నాసిక్: సాంప్రదాయ వ్యవసాయం లాభసాటిగా లేకపోవడంతో మహారాష్ట్రలోని కాల్వన్ తాలూకా నవీ బేజ్ గ్రామానికి చెందిన మాజీ సైనికుడు, ప్రగతిశీల రైతు శాంతారామ్ కాశీరామ్ పవార్ కొత్త ప్రయోగానికి శ్రీకారం చుట్టారు. తనకున్న ఒక ఎకరం పొలంలో పాత పద్ధతులను పక్కన పెట్టి, ఆర్గానిక్ మరియు జైవిక ఎరువుల సహాయంతో ‘తైవాన్ పింక్’ రకం జామ తోటను సాగు చేస్తున్నారు. సాగు మొదలుపెట్టిన ఏడాదిలోనే ఆయన మంచి ఆదాయాన్ని పొందుతూ ఆదర్శంగా నిలిచారు.
ఆధునిక పద్ధతిలో జామ సాగు: శాంతారామ్ పవార్ తన ఎకరం పొలంలో సుమారు వెయ్యి ‘తైవాన్ పింక్’ జామ మొక్కలను నాటారు. ఒక్కో మొక్క ధర దాదాపు 30 రూపాయలు. భూసారాన్ని కాపాడటానికి రసాయన ఎరువులకు బదులుగా సేంద్రియ ఎరువులను వాడారు. డ్రిప్ ఇరిగేషన్ (బిందు సేద్యం) ద్వారా నీటిని అందిస్తూ నీటి పొదుపును కూడా పాటిస్తున్నారు. ఈ రకం జామ చెట్లు దాదాపు 25 సంవత్సరాల పాటు దిగుబడినిచ్చే సామర్థ్యం కలిగి ఉండటం విశేషం.
అంతర పంటలతో రెట్టింపు లాభం: జామ మొక్కల మధ్య ఖాళీ స్థలాన్ని వృథా చేయకుండా పవార్ అంతర పంటల సాగును చేపట్టారు. ఖరీఫ్ సీజన్‌లో సోయాబీన్, రబీలో కర్బూజా పండించారు. అంతకుముందు వేసవి ఉల్లిని అంతర పంటగా సాగు చేయగా, సుమారు 150 క్వింటాళ్ల దిగుబడి వచ్చింది. దీని ద్వారా వచ్చిన లక్ష రూపాయల ఆదాయంతో జామ తోట ప్రారంభ ఖర్చులన్నీ సమకూరాయి.
ఏడాదిలో 25 టన్నుల దిగుబడి: జామ తోట సాగుకు, ఎరువులకు మరియు డ్రిప్ సౌకర్యానికి ఏడాదికి సుమారు 10 వేల రూపాయలు మాత్రమే ఖర్చయ్యాయి. కానీ, దిగుబడి మాత్రం అనూహ్యంగా 25 టన్నుల వరకు వచ్చింది. తోట గట్లపై కూడా 20 మామిడి, 20 ఆపిల్, 20 మునగ చెట్లను నాటి అదనపు ఆదాయాన్ని పొందుతున్నారు.
మార్కెట్లో మంచి ఆదరణ: తైవాన్ పింక్ జామ ఏడాది పొడవునా కాపు కాస్తుంది. వేసవి మరియు శీతాకాలంలో వీటికి మార్కెట్లో మంచి ధర లభిస్తుంది. నాణ్యత బాగుండటంతో వ్యాపారులు నేరుగా పొలానికే వచ్చి కిలోకు 10 నుండి 40 రూపాయల వరకు చెల్లించి కొనుగోలు చేస్తున్నారు.