న్యూఢిల్లీ: లోక్‌సభ మరియు విధానసభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) పై కేంద్ర ప్రభుత్వం రాజకీయ మంతనాలు ప్రారంభించింది. 2011 జనాభా గణన ఆధారంగా స్థానాల సంఖ్యను సుమారు 50 శాతం వరకు పెంచేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధమవుతోంది. ఈ ప్రక్రియలో రాష్ట్రాల మధ్య ప్రస్తుత సీట్ల నిష్పత్తి మారకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోనున్నారు. దీనితో పాటు, మహిళలకు ప్రతి మూడవ స్థానాన్ని రిజర్వ్ చేయడం మరియు దాని కోసం ‘లాటరీ విధానాన్ని’ అమలు చేయడం వంటి అంశాలపై కూడా ప్రభుత్వం ఆలోచిస్తోంది.
అన్ని పార్టీల అభిప్రాయాలను తెలుసుకున్న తర్వాత, ప్రభుత్వం ఈ పార్లమెంటు సమావేశాల్లోనే రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును తీసుకువచ్చే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో సోమవారం కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ‘NDA’ భాగస్వామ్య పక్షాలతో పాటు ఇతర పార్టీల నేతలతో చర్చలు జరిపారు.
చర్చల సారాంశం: అమిత్ షా పార్లమెంటు భవనంలో BJD, YSRCP, NCP (అజిత్ పవార్ వర్గం), శివసేన (ఉద్ధవ్ వర్గం) మరియు MIM నేతలతో భేటీ అయ్యారు. త్వరలో కాంగ్రెస్, తృణమూల్ కాంగ్రెస్, DMK మరియు సమాజ్ వాదీ పార్టీ నేతలతో కూడా చర్చలు జరపనున్నారు. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన మరియు మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం అమలుపై ఏకాభిప్రాయం సాధించడమే ఈ చర్చల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ముఖ్య ప్రతిపాదనలు:
- సీట్ల పెంపు: లోక్‌సభ మరియు అసెంబ్లీ సీట్లలో 50 శాతం పెంపు ప్రతిపాదించారు. ఉదాహరణకు, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ప్రస్తుతం ఉన్న 80 లోక్‌సభ స్థానాలు 120కి పెరిగే అవకాశం ఉంది.
- రాష్ట్రాల వాటా: సీట్ల సంఖ్య పెరిగినప్పటికీ, రాష్ట్రాల మధ్య ఉండే సీట్ల నిష్పత్తిలో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.
- మహిళా రిజర్వేషన్: ప్రతి మూడవ సీటును మహిళలకు కేటాయించే ప్రతిపాదన ఉంది. దీనికోసం లాటరీ పద్ధతిని అనుసరించవచ్చు. అయితే ఈ స్థానాలు శాశ్వతంగా ఉంటాయా లేదా రొటేషన్ పద్ధతిలో మారుతాయా అనేది ఇంకా స్పష్టం కాలేదు.
దక్షిణ భారత రాష్ట్రాల ఆందోళనలకు పరిష్కారం: జనాభా ప్రాతిపదికన సీట్లు పెంచితే తమ రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం తగ్గుతుందని దక్షిణ భారత రాష్ట్రాలు సుదీర్ఘకాలంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. అందుకే 2011 జనాభా గణనను ప్రాతిపదికగా తీసుకోవడం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య సీట్ల నిష్పత్తిని యథాతథంగా ఉంచడం ద్వారా ఈ ఆందోళనలను తొలగించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఇందుకోసం అవసరమైతే పార్లమెంటు సమావేశాలను పొడిగించడం లేదా ప్రత్యేక సమావేశాలను పిలిచే అవకాశం ఉంది.