ఇస్లామాబాద్: అంతర్జాతీయ రాజకీయ యవనికపై పెను సంచలనం నమోదైంది. దశాబ్దాలుగా ఉప్పు-నిప్పులా ఉన్న అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాల్లో అనూహ్య మలుపు చోటుచేసుకుంది. పాకిస్థాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్ వేదికగా జరుగుతున్న శాంతి చర్చల్లో భారీ పురోగతి లభించింది. ఇరాన్‌కు చెందిన సుమారు 6 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ. 50,000 కోట్లు) స్తంభింపజేసిన నిధులను విడుదల చేసేందుకు అమెరికా అంగీకరించినట్లు విశ్వసనీయ వర్గాల సమాచారం.
48 ఏళ్ల నిరీక్షణకు తెర.. ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊపిరి!
1979 నాటి ఇరాన్ విప్లవం తర్వాత ఆ దేశంపై అమెరికా అనేక ఆర్థిక ఆంక్షలు విధిస్తూ వస్తోంది. 2016-17 మధ్య కాలంలో స్వల్ప ఊరట లభించినప్పటికీ, గత 48 ఏళ్లుగా ఇరాన్ ప్రపంచ వాణిజ్యానికి దూరంగా ఉంటూ ఆర్థిక సంక్షోభంలో కొట్టుమిట్టాడుతోంది.
- నిధుల వినియోగం: ఖతార్ మరియు ఇతర విదేశీ బ్యాంకుల్లో నిలిచిపోయిన ఈ 6 బిలియన్ డాలర్ల నిధులను ఆహారం, మందులు మరియు ఇతర అత్యవసర వస్తువుల కొనుగోలుకు మాత్రమే వినియోగించేలా ఒప్పందం కుదిరింది.
- కరెన్సీ పుంజుకునే అవకాశం: ఈ నిర్ణయంతో కుప్పకూలుతున్న ఇరాన్ కరెన్సీ ‘రియల్’ (Rial) మళ్లీ పుంజుకునే అవకాశం ఉందని, ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్: ప్రపంచ మార్కెట్‌కు ఊరట
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో అత్యంత కీలకమైన ‘స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్’ (హార్ముజ్ జలసంధి) ద్వారా రవాణా సాఫీగా సాగేందుకు ఈ చర్చలు కీలకం కానున్నాయి. యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న ప్రస్తుత తరుణంలో, అమెరికా ఒక అడుగు వెనక్కి తగ్గి ఇరాన్‌తో రాజీకి రావడం మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు తగ్గేందుకు సంకేతంగా కనిపిస్తోంది.
ఇజ్రాయెల్ ఆగ్రహం.. “ఇదొక రాజకీయ విపత్తు!”
అమెరికా తీసుకున్న ఈ నిర్ణయంపై ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెెంజమిన్ నెతన్యాహు తీవ్రస్థాయిలో విరుచుకుపడ్డారు. దీనిని ఒక “రాజకీయ విపత్తు”గా ఆయన అభివర్ణించారు.
- ఇజ్రాయెల్ భయం: ఇరాన్ అణు సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీయాలని ఇజ్రాయెల్ ప్రయత్నిస్తుంటే, అమెరికా ఆ దేశానికి ఆర్థికంగా దన్నుగా నిలవడంపై నెతన్యాహు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
- ఉగ్రవాద ముప్పు: ఈ నిధులు హిజ్బుల్లా, హమాస్ వంటి సంస్థలకు మళ్లీ చేరే అవకాశం ఉందని ఇజ్రాయెల్ ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. ఇటు అమెరికాలోని ట్రంప్ యంత్రాంగం కూడా ఇజ్రాయెల్‌ను సంప్రదించకుండా ఏకపక్షంగా నిర్ణయం తీసుకుందనే విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ముగింపు: ఏది ఏమైనా, ఇస్లామాబాద్ చర్చలు సఫలమైతే మధ్యప్రాచ్యంలో మరో భారీ యుద్ధం తప్పుతుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే, ఆర్థికంగా బలోపేతమైన ఇరాన్ భవిష్యత్తులో అమెరికాకు, ఇజ్రాయెల్‌కు ఎలాంటి సవాల్ విసురుతుందనేది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.