ఇస్లామాబాద్/వాషింగ్టన్: పశ్చిమాసియాలో శాంతి నెలకొంటుందని ఆశించిన ప్రపంచ దేశాలకు నిరాశే ఎదురైంది. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య పాకిస్థాన్ వేదికగా జరిగిన అత్యున్నత స్థాయి చర్చలు ఎటూ తేలకుండానే ముగిశాయి. అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వెన్స్ నేతృత్వంలో ఏకంగా 21 గంటల పాటు సాగిన ఈ సుదీర్ఘ చర్చల్లో ఇరాన్ తన పట్టు సడలించలేదు. అమెరికా పెట్టిన అహేతుక నిబంధనలను తిరస్కరించడమే కాకుండా, తదుపరి రౌండ్ చర్చలను కూడా నిలిపివేస్తున్నట్లు ఇరాన్ సంచలన ప్రకటన చేసింది.
అసలు పేచీ ఎక్కడ? ‘రెడ్ లైన్’ దాటొద్దన్న ఇరాన్!
చర్చలు విఫలం కావడానికి ప్రధానంగా రెండు అంశాలు కారణమని తెలుస్తోంది. ఒకటి ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ పునరుద్ధరణ, రెండోది ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం.
- అతిగా ఆశపడుతున్న అమెరికా: వాషింగ్టన్ తన అణు హక్కులను కాలరాసేలా నిబంధనలు పెడుతోందని, వ్యూహాత్మకమైన హార్ముజ్ జలసంధిపై తమకున్న పట్టును బలహీనపరిచేందుకు ప్రయత్నిస్తోందని ఇరాన్ ఆరోపించింది.
- మొండి వైఖరి: యుద్ధంలో సాధించలేని ప్రయోజనాలను చర్చల ద్వారా పొందేందుకు అమెరికా ప్రయత్నిస్తోందని ‘ప్రెస్ టీవీ’, ‘తస్నిమ్’ వంటి ఇరాన్ మీడియా సంస్థలు మండిపడ్డాయి. అమెరికా పెట్టిన షరతులు తమ ‘రెడ్ లైన్’ను దాటాయని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది.
ఖాళీ చేతులతో వెనుదిరిగిన జేడీ వెన్స్!
చర్చల అనంతరం అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వెన్స్ కూడా ప్రతిష్టంభనను అంగీకరించారు.
- సంతృప్తి లేదు: ఇరాన్‌తో జరిగిన చర్చల్లో ఎటువంటి ‘సంతృప్తికరమైన ఒప్పందం’ కుదరలేదని ఆయన ధృవీకరించారు. అమెరికా ప్రతిపాదించిన డ్రాఫ్ట్‌ను ఇరాన్ తిరస్కరించింది.
- అమెరికా పట్టు: ఇరాన్ ఎప్పటికీ అణ్వాయుధాలను తయారు చేయబోమని దీర్ఘకాలిక హామీ ఇవ్వాలని వాషింగ్టన్ గట్టిగా డిమాండ్ చేస్తోంది. దీనిపై ఇరాన్ నుంచి స్పష్టమైన హామీ రాకపోవడంతో చర్చలు అసంపూర్తిగా ముగిశాయి.
జలసంధి మూసివేతే.. మాకేం తొందర లేదు!
హార్ముజ్ జలసంధి విషయంలో ఇరాన్ తన వైఖరిని మరింత కఠినం చేసింది.
- షరతులు వర్తిస్తాయి: అమెరికా గౌరవప్రదమైన ఒప్పందానికి రానంత వరకు జలసంధిని తెరిచే ప్రసక్తే లేదని తేల్చిచెప్పింది.
- తొందర లేదు: చర్చల పునరుద్ధరణకు తమకేం తొందర లేదని, తాము పక్కాగా ఉన్నామని ఇరాన్ సంకేతాలు పంపింది. ఘనాలోని ఇరాన్ రాయబార కార్యాలయం ఒక అడుగు ముందుకు వేసి.. “అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు ఖాళీ చేతులతో వెనుదిరిగారు” అంటూ సోషల్ మీడియాలో సెటైర్లు వేసింది.
మధ్యవర్తిగా పాకిస్థాన్.. టెక్నికల్ టీమ్స్ సమీక్ష!
ప్రస్తుతానికి చర్చలు ఆగిపోయినప్పటికీ, ఇరు దేశాలకు చెందిన సాంకేతిక నిపుణుల బృందాలు ఒకరి ప్రతిపాదనలను మరొకరు సమీక్షిస్తున్నట్లు సమాచారం. పాకిస్థాన్ ఇప్పటికీ మధ్యవర్తిగా తన పాత్రను పోషిస్తోంది. అయితే, తదుపరి రౌండ్ చర్చలు ఎప్పుడు జరుగుతాయనే దానిపై ఎలాంటి స్పష్టత లేదు.
ముగింపు: అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఈ దౌత్య యుద్ధం ప్రపంచ వాణిజ్యంపై కోలుకోలేని దెబ్బ తీస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేతతో చమురు ధరలు పెరిగిపోతుండటంతో సామాన్య ప్రజలు అల్లాడుతున్నారు. ఈ ‘డెడ్ లాక్’ ఎప్పుడు వీడుతుందో, పశ్చిమాసియాలో శాంతి ఎప్పుడు వర్ధిల్లుతుందో వేచి చూడాలి.