మోస్కో/వాషింగ్టన్: పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న వేళ, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ఒక సంచలన పావును కదిపారు. ఇరాన్-అమెరికా మధ్య శాంతి చర్చలకు ప్రధాన అడ్డంకిగా మారిన ‘యురేనియం’ అంశంపై రష్యా ఒక అనూహ్య ప్రతిపాదనను తెరపైకి తెచ్చింది. ఇరాన్ వద్ద ఉన్న భారీ నిల్వలను తాము తీసుకుంటామని రష్యా ప్రకటించడంతో, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వర్గం ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడింది.
వివాదం ఏంటి? పుతిన్ ఐడియా ఏంటి?
అమెరికా పెట్టిన ప్రధాన కండిషన్ ప్రకారం.. ఇరాన్ తన వద్ద ఉన్న ‘శుద్ధి చేసిన యురేనియం’ (Enriched Uranium) మొత్తాన్ని అప్పగించడమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో అణు బాంబు తయారు చేయబోమని హామీ ఇవ్వాలి. దీనికి ఇరాన్ ససేమిరా అనడంతో ఇస్లామాబాద్ చర్చలు విఫలమయ్యాయి. ఈ ప్రతిష్టంభనను తొలగించడానికి పుతిన్ సరికొత్త ఐడియా ఇచ్చారు. ఇరాన్ వద్ద ఉన్న అదనపు యురేనియం నిల్వలను రష్యా స్వీకరిస్తుందని, అది శాంతి ఒప్పందంలో భాగంగా ఉంటుందని క్రెమ్లిన్ అధికార ప్రతినిధి దిమిత్రి పెస్కోవ్ సోమవారం ప్రకటించారు.
‘అణు’ ఇంధనంగా మార్చే ప్లాన్:
ప్రపంచంలోనే అత్యధిక అణు ఆయుధాలు కలిగిన రష్యా, ఇరాన్ నుండి తీసుకున్న యురేనియంను శుద్ధి చేసి, దానిని అణు విద్యుత్ కేంద్రాలకు అవసరమైన ‘ఇంధనం’గా మార్చి తిరిగి ఇరాన్కే ఇస్తుంది. దీనివల్ల ఇరాన్ వద్ద అణు బాంబు తయారు చేసే స్థాయి యురేనియం ఉండదు, అదే సమయంలో వారి విద్యుత్ అవసరాలు తీరుతాయి. గతంలో ఇరాన్ ఈ ప్రతిపాదనను తోసిపుచ్చినప్పటికీ, ప్రస్తుత యుద్ధ పరిస్థితుల్లో ఇది కీలక మలుపు కానుంది.
హార్ముజ్ దిగ్బంధంపై రష్యా ఫైర్!
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ‘హార్ముజ్’ జలసంధిని దిగ్బంధించడంపై రష్యా తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం చేసింది. ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యానికి గుండెకాయ వంటి ఈ మార్గాన్ని మూసివేయడం అంతర్జాతీయ మార్కెట్కు గొడ్డలి పెట్టు అని పెస్కోవ్ హెచ్చరించారు. ఇప్పటికే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ అస్తవ్యస్తంగా ఉన్న తరుణంలో, అమెరికా చర్యలు పరిస్థితిని మరింత దిగజారుస్తాయని రష్యా స్పష్టం చేసింది.
ట్రంప్ భయం.. ఎందుకు?
ఇరాన్ తన యురేనియంను రష్యాకు అప్పగించడాన్ని ట్రంప్ ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ ఇష్టపడరు. దీనివల్ల ఇరాన్-రష్యా బంధం మరింత బలపడటమే కాకుండా, రష్యాకు అంతర్జాతీయంగా పరపతి పెరుగుతుంది. పైగా, ఆ యురేనియం రష్యా చేతిలో ఉంటే దానిని ఎలా వాడుతారో అన్న అనుమానం అమెరికాను వేధిస్తోంది.
ఫిబ్రవరి నుండి జరుగుతున్న ఈ యుద్ధం వల్ల వేల సంఖ్యలో ప్రాణనష్టం జరగడమే కాకుండా, ఆర్థిక వ్యవస్థలు కుప్పకూలుతున్నాయి. మరి పుతిన్ ఇచ్చిన ఈ ‘అణు ఆఫర్’ శాంతికి దారితీస్తుందా? లేక అమెరికా-రష్యా మధ్య కొత్త యుద్ధానికి కారణమవుతుందా? అన్నది ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉత్కంఠ రేపుతోంది.