లండన్/వాషింగ్టన్: మధ్యప్రాచ్యంలో ఇరాన్-అమెరికా మధ్య యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్న వేళ కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ని ముట్టడించాలన్న అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ నిర్ణయానికి బ్రిటన్ షాక్ ఇచ్చింది. ఈ ఆపరేషన్‌లో తాము భాగస్వాములు కాలేమని ఇంగ్లాండ్ తెగేసి చెప్పడంతో, అగ్రరాజ్యం ఒంటరి పోరాటం చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ఈ అంతర్జాతీయ రాజకీయ సంక్షోభం వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణాలు ఇవే:
- విఫలమైన శాంతి చర్చలు: పాకిస్థాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్‌లో అమెరికా-ఇరాన్ ప్రతినిధుల మధ్య దాదాపు 21 గంటల పాటు సాగిన శాంతి చర్చలు అట్టర్ ఫ్లాప్ అయ్యాయి. అణ్వాయుధాల తయారీని ఆపబోమని ఇరాన్ స్పష్టం చేయడంతో చర్చలు విఫలమయ్యాయని అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వెన్స్ ప్రకటించారు. దీనికి ప్రతిచర్యగా హోర్ముజ్ జలసంధిని దిగ్బంధించాలని ట్రంప్ ఆదేశించారు.
- బ్రిటన్ అభ్యంతరం ఎందుకు?: హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకల రాకపోకలు స్వేచ్ఛగా సాగాలన్నదే తమ అభిమతమని బ్రిటన్ ప్రభుత్వ ప్రతినిధి స్పష్టం చేశారు. ఈ మార్గాన్ని మూసివేస్తే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలుతుందని, సామాన్యుల నిత్యావసరాల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయని బ్రిటన్ ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. అమెరికాకు మద్దతు ఇచ్చే బదులు, ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాలతో కలిసి నౌకల భద్రత కోసం పని చేస్తామని లండన్ ప్రకటించింది.
- ట్రంప్ అంచనాలు తలకిందులు: ఇంగ్లాండ్ తన మైన్-స్వీపర్ నౌకలను పంపి తమకు సహకరిస్తుందని ట్రంప్ ఆశించారు. కానీ, బ్రిటన్ మాత్రం అమెరికా దూకుడును వ్యతిరేకిస్తూ ఫ్రాన్స్‌తో జతకట్టింది. “ఇరాన్ విషయంలో అమెరికాతో మాకు విభేదాలు ఉన్నాయి.. దీనివల్ల ట్రంప్ ప్రభుత్వంతో మా సంబంధాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది” అని బ్రిటన్ ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి బహిరంగంగానే అంగీకరించారు.
- అమెరికా ఆయుధ కొరత?: అమెరికా నౌకాదళ మాజీ అధికారి జో సెస్టాక్ ఈ యుద్ధంపై సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. “అమెరికా ఈ యుద్ధానికి సిద్ధంగా లేదు. కేవలం ఒక్క రోజులోనే నాలుగేళ్లకు సరిపడా క్షిపణులను (Missiles) వాడేశాం. ఖాళీ అయిన మన ఆయుధాగారాన్ని మళ్లీ నింపాలంటే 2035 వరకు సమయం పడుతుంది” అని ఆయన హెచ్చరించడం చర్చనీయాంశంగా మారింది.
నమ్మకమైన మిత్రదేశం బ్రిటన్ వెనక్కి తగ్గడంతో, హోర్ముజ్ జలసంధిలో ట్రంప్ అనుసరించబోయే తదుపరి వ్యూహంపై ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఉత్కంఠగా ఎదురుచూస్తున్నాయి. ఒకవేళ అమెరికా ఒంటరిగా ముందుకెళ్తే ప్రపంచ మార్కెట్లో చమురు ధరలు మంట పుట్టడం ఖాయమని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.