ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోని పలు దేశాలు తమ వద్ద ఉన్న బంగారాన్ని విక్రయించడం మొదలుపెట్టాయి. తమ దేశ కరెన్సీ విలువ పడిపోతుండటంతో పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు చాలా దేశాలు బంగారాన్ని అమ్ముతున్నాయి.
ఈ జాబితాలో ప్రస్తుతం టర్కీ అగ్రస్థానంలో ఉంది. ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడానికి, యుద్ధ కాలపు అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి ఆయా దేశాల కేంద్ర బ్యాంకులు బంగారం కొనడం తగ్గించి, ఉన్న నిల్వలను అమ్మడం ప్రారంభించాయి.
సాధారణ ప్రజలకైనా, పెద్ద దేశాలకైనా ఆపద కాలంలో ఆదుకునే ‘అక్షయ పాత్ర’ బంగారం. అయితే, ఇప్పుడు ఆ పాత్రనే ఖాళీ చేయాల్సిన పరిస్థితి రావడం అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో హాట్ టాపిక్ అయింది. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ మరియు ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను అతలాకుతలం చేస్తోంది. ఈ ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవడానికి అనేక దేశాల కేంద్ర బ్యాంకులు తమ వద్ద ఉన్న బంగారాన్ని నగదుగా మార్చుకుంటున్నాయి.
టర్కీ దూకుడు!
బంగారం విక్రయాల్లో ప్రస్తుతం టర్కీ మొదటి స్థానంలో ఉంది. గత రెండు వారాల్లోనే టర్కీ కేంద్ర బ్యాంకు తన వద్ద ఉన్న బంగారు నిల్వల నుండి సుమారు 59 టన్నుల బంగారాన్ని తగ్గించుకున్నట్లు బ్లూమ్‌బెర్గ్ (Bloomberg) నివేదించింది. ఇందులో కొంత భాగాన్ని నేరుగా విక్రయించగా, మరికొంత భాగాన్ని ‘స్వాప్’ (Swap) ఒప్పందాల ద్వారా విదేశీ కరెన్సీ కోసం మార్చుకుంది.
టర్కీకి ఇది కొత్తేమీ కాదు. 2023లో కూడా తీవ్రమైన ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎదుర్కోవడానికి 159 టన్నుల బంగారాన్ని విక్రయించి, పరిస్థితి చక్కబడ్డాక మళ్ళీ కొనుగోలు చేసింది. జనవరి నాటికి 603 టన్నుల బంగారం కలిగి ఉన్న టర్కీ, ఇప్పుడు మళ్ళీ ‘ఎమర్జెన్సీ’ మోడ్‌లోకి వెళ్లిపోయింది.
క్యూలో పోలాండ్!
టర్కీ ఒకవైపు ఉంటే, గత రెండేళ్లుగా బంగారాన్ని భారీగా సేకరించిన పోలాండ్ (Poland) కూడా ఇప్పుడు తన సైన్యం కోసం బంగారాన్ని అమ్మేందుకు సిద్ధమైంది. సుమారు 13 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన బంగారాన్ని విక్రయించి, దేశ రక్షణ బడ్జెట్‌ను రెండింతలు చేయాలని ఆ దేశ కేంద్ర బ్యాంకు గవర్నర్ ఆడమ్ గ్లాపిన్ స్కీ యోచిస్తున్నారు.
నిపుణులు ఏమంటున్నారు?
“కేంద్ర బ్యాంకులు లాభాల కోసం పనిచేసే సంస్థలు కావు. కానీ ప్రస్తుత యుద్ధ పరిస్థితుల్లో వారికి బంగారం కంటే నగదు లభ్యత (Liquidity) చాలా ముఖ్యం,” అని అంతర్జాతీయ ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
కేంద్ర బ్యాంకులు బంగారం కొనుగోలు తగ్గించి, నిల్వలను అమ్మడం ప్రారంభించడం వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో బంగారం ధరలపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. రక్షణ పెట్టెల్లో ఉండాల్సిన బంగారం, యుద్ధభూమిలో సైనికులను కాపాడటానికి నగదుగా మారుతోంది. ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థకు శుభసూచకమా లేక సంక్షోభానికి సంకేతమా అనేది కాలమే సమాధానం చెప్పాలి.