క్షిపణి వానలో లాభపడుతోంది ఎవరు? అమెరికా ఆయుధ లాబీల వెనుక ఉన్న అసలు ఆట బయటపడిందా?

పశ్చిమాసియా (Middle East) లో యుద్ధం ముదురుతున్న కొద్దీ ఒక కీలకమైన చర్చ తెరపైకి వస్తోంది. అసలు ఈ యుద్ధం వల్ల నిజంగా లాభపడుతోంది ఎవరు?

ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యలు తీవ్రమవుతున్న తరుణంలో, అమెరికా ఆయుధ పరిశ్రమ అనూహ్యంగా వృద్ధి చెందుతున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. యుద్ధం వల్ల సామాన్య మానవ జీవితాలు చిన్నాభిన్నమవుతుంటే, ఆయుధ తయారీ సంస్థలు మాత్రం భారీగా లాభాలను మూటగట్టుకుంటున్నాయనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ఇరాన్‌పై దాడుల నేపథ్యంలో అమెరికాకు చెందిన అగ్రశ్రేణి రక్షణ సంస్థలు తమ ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచుతామని ప్రకటించడంతో ఈ చర్చ మరింత ఊపందుకుంది.

వైట్ హౌస్‌లో జరిగిన ఒక ముఖ్యమైన సమావేశం తర్వాత అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, “అత్యుత్తమ రకపు ఆయుధాల” (Best of the Best weapons) ఉత్పత్తిని నాలుగు రెట్లు పెంచాలని నిర్ణయించినట్లు ప్రకటించారు. ఈ సమావేశంలో అమెరికాలోని ప్రముఖ రక్షణ సంస్థలైన RTX కార్పొరేషన్, లాక్‌హీడ్ మార్టిన్, బోయింగ్, నార్త్‌రోప్ గ్రుమ్మన్, BAE సిస్టమ్స్, L3 హారిస్ టెక్నాలజీస్, హనీవెల్ ఏరోస్పేస్ సంస్థల సీఈఓలు పాల్గొన్నారు. ఈ కంపెనీలకు ఇప్పటికే అందుతున్న ఆర్డర్ల విలువ కొన్ని దేశాల మొత్తం జీడీపీ (GDP) కంటే ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం.

పెరుగుతున్న సైనిక వ్యయం
ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యల వల్ల అమెరికా రక్షణ బడ్జెట్ ఆకాశాన్ని తాకుతోంది. 2025 నాటికి అమెరికా వార్షిక రక్షణ వ్యయం దాదాపు ఒక ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. ఇది ప్రపంచంలోని తర్వాతి తొమ్మిది దేశాల మొత్తం సైనిక బడ్జెట్ కంటే ఎక్కువ. 2027 నాటికి దీనిని 1.5 ట్రిలియన్ డాలర్లకు పెంచాలని ట్రంప్ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఈ పరిస్థితి ‘మిలిటరీ-ఇండస్ట్రియల్ కాంప్లెక్స్’కు ఒక పెద్ద ఆర్థిక అవకాశంగా మారిందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

యుద్ధంలో వాడుతున్న అత్యాధునిక ఆయుధాలు
యుఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ సమాచారం ప్రకారం, “ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ” (Operation Epic Fury) పేరుతో జరుగుతున్న ఈ సైనిక చర్యలో 20కి పైగా రకాల ఆయుధ వ్యవస్థలను వాడుతున్నారు.

టొమాహాక్ క్రూయిజ్ మిసైల్స్: ఇవి రాడార్లకు చిక్కకుండా భూతలానికి తక్కువ ఎత్తులో ప్రయాణించి లక్ష్యాలను ఛేదిస్తాయి. అరేబియా సముద్రంలోని డిస్ట్రాయర్ నౌకల నుండి వీటిని ప్రయోగిస్తున్నారు.

HIMARS వ్యవస్థ: 400 కిలోమీటర్ల దూరంలోని లక్ష్యాలను కూడా ఖచ్చితత్వంతో ధ్వంసం చేసే క్షిపణులను దీని ద్వారా ప్రయోగిస్తున్నారు.

గగనతల రక్షణ: ఇరాన్ ప్రతికార దాడులను అడ్డుకోవడానికి పేట్రియాట్ (Patriot) మిసైల్ బ్యాటరీలు మరియు THAAD వ్యవస్థలను మోహరించారు.

డ్రోన్ యుద్ధం: తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన ‘లూకాస్’ డ్రోన్ల నుండి అత్యంత ఖరీదైన MQ-9 రీపర్ డ్రోన్ల వరకు నిఘా మరియు దాడుల కోసం వాడుతున్నారు.

వైమానిక మరియు నౌకా దళం
వైమానిక దాడుల కోసం B-1, B-2 స్టెల్త్ బాంబర్లు మరియు F-15, F-22, F-35 వంటి యుద్ధ విమానాలను రంగంలోకి దించారు. నిఘా కోసం AWACS రాడార్ విమానాలను, సముద్రంలో USS అబ్రహం లింకన్, USS జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ విమానవాహక నౌకలను మోహరించారు.

లాభాల వేట
స్టాక్‌హోమ్ ఇంటర్నేషనల్ పీస్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (SIPRI) నివేదిక ప్రకారం, ప్రపంచంలోని టాప్ 100 ఆయుధ సంస్థలు 2024లో 679 బిలియన్ డాలర్ల ఆదాయాన్ని గడించాయి. ఇందులో సగం వాటా అమెరికా కంపెనీలదే. యుద్ధం తీవ్రమయ్యే కొద్దీ ఈ కంపెనీల షేర్ల ధరలు కూడా విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి.