ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 19న ప్రపంచ కాలేయ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు. కాలేయ ఆరోగ్యం, కాలేయ సంబంధిత వ్యాధులు, ముందస్తు గుర్తింపు ప్రాముఖ్యత మరియు నివారణ చర్యల గురించి అవగాహన పెంచడమే ఈ రోజు ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. మానవ శరీరంలో అత్యంత కీలకమైన అవయవాలలో కాలేయం (లివర్) ఒకటి.
క్యాన్సర్ రకాల్లో కాలేయ క్యాన్సర్ అత్యంత ప్రమాదకరమైనది. మితిమీరిన మద్యపానం, ధూమపానం, తీవ్రమైన కామెర్లు (Jaundice), ఊబకాయం, మధుమేహం మరియు కొన్ని రకాల మందుల వాడకం వల్ల కాలేయ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఉందని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
కాలేయ క్యాన్సర్ అంటే ఏమిటి?
కాలేయ కణాలలో ప్రారంభమయ్యే క్యాన్సర్ను లివర్ క్యాన్సర్ అంటారు. ఇందులో అనేక రకాలు ఉన్నాయి. కాలేయ కణాలలో (హెపటోసైట్) మొదలయ్యే హెపటోసెల్యులర్ కార్సినోమా అత్యంత సాధారణమైన రకం. ఇంట్రాహెపాటిక్ కోలాంగియోకార్సినోమా మరియు హెపటోబ్లాస్టోమా వంటి ఇతర రకాలు చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా కాలేయ క్యాన్సర్ కేసులు పెరగడం ఆందోళన కలిగిస్తోందని గురుగ్రామ్లోని ఫోర్టిస్ మెమోరియల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ డైరెక్టర్ డాక్టర్ రింకేష్ కుమార్ బన్సాల్ తెలిపారు. జీవనశైలి మార్పులు, దీర్ఘకాలిక ఇన్ఫెక్షన్లు మరియు వ్యాధిని ఆలస్యంగా గుర్తించడం వల్ల ఈ కేసులు పెరుగుతున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.
పెరుగుతున్న కేసులకు ప్రధాన కారణాలు:
- హెపటైటిస్ బి & సి: ఈ వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లు చాలా ఏళ్ల పాటు నిశ్శబ్దంగా కాలేయాన్ని దెబ్బతీస్తాయి. వీటిని సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స చేయకపోతే సిరోసిస్కు, చివరికి క్యాన్సర్కు దారితీస్తాయి. వీటికి టీకాలు మరియు సమర్థవంతమైన చికిత్సలు ఉన్నప్పటికీ, అవగాహన లేకపోవడం వల్ల చాలామంది వ్యాధి ముదిరిన తర్వాతే ఆసుపత్రికి వస్తున్నారు.
ముందస్తు లక్షణాలు:
ఈ క్రింది లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే జాగ్రత్త పడాలి:
- అకస్మాత్తుగా బరువు తగ్గడం: ఎలాంటి ప్రయత్నం లేకుండానే బరువు తగ్గిపోవడం.
- నిరంతర అలసట: ఏ పని చేయకపోయినా విపరీతమైన నీరసం అనిపించడం.
- కడుపు నొప్పి: కడుపు పైభాగంలో నొప్పి లేదా వాపు రావడం.
- కామెర్లు (Jaundice): కళ్లు మరియు చర్మం పసుపు రంగులోకి మారడం.
- మూత్రం & మలంలో మార్పులు: మూత్రం ముదురు రంగులో రావడం మరియు మలం రంగు మారడం.
చాలామంది ఈ లక్షణాలను సాధారణ ఆరోగ్య సమస్యలుగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. కానీ, పరిస్థితి విషమించే సమయానికి క్యాన్సర్ చివరి దశకు చేరుకుంటుంది, దీనివల్ల ప్రాణాపాయం పెరుగుతుంది.