గత కొన్ని రోజులుగా పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో జరుగుతున్న పరిణామాలు ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్నాయి. ఖతార్‌లోని ‘రాస్ లాఫాన్’ (Ras Laffan) పారిశ్రామిక నగరంపై ఇరాన్ జరిపిన క్షిపణి దాడి కేవలం ఒక దేశంపై జరిగిన దాడి కాదు; ఇది మొత్తం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మనుగడపై జరిగిన దాడి.
సుమారు 14 ఏళ్ల కఠోర శ్రమతో నిర్మించిన ప్రపంచ స్థాయి అత్యాధునిక ‘గ్యాస్-టు-లిక్విడ్’ (GTL) మరియు ఎల్‌ఎన్‌జీ (LNG) ప్లాంట్లు నేడు మంటల మధ్య చిక్కుకుని ధ్వంసమయ్యాయి. ఈ నష్టం కొన్ని రోజుల్లో పునరుద్ధరించగలిగేది కాదు; ఇది భారత ఇంధన భద్రతకు ఏర్పడిన దీర్ఘకాలిక ముప్పు.
బూడిదైన 14 ఏళ్ల కల: రాస్ లాఫాన్ మళ్లీ కోలుకుంటుందా?
ఖతార్‌లోని రాస్ లాఫాన్ అనేది ఒక సామాన్య పరిశ్రమ కాదు. ఇది 14 ఏళ్ల పాటు అత్యున్నత ఇంజనీరింగ్ సాంకేతికతతో నిర్మించిన ఒక అద్భుతం. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సహజ వాయువు శుద్ధి కేంద్రమైన ఇక్కడ, ఇరాన్ క్షిపణులు కచ్చితత్వంతో దాడి చేయడంతో ‘ఎక్స్‌టెన్సివ్ డ్యామేజ్’ (భారీ నష్టం) సంభవించింది. ముఖ్యంగా, ఇక్కడి ‘ఎయిర్ సెపరేషన్ యూనిట్లు’ (ASU) మరియు భారీ ‘ఎల్‌ఎన్‌జీ ట్రైన్లు’ పనిచేయకుండా పోయాయి. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ నిర్మాణాలను మళ్ళీ పాత స్థితికి తీసుకురావడానికి నెలలు కాదు, ఏళ్లు పట్టవచ్చు. “హార్ముజ్ జలసంధి తెరిచినా, ఎగుమతి చేయడానికి గ్యాస్ ప్లాంట్లు పని చేయాలి కదా?” అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాలను కలవరపెడుతోంది.
భారతీయ వంటశాలల్లో మంటలు పుట్టించనున్న ‘ధరల’ వేడి!
భారతదేశానికి అవసరమైన ద్రవ సహజ వాయువు (LNG) అవసరాల్లో దాదాపు 40 శాతం ఖతార్ మాత్రమే తీరుస్తోంది. ‘పెట్రోనెట్ ఎల్‌ఎన్‌జీ’ (Petronet LNG) సంస్థ ఖతార్‌తో దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలను కలిగి ఉంది. ప్రస్తుతం ఖతార్ తన ఉత్పత్తిని నిలిపివేసి ‘ఫోర్స్ మెజ్యూర్’ (Force Majeure – అనివార్య కారణాల వల్ల ఒప్పందాన్ని పాటించలేకపోవడం) ప్రకటించడంతో, భారత్‌కు రావాల్సిన గ్యాస్ నౌకలు నిలిచిపోయాయి.
- ఎల్.పి.జి కొరత: భారతీయ ఇళ్లలో వాడే 31 మిలియన్ టన్నుల ఎల్‌పీజీలో మెజారిటీ భాగం దిగుమతుల ద్వారానే వస్తోంది. ఖతార్ ప్లాంట్ల మూసివేత వల్ల రాబోయే నెలల్లో గ్యాస్ సిలిండర్ల సరఫరాలో తీవ్ర కొరత ఏర్పడవచ్చు.
- ధరల పెరుగుదల: అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో గ్యాస్ ధరలు ఇప్పటికే రెట్టింపు అయ్యాయి. ఇది సీఎన్‌జీ వాహనాలు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి మరియు ఎరువుల పరిశ్రమలపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది. చివరకు ఇది సామాన్యుల ఆహార పదార్థాల ధరల పెరుగుదలకు దారితీస్తుంది.
$300 డాలర్ల ముడి చమురు: ఒక పెద్ద సంక్షోభం రాబోతోందా?
ముడి చమురు ధర బ్యారెల్‌కు 111 డాలర్లను దాటి పరుగులు తీస్తోంది. ఈ యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు ఇలాగే కొనసాగితే అది 300 డాలర్లకు కూడా చేరుకోవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఖతార్ ప్లాంట్లు పూర్తిస్థాయిలో పనిచేయడానికి ఏళ్లు పడుతుంది కాబట్టి, తాత్కాలికంగా సరఫరా మార్గాలు తెరిచినా భారత్ వంటి దేశాలకు గ్యాస్ అందడం కష్టతరమవుతుంది. సీఎన్‌జీ ధరల పెంపు నుండి షేర్ మార్కెట్ పతనం వరకు దీని ప్రభావం దీర్ఘకాలం కొనసాగుతుంది.