టీబీ బ్యాక్టీరియా మన రోగనిరోధక శక్తి నుండి తప్పించుకోవడానికి తన వెలుపలి కొవ్వు పొరను (Fat membranes) ఎలా మార్చుకుంటుందో పరిశోధకులు గుర్తించారు. మందులకు లొంగని ఇన్ఫెక్షన్లను వేగంగా గుర్తించేందుకు దోహదపడే కొత్త సమ్మేళనాలను (Compounds) కూడా వారు కనుగొన్నారు.
క్షయ వ్యాధికి కారణమయ్యే ‘మైకోబాక్టీరియం ట్యూబర్‌క్యులోసిస్’ (Mtb) అనే సూక్ష్మజీవి, మన రోగనిరోధక కవచాల నుండి తప్పించుకోవడానికి తన వెలుపలి పొరను నిరంతరం మారుస్తూ ఉంటుంది. ఐఐటీ బాంబే చేసిన ఈ కొత్త అధ్యయనం ద్వారా, టీబీ బ్యాక్టీరియా మందులకు ఎందుకు లొంగడం లేదో అర్థం చేసుకోవడానికి వీలవుతుంది.
బ్యాక్టీరియా ఎలా మారుతుంది? డాక్టర్ శోభనా కపూర్ నేతృత్వంలోని ఈ పరిశోధన ప్రకారం.. టీబీ బ్యాక్టీరియా చుట్టూ ఉండే కొవ్వు పొర స్థిరంగా ఉండదు. అది క్రియాశీలక (Active) స్థితి నుండి నిద్రాణ (Dormant) స్థితికి మారేటప్పుడు తన రూపాన్ని మార్చుకుంటుంది. దీనివల్ల అది శరీరంలో ఎక్కువ కాలం మనుగడ సాగిస్తూ, రోగనిరోధక వ్యవస్థకు దొరక్కుండా దాక్కుంటుంది.
ఈ అధ్యయనం ఎందుకు ముఖ్యం? టీబీని నియంత్రించడం కష్టమవ్వడానికి ప్రధాన కారణం ‘లేటెంట్ టీబీ’ (Latent TB). అంటే ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన తర్వాత బ్యాక్టీరియా శరీరంలో నిద్రాణ స్థితిలోకి వెళ్లిపోతుంది. అప్పుడు ఎటువంటి లక్షణాలు ఉండవు, ఇతరులకు వ్యాధి సోకదు. కానీ రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినప్పుడు (ఉదాహరణకు HIV సోకినప్పుడు లేదా ఇతర ఇన్ఫెక్షన్ల వల్ల) ఈ బ్యాక్టీరియా మళ్ళీ యాక్టివ్ అవుతుంది. చాలా యాంటీబయాటిక్స్ కేవలం యాక్టివ్‌గా ఉన్న బ్యాక్టీరియాపైనే పనిచేస్తాయి, నిద్రాణ స్థితిలో ఉన్న వాటిని ఏమీ చేయలేవు.
వేగవంతమైన నిర్ధారణ: ప్రస్తుతం టీబీ పరీక్షలు ఖరీదైనవి మరియు ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటాయి. ఐఐటీ బాంబే శాస్త్రవేత్తలు ‘లిక్విడ్ క్రిస్టల్స్’ మరియు ‘లేబుల్-ఫ్రీ’ పద్ధతిని ఉపయోగించి, బ్యాక్టీరియాలోని కొవ్వు పొరల్లో వచ్చే మార్పుల ఆధారంగా వ్యాధిని సులభంగా గుర్తించే మార్గాన్ని కనుగొన్నారు. దీనివల్ల ఖరీదైన పరికరాలు లేకుండానే వేగంగా టీబీని గుర్తించవచ్చు.
కోల్‌కతా శాస్త్రవేత్తల పరిశోధన: కోల్‌కతాలోని ‘జిస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్’కు చెందిన డాక్టర్ కామాక్షి సురేఖ పాల్ బృందం, బ్యాక్టీరియా తన పెరుగుదలను ఎలా నియంత్రించుకుంటుందో అధ్యయనం చేసింది. బ్యాక్టీరియా మనుగడకు అవసరమైన ఒక సిగ్నలింగ్ వ్యవస్థను వారు గుర్తించారు. ఈ వ్యవస్థను దెబ్బతీసే కొత్త రకపు ఇన్హిబిటర్లను (Inhibitors) వారు కనుగొన్నారు. ఇది భవిష్యత్తులో టీబీకి కొత్త రకమైన చికిత్సలను అభివృద్ధి చేయడానికి దోహదపడుతుంది.