మొబైల్ నెట్‌వర్క్, ఇంటర్నెట్ ఒక్క గంట సేపు ఆగిపోతే మనం ఊహించగలమా? వాట్సాప్, యూట్యూబ్ లేని లోకం ఎలా ఉంటుందో ఆలోచిస్తేనే భయమేస్తుంది. కానీ వ్లాదిమిర్ పుతిన్ పాలిస్తున్న రష్యాలో ప్రస్తుతం ఇదే పరిస్థితి. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో రష్యాను 90వ దశకం నాటి పరిస్థితుల్లోకి పుతిన్ తీసుకెళ్లారు.
నిషేధాలు – ఆంక్షలు:
జాతీయ భద్రత పేరుతో రష్యా ప్రభుత్వం ఇంటర్నెట్‌పై కఠిన నియంత్రణలు విధించింది. ఉక్రెయిన్ డ్రోన్ దాడులను అడ్డుకోవడానికి మాస్కో, సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్ వంటి నగరాల్లో తరచూ మొబైల్ ఇంటర్నెట్ షట్‌డౌన్లు చేస్తున్నారు.
- 2026 ఫిబ్రవరి నాటికి వాట్సాప్, యూట్యూబ్, ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లను పూర్తిగా నిషేధించారు.
- ఇప్పుడు టెలిగ్రామ్‌ను కూడా నిషేధించే దిశగా అడుగులు పడుతున్నాయి.
- ప్రభుత్వం అనుమతించిన వెబ్‌సైట్లు మాత్రమే పనిచేసే ‘వైట్ లిస్ట్’ విధానాన్ని ప్రయోగిస్తున్నారు.
పేజర్లు, వాకీ-టాకీలకు పెరిగిన డిమాండ్:
డిజిటల్ ప్రపంచం కుప్పకూలడంతో రష్యా ప్రజలు పాత సాంకేతిక పరికరాల వైపు మళ్లుతున్నారు.
- పేజర్ల అమ్మకాలు 73% పెరిగాయి.
- వాకీ-టాకీల అమ్మకాలు 27% పెరిగాయి.
- పేపర్ మ్యాపుల (Paper Maps) విక్రయాలు మూడు రెట్లు పెరిగాయి. స్మార్ట్‌ఫోన్ల స్థానంలో ఇప్పుడు ఈ పాత తరం పరికరాల కంపెనీలకు లాభాలు కురుస్తున్నాయి.
నగదు లావాదేవీలే శరణ్యం:
ఇంటర్నెట్ తరచూ నిలిచిపోతుండటంతో డిజిటల్ పేమెంట్లు విఫలమవుతున్నాయి. ఫలితంగా ప్రజలు మళ్ళీ నగదు (Cash) వాడకాన్ని పెంచారు. గత కొన్ని నెలల్లో నగదు లావాదేవీలు 5 రెట్లు పెరిగినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అంతర్జాతీయ ‘స్విఫ్ట్’ (SWIFT) వ్యవస్థ నుండి రష్యాను బహిష్కరించడంతో, అది తన సొంత ‘SPFS’ వ్యవస్థను మరియు చైనాకు చెందిన ‘CIPS’ నెట్‌వర్క్‌ను వాడుతోంది.
వ్యాపారాలకు భారీ నష్టం:
ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు ఇంటర్నెట్ లేక కుదేలవుతున్నాయి. వేల కోట్ల వ్యాపారం దెబ్బతినడమే కాకుండా, డెలివరీ భాగస్వాములు ఉపాధి కోల్పోతున్నారు. ఆఫీసులు, బ్యాంకులు ఈమెయిల్స్ పంపలేక, ఫైల్స్ షేర్ చేయలేక వ్యాపారాలు మందగించాయి. ఇది దేశ జిడిపి (GDP)పై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. పుతిన్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయాలు రష్యాను డిజిటల్ ఇనుప తెర (Digital Iron Curtain) వెనక్కి నెట్టాయని విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.