మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న వేళ, ఇరాన్ తన భారీ భూగర్భ ‘క్షిపణి నగరాల’ (Missile Cities) దృశ్యాలను విడుదల చేసి ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచింది. ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ విడుదల చేసిన ఈ వీడియోలో మైళ్ల పొడవునా సాగే సొరంగాల్లో వరుసగా అమర్చిన క్షిపణులు మరియు ‘షాహిద్’ (Shahed) రకపు డ్రోన్లు కనిపిస్తున్నాయి.
ముఖ్యమైన అంశాలు:
భూగర్భ ఆయుధశాల: ఇరాన్ తన అత్యంత శక్తివంతమైన ఆయుధాలను భూమికి చాలా లోతులో ఉన్న సొరంగాల్లో భద్రపరిచింది. ఇవి అమెరికా లేదా ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడులకు కూడా దెబ్బతినవు.
తక్కువ ధర – ఎక్కువ విధ్వంసం: ఇరాన్ ఉపయోగిస్తున్న ‘షాహిద్’ డ్రోన్ తయారీ ఖర్చు కేవలం 10,000 నుండి 20,000 డాలర్లు మాత్రమే. కానీ వీటిని గాల్లోనే కూల్చేయడానికి అమెరికా ఉపయోగిస్తున్న ‘పేట్రియాట్’ (Patriot) క్షిపణి ధర సుమారు 40 నుండి 50 లక్షల డాలర్లు.
THAAD క్షిపణి ధర: మరింత శక్తివంతమైన THAAD వ్యవస్థలోని ఒక్కో క్షిపణి ధర ఏకంగా 1.3 కోట్ల డాలర్లు (సుమారు 110 కోట్ల రూపాయలు). అంటే ఇరాన్ ఒక చౌకైన డ్రోన్‌ను పంపిస్తే, దాన్ని అడ్డుకోవడానికి అమెరికా తన ఖజానాను భారీగా ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది.
ఆర్థిక యుద్ధ తంత్రం: ఉదాహరణకు, యూఏఈ పై ఇరాన్ ప్రయోగించిన 541 డ్రోన్లను కూల్చడానికి ఇరాన్ పెట్టిన ఖర్చు కేవలం 2.7 కోట్ల డాలర్లు కాగా, వాటిని అడ్డుకోవడానికి అమెరికా కూటమి వందల కోట్ల డాలర్లను ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చింది. ఇది ఇరాన్‌కు సైనికంగానే కాకుండా ఆర్థికంగా కూడా పెద్ద విజయంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
భారీ నిల్వలు: కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ, ఇరాన్ వద్ద ఇంకా వేల సంఖ్యలో క్షిపణులు, డ్రోన్లు సిద్ధంగా ఉన్నాయని ఇజ్రాయెల్ స్వయంగా అంగీకరించింది.