దాదాపు నాలుగు వారాలుగా అత్యంత శక్తివంతమైన దేశం అమెరికాతో నిరంతరం యుద్ధం చేస్తున్న ఇరాన్, నేటికీ తగ్గడానికి లేదా లొంగిపోవడానికి ఏమాత్రం సిద్ధంగా లేదు. “మేము యుద్ధాన్ని ప్రారంభించలేదు, కాబట్టి మేము దానిని ఆపము. ప్రతి దాడికి గట్టి సమాధానం ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాము” అని ఇరాన్ నాయకత్వం పదేపదే చెబుతోంది.
ఇరాన్ క్షిపణులు ఇప్పుడు సుదూర లక్ష్యాలను ఛేదించగలవని ప్రపంచానికి అర్థమైంది. అయితే అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు, అనేక యుద్ధాల మధ్య ఇరాన్ ఇంతటి శక్తివంతమైన వ్యవస్థను ఎలా నిర్మించుకుంది? వారి క్షిపణులు ఇంత ఖచ్చితంగా ఎలా పనిచేస్తున్నాయి? ఇరాన్ ‘మిసైల్ మ్యాన్’ హసన్ తెహ్రానీ మొగద్దమ్ ఎవరు? ఆయన కృషి ఏమిటి?
ఇరాన్ మిసైల్ మ్యాన్: హసన్ తెహ్రానీ మొగద్దమ్ హసన్ తెహ్రానీ మొగద్దమ్‌ను ఇరాన్ క్షిపణి పితామహుడిగా పరిగణిస్తారు. ఇరాన్ క్షిపణి శక్తిని నిర్మించడంలో ఆయన పాత్ర అద్వితీయం. ఇరాన్ వద్ద ఆధునిక క్షిపణి సామర్థ్యం చాలా పరిమితంగా ఉన్న సమయంలో ఆయన తన పనిని ప్రారంభించారు.
1959లో జన్మించిన మొగద్దమ్, 1979 ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత ఏర్పడిన కొత్త వ్యవస్థలో భాగమయ్యారు. ఆయన ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC)లో చేరి, తన నైపుణ్యంతో వేగంగా ఎదిగారు.
ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధం మరియు క్షిపణుల అవసరం 1980లో సద్దాం హుస్సేన్ నేతృత్వంలోని ఇరాక్, ఇరాన్‌పై దాడి చేసినప్పుడు ఎనిమిదేళ్ల పాటు వినాశకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ఆ సమయంలో ఇరాక్ సుదూర శ్రేణి క్షిపణులను వాడగా, ఇరాన్ వద్ద వాటిని ఎదుర్కొనే శక్తి లేకపోవడాన్ని మొగద్దమ్ గమనించారు. అప్పుడే సొంతంగా క్షిపణి కార్యక్రమాన్ని అభివృద్ధి చేయాలని ఇరాన్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
క్షిపణి కార్యక్రమ పునాది మొదట్లో వనరులు లేకపోయినా, మొగద్దమ్ ఒక వ్యవస్థీకృత నిర్మాణాన్ని సిద్ధం చేశారు. కేవలం ఆయుధాలను తయారు చేయడం మాత్రమే కాకుండా, శిక్షణ, పరీక్షలు మరియు ఉత్పత్తిపై దృష్టి పెట్టారు. ప్రస్తుత యుద్ధంలో, ఇరాన్ హిందూ మహాసముద్రంలోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై (4,000 కి.మీ దూరం) క్షిపణులను ప్రయోగించినప్పుడు ప్రపంచం ఆశ్చర్యపోయింది. ఎందుకంటే బహిరంగ సమాచారం ప్రకారం ఇరాన్ సామర్థ్యం 2,000 కి.మీ మాత్రమే.
స్వదేశీ సాంకేతికతపై మొగ్గు అంతర్జాతీయ ఆంక్షల వల్ల బయటి దేశాల సాంకేతికతపై ఆధారపడటం కష్టమని గ్రహించిన మొగద్దమ్, స్వదేశీ ఇంజనీర్లు మరియు శాస్త్రవేత్తల బృందాన్ని తయారు చేశారు. అందుకే నేడు ఇరాన్, అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యం ముందు తలవంచకుండా ధీటుగా పోరాడగలుగుతోంది.
షాహాబ్ (Shahab) క్షిపణి సిరీస్ ఇరాన్ సైనిక బలాన్ని మార్చిన ‘షాహాబ్’ క్షిపణి శ్రేణి వెనుక మొగద్దమ్ మేధస్సు ఉంది. శత్రువు దాడి చేయడానికి ముందే వారిని భయపెట్టే (Deterrence) వ్యూహాన్ని ఆయన నమ్మారు. సమాధానం కఠినంగా ఉంటుందని తెలిస్తే శత్రువు దాడికి సాహసించడని ఆయన భావించేవారు.
మరణం మరియు వారసత్వం 2011లో ఒక సైనిక స్థావరంలో జరిగిన పేలుడులో హసన్ తెహ్రానీ మొగద్దమ్ మరణించారు. ఆయన మరణానంతరం దేశం ఆయనను జాతీయ భద్రతా స్తంభంగా గౌరవించింది. ఆయన నిర్మించిన వ్యవస్థ నేటికీ ఇరాన్‌ను రక్షిస్తోంది. ఇరాన్‌కు కేవలం క్షిపణులే కాకుండా, ఆత్మనిర్భర రక్షణ వ్యవస్థను, స్పష్టమైన సైనిక దిశను అందించిన వ్యక్తిగా ఆయన చరిత్రలో నిలిచిపోయారు.