హైదరాబాద్/బిజినెస్ డెస్క్: సాధారణంగా అత్యంత విలువైన లోహాలు అంటే మనకు బంగారం, వజ్రం లేదా ప్లాటినం మాత్రమే గుర్తొస్తాయి. కానీ, ఈ ప్రపంచంలో ఒక లోహం ఉంది.. దాని ధర వింటే మీ మెదడు మొద్దుబారిపోవాల్సిందే! ఆ లోహం ఒక్క గ్రాము వెల అక్షరాలా 27 మిలియన్ డాలర్లు.. అంటే మన భారతీయ కరెన్సీలో దాదాపు రూ. 240 కోట్లు! కేవలం ఒక గ్రాము లోహంతో ఏకంగా 200 కిలోల బంగారాన్ని కొనుగోలు చేయవచ్చు. ఇంతటి భారీ ధర ఉన్న ఆ అద్భుత లోహం పేరే ‘కాలిఫోర్నియం’ (Californium).
అసలు ఈ లోహం ఎందుకు అంత ఖరీదు? దీని వెనుక ఉన్న ఆశ్చర్యకరమైన నిజాలేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం:
- భూమిలో దొరకని నిధి: కాలిఫోర్నియం అనేది బంగారంలా భూమిలో తవ్వితే దొరికే లోహం కాదు. ఇది మానవ నిర్మిత ‘కృత్రిమ రేడియోధార్మిక మూలకం’. 1950లో అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తలు దీనిని మొట్టమొదటగా సృష్టించారు. అందుకే దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.
- తయారీ అత్యంత క్లిష్టం: దీనిని తయారు చేయడం ఆషామాషీ వ్యవహారం కాదు. అత్యంత శక్తివంతమైన అణు రియాక్టర్లలో, సంక్లిష్టమైన శాస్త్రీయ ప్రక్రియల ద్వారా మాత్రమే దీనిని సృష్టించగలరు. ప్రపంచంలో అతికొద్ది చోట్ల మాత్రమే దీనిని తయారు చేసే సాంకేతికత ఉండటం వల్ల దీనికి విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంది.
- ప్రాణాలను రక్షించే సంజీవని: ఇంత ధర ఉన్న ఈ లోహాన్ని విలాసం కోసం వాడరు. వైద్య రంగంలో, ముఖ్యంగా ప్రాణాంతకమైన క్యాన్సర్ కణాలను అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో నాశనం చేయడానికి ‘కాలిఫోర్నియం 252’ను ఉపయోగిస్తారు. వైద్యులకు ఇది ఒక వరప్రసాదం లాంటిది.
- అణు రియాక్టర్ల ‘స్పార్క్ ప్లగ్’: అణు విద్యుత్ కేంద్రాల్లో రియాక్టర్లను ప్రారంభించడానికి ఇది ఒక స్పార్క్ ప్లగ్ లాగా పనిచేస్తుంది. అంతేకాకుండా, భూగర్భంలో ఉన్న చమురు, ఖనిజ నిక్షేపాలను గుర్తించడానికి, విమానాల బాడీలో ఉన్న సూక్ష్మ రంధ్రాలను కనిపెట్టడానికి కూడా దీనిని వాడుతుంటారు.
- ఖరీదుతో పాటు ప్రమాదకరం కూడా: కాలిఫోర్నియం ఎంత విలువైనదో, అంతకంటే వేల రెట్లు ప్రమాదకరమైనది. ఇది అత్యంత శక్తివంతమైన రేడియోధార్మికతను కలిగి ఉంటుంది. దీనిని నేరుగా తాకితే ఎముకలు దెబ్బతినడమే కాకుండా, జన్యుపరమైన మార్పులు (Genetic mutations) వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే దీనిని అత్యంత సురక్షితమైన కవచాల మధ్య భద్రపరుస్తారు.
ప్రస్తుత మార్కెట్ ధరల ప్రకారం ఒక కిలో బంగారం ధర సుమారు రూ. 1.2 కోట్లు ఉంటే, ఒక్క గ్రాము కాలిఫోర్నియం ధర రూ. 240 కోట్లు ఉండటం గమనార్హం. అందుకే “ఆవగింజంత ఉన్నా.. దాని పవర్ కొండంత” అనే సామెత దీనికి సరిగ్గా సరిపోతుంది.