ఇస్లామాబాద్/వాషింగ్టన్: ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు గుండెకాయ వంటి ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz) ఇప్పుడు రణరంగంగా మారింది. ఇస్లామాబాద్లో జరిగిన శాంతి చర్చలు విఫలం కావడంతో, అమెరికా తన అమ్ములపొదిలోని అస్త్రాలన్నింటినీ బయటకు తీసింది. మధ్యప్రాచ్యంలో అత్యంత కీలకమైన ఈ సముద్ర మార్గాన్ని పూర్తిగా మూసివేయాలని ట్రంప్ సర్కార్ సంచలన ఉత్తర్వులు జారీ చేయడంతో ప్రపంచ దేశాలు గజగజ వణికిపోతున్నాయి.
సముద్ర గర్భంలో అమెరికా యుద్ధనౌకల పహారా!
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన వ్యూహాన్ని వేగవంతం చేశారు. ఒమన్ గల్ఫ్ తీరంలో అమెరికాకు చెందిన జలాంతర్గాములు, అత్యాధునిక యుద్ధనౌకలు మోహరించాయి. “ఏ పరిస్థితుల్లోనూ హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా ఇరాన్ ఒక్క పైసా కూడా సంపాదించకూడదు.. ఇదే మా లక్ష్యం” అని ట్రంప్ కుండబద్దలు కొట్టారు. ఇప్పటివరకు ఇరాన్ తనకు అనుకూలమైన దేశాల నౌకలను మాత్రమే అనుమతించేది, కానీ అమెరికా ఎంట్రీతో ఇప్పుడు ఈ మార్గం పూర్తిగా స్తంభించిపోయింది.
నడిసముద్రంలో చిక్కుకున్న 650 నౌకలు.. ‘సముద్ర జైలు’ను తలపిస్తున్న దృశ్యం!
హార్ముజ్ మార్గం గుండా బయటకు వచ్చే ఏ నౌకపైనైనా దాడి చేస్తామని అమెరికా హెచ్చరించడంతో, గత 45 రోజులుగా సుమారు 650కి పైగా సరుకు రవాణా నౌకలు నడిసముద్రంలోనే నిలిచిపోయాయి. ఇది ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కోలుకోలేని దెబ్బ. చమురు సరఫరా ఆగిపోతే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం ఖాయం.
శాంతి కోసం రంగంలోకి నాలుగు దేశాలు!
యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్న వేళ.. పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు నాలుగు ప్రధాన దేశాలు ‘తెల్ల పావురాల’ తరహాలో రంగంలోకి దిగాయి:
- రష్యా: పుతిన్ నేరుగా ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్తో ఫోన్లో మాట్లాడారు. ట్రంప్ మరియు ఇరాన్ ఇద్దరితోనూ పుతిన్కు మంచి సంబంధాలు ఉండటంతో, రష్యా మధ్యవర్తిత్వంపై అందరిలోనూ ఆశలు చిగురిస్తున్నాయి.
- టర్కీ: టర్కీ విదేశాంగ మంత్రి హక్కాన్ ఫిదాన్ పాకిస్థాన్తో చర్చలు జరుపుతున్నారు. అమెరికా ప్రతిపాదనలకు ఇరాన్ సానుకూలంగా స్పందిస్తే చర్చలు కొనసాగించాలని టర్కీ ప్లాన్ చేస్తోంది.
- ఇజ్రాయెల్ – లెబనాన్: 1983 తర్వాత మొదటిసారిగా ఇజ్రాయెల్, లెబనాన్ రాయబారులు వాషింగ్టన్లో నేరుగా మాట్లాడుకోవడం ఒక కీలక పరిణామం. ఇది ఇరాన్-అమెరికా సంబంధాల మెరుగుదలకు పరోక్షంగా దారితీస్తుందని భావిస్తున్నారు.
- ఫ్రాన్స్: హార్ముజ్ జలసంధిని వెంటనే తెరవాలని ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ డిమాండ్ చేస్తున్నారు. దీని కోసం బ్రిటన్ మరియు ఇతర దేశాలతో కలిసి ఒక అంతర్జాతీయ ఒప్పందం కుదిర్చేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.
క్లిష్ట పరిస్థితి: ఇటు అమెరికా, అటు ఇరాన్.. ఇద్దరూ తమ పంతం వీడటం లేదు. ఒక అంతర్జాతీయ ఒప్పందం కుదిరే వరకు హార్ముజ్ జలసంధిలో సాధారణ పరిస్థితులు నెలకొనడం ఇప్పట్లో సాధ్యం కాదని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ భవిష్యత్తు ఇప్పుడు ఈ నాలుగు దేశాల రాయబారాల మీదనే ఆధారపడి ఉంది.