ముంబైలోని ఇంటర్నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పాపులేషన్ సైన్సెస్ మాజీ డైరెక్టర్, జనాభా నిపుణుడు ప్రొఫెసర్ కె.ఎస్. జేమ్స్ మాట్లాడుతూ.. ప్రభుత్వాలు సరైన దిశలోనే ఆలోచిస్తున్నాయని, అయితే తమ విధానాలను మరింత విస్తృతం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.
నేపథ్యం: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సంతానోత్పత్తి రేటు (TFR) తగ్గుతుండటంతో, చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం ఈ నెల ప్రారంభంలో కొత్త జనాభా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. జనాభా నియంత్రణ నుండి “జనాభా నిర్వహణ” (Population Management) వైపు మళ్లడం ద్వారా రాష్ట్రంలో యువ శక్తిని (Workforce) పెంచవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
ముఖ్యమైన గణాంకాలు:
- TFR అంటే ఏమిటి?: ఒక మహిళ తన జీవితకాలంలో జన్మనిచ్చే సగటు పిల్లల సంఖ్య. జనాభా స్థిరంగా ఉండాలంటే ఇది 2.1 ఉండాలి (దీనిని రీప్లేస్‌మెంట్ లెవల్ అంటారు).
- ఏపీ పరిస్థితి: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రస్తుతం TFR 1.5 మాత్రమే ఉంది, ఇది జాతీయ సగటు (2.1) కంటే తక్కువ. 2005లో ఏపీ రీప్లేస్‌మెంట్ లెవల్‌ను చేరుకోగా, గత కొన్ని ఏళ్లుగా ఇది 1.5 వద్దే కొనసాగుతోంది.
- వివాహ వయస్సు: 2005లో సగటు వివాహ వయస్సు 17.6 ఏళ్లు ఉండగా, ప్రస్తుతం అది 22.9 ఏళ్లకు పెరిగింది. అంటే ప్రజలు ఆలస్యంగా పెళ్లిళ్లు చేసుకుంటున్నారు.
ప్రొఫెసర్ కె.ఎస్. జేమ్స్ విశ్లేషణ:
- జనాభా నియంత్రణ vs నిర్వహణ: గతంలో జనాభాను తగ్గించేందుకు ప్రోత్సాహకాలు ఇచ్చేవారు. కానీ ఇప్పుడు ‘జనాభా నిర్వహణ’ అంటే పునరుత్పత్తి హక్కులు, వ్యక్తిగత ఆరోగ్యం మరియు సరైన ఎంపికలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం. ఇది మంచి పరిణామం.
- పిల్లల సంఖ్యపై ప్రోత్సాహకాలు: రెండో లేదా మూడో బిడ్డకు ఇచ్చే ప్రోత్సాహకాలు సంతానోత్పత్తిని పెంచడంలో ఇతర దేశాల్లో పెద్దగా ప్రభావం చూపలేదు. అయితే, తల్లిదండ్రులకు పని మరియు కుటుంబ బాధ్యతల మధ్య సమతుల్యతను (Work-life balance) కల్పించడంలో ఇవి తోడ్పడతాయి.
- ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థ: పెద్ద కుటుంబాలకు ఉమ్మడి కుటుంబాలు అండగా ఉంటాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. కానీ ప్రస్తుత పట్టణీకరణ మరియు ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో ఇది ఎంతవరకు సాధ్యమనేది ప్రశ్నార్థకం.
- IVF చికిత్స: సంతానలేమి సమస్య ఉన్నవారికి ఐవీఎఫ్ (IVF) సహాయకరంగా ఉంటుంది, కానీ దీనివల్ల మొత్తం రాష్ట్ర జనాభా గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం తక్కువ.