దేశవ్యాప్తంగా ఇప్పటికే ఎల్‌పిజి సిలిండర్ల కొరత, ధరల పెరుగుదలతో సామాన్యులు ఇబ్బంది పడుతుంటే, ఇప్పుడు ఇళ్లలోని పిఎన్‌జి (వంటగ్యాస్), వాహనాల సిఎన్‌జిపై కూడా సంక్షోభ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్నాయి. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ మరియు ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు కీలకమైన ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz) దాదాపు మూతపడింది. భారత్‌కు వచ్చే మెజారిటీ ఎల్‌ఎన్‌జి (LNG) దిగుమతులు ఈ మార్గం నుండే రావాల్సి ఉంది.

కతర్ ట్యాంకర్లను నిలిపివేసిన ఇరాన్

ఇరాన్ విప్లవాత్మక బలగాలు (Revolutionary Guards) హార్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్తున్న కతర్‌కు చెందిన రెండు భారీ ఎల్‌ఎన్‌జి ట్యాంకర్లను అడ్డుకున్నాయి. ఎందుకు ఆపారో స్పష్టమైన కారణం చెప్పకుండానే, వాటిని ఉన్నచోటే నిలిచిపోవాలని ఆదేశించాయి. ‘అల్ దాయెన్’, ‘రషీదా’ అనే ఈ రెండు నౌకలు కతర్ నుండి బయలుదేరి పాకిస్థాన్ లేదా చైనా వైపు వెళ్లాల్సి ఉంది. ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధం మొదలైన తర్వాత ఈ మార్గంలో ప్రయాణించాల్సిన మొదటి గ్యాస్ నౌకలు ఇవే కావడం గమనార్హం.

ఎల్‌ఎన్‌జి సరఫరా గొలుసు ఎలా ఉంటుంది?

భారతదేశం సహజ వాయువును ద్రవ రూపంలో (LNG) దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ట్యాంకర్ల ద్వారా వచ్చే ఈ గ్యాస్‌ను మన దేశంలోని టెర్మినల్స్‌లో తిరిగి గ్యాస్‌గా మార్చి (Regasification), పైపుల ద్వారా ఇళ్లకు (PNG) మరియు పెట్రోల్ పంపులకు (CNG) సరఫరా చేస్తారు. కాబట్టి ట్యాంకర్లు ఆగిపోతే, సరఫరా మొత్తం నిలిచిపోతుంది.

భారత్‌పై పడే ప్రభావం:

భారత్‌కు ఎల్‌ఎన్‌జి సరఫరా చేసే దేశాల్లో కతర్ అగ్రస్థానంలో ఉంది. అయితే యుద్ధం కారణంగా మార్చి 2026 నుండి కతర్ తన ఎగుమతులను తాత్కాలికంగా నిలిపివేసింది.

• భీమా కష్టాలు: యుద్ధ ప్రాంతం గుండా వచ్చే నౌకలకు ఇన్సూరెన్స్ కవరేజీ లభించడం ఇప్పుడు గగనమైంది.
• పారిశ్రామిక కోత: ఇప్పటికే గుజరాత్ గ్యాస్, జీఎస్‌పీసీ వంటి కంపెనీలు పరిశ్రమలకు ఇచ్చే గ్యాస్‌లో 20-70% కోత విధించాయి.
• ప్రాధాన్యత రంగాలకు ముప్పు: ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం ఇళ్లకు (PNG) మరియు వాహనాలకు (CNG) 100% సరఫరా ఇస్తామని వాగ్దానం చేసినప్పటికీ, యుద్ధం ఇలాగే కొనసాగితే ఆ నిల్వలు కూడా హరించుకుపోయే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

చిన్న ఊరట:

భారత్‌కు ఒక సానుకూల అంశం ఏమిటంటే.. ఇరాన్ తన ‘మిత్ర దేశాల’ జాబితాలో భారతదేశాన్ని ఉంచింది. దీనివల్ల భారతీయ నౌకలు హార్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లేందుకు ఇరాన్ అనుమతించే అవకాశం ఉంది. కానీ, మన ప్రధాన సరఫరాదారు అయిన కతర్ నుండి ఎగుమతులు ఆగిపోవడం అనేది అసలైన సమస్యగా మారింది.