అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్‌కు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న యుద్ధంలో ఇరాన్ వరుసగా క్షిపణులు మరియు డ్రోన్లతో దాడులు చేస్తోంది. ముఖ్యంగా పొరుగున ఉన్న అరబ్ దేశాల్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలే లక్ష్యంగా ఈ దాడులు జరుగుతున్నాయి.
అయితే, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE)పై జరిగిన ఇటీవలి దాడులను గమనిస్తే.. ఇరాన్ కేవలం సైనిక లక్ష్యాలనే కాకుండా, దుబాయ్‌లోని ఆకాశహర్మ్యాలను మరియు నివాస ప్రాంతాలను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకుంది. కానీ ఈ దాడుల వెనుక ఉన్న గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, ఇది కేవలం సైనిక దాడి మాత్రమే కాదని.. ఇదొక సుదీర్ఘమైన ‘ఆర్థిక మరియు వ్యూహాత్మక ఒత్తిడి ప్రచారం’లో భాగమని స్పష్టమవుతోంది.
మూడు దశల వ్యూహం: ఫిబ్రవరి 28న ప్రారంభమైన ఈ యుద్ధంలో ఇరాన్ ఇప్పటివరకు సుమారు 1,800 డ్రోన్లు మరియు క్షిపణులను ప్రయోగించింది. ఈ మొత్తం ప్రచారాన్ని మూడు దశలుగా విభజించవచ్చు:
- తొలి దశ (దూకుడు): ఫిబ్రవరి 28 మరియు మార్చి 1 తేదీల్లో ఇరాన్ వందలాది డ్రోన్లు మరియు ఖరీదైన బాలిస్టిక్ క్షిపణులను ప్రయోగించింది. దీని ఉద్దేశ్యం శత్రువు యొక్క రక్షణ వ్యవస్థను ‘నిద్రలేపడం’ మరియు వారి ప్రతిస్పందనను అర్థం చేసుకోవడం.
- రెండవ దశ (ఆర్థిక ఒత్తిడి): మార్చి 2 నుండి 8 మధ్య క్షిపణుల సంఖ్య తగ్గించి, చౌకైన డ్రోన్ల వినియోగాన్ని పెంచింది. ఇక్కడే అసలు వ్యూహం బయటపడింది. కొన్ని వేల డాలర్ల ఖరీదు చేసే డ్రోన్‌ను కూల్చడానికి UAE లక్షల డాలర్ల ఖరీదైన మిసైళ్లను వాడాల్సి వచ్చింది. దీనివల్ల UAE ఆర్థికంగా భారీగా నష్టపోవాల్సి వస్తోంది.
- మూడవ దశ (నిరంతర నిఘా): మార్చి 9 తర్వాత దాడుల సంఖ్యను రోజుకు 10 నుండి 20కి తగ్గించింది. శత్రు సైన్యాన్ని నిరంతరం అప్రమత్తంగా ఉంచుతూ వారిని అలసిపోయేలా చేయడం దీని లక్ష్యం.
UAE రక్షణ వ్యవస్థ పనితీరు: UAE యొక్క ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ మెజారిటీ దాడులను విజయవంతంగా అడ్డుకుంది. అయినప్పటికీ, కొన్ని డ్రోన్లు రక్షణ కవచాన్ని దాటుకుని రావడం ఆందోళన కలిగించే విషయం. చిన్న చిన్న సమూహాలుగా, తక్కువ ఎత్తులో వచ్చే డ్రోన్లను గుర్తించడం రడార్లకు సవాలుగా మారుతోంది.
ఆర్థిక ప్రభావం: ఈ దాడుల ప్రభావం కేవలం సైనిక రంగానికే పరిమితం కాలేదు. దుబాయ్, అబుదాబి వంటి బిజీ విమానాశ్రయాల్లో విమానాల రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి. పర్యాటకం, వాణిజ్యంపై ఆధారపడే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇది పెద్ద దెబ్బ.
నేర్చుకోవాల్సిన పాఠం: ఆధునిక యుద్ధం కేవలం బలప్రదర్శన మాత్రమే కాదు, వనరుల వినియోగం మరియు శత్రువును ఆర్థికంగా దెబ్బతీయడం కూడా. అత్యాధునిక రక్షణ వ్యవస్థలు ఉన్నప్పటికీ, చౌకైన డ్రోన్లు కొత్త రకమైన సవాలును విసురుతున్నాయని ఈ యుద్ధం నిరూపిస్తోంది.