నేటి డిజిటల్ ప్రపంచంలో స్మార్ట్ఫోన్ మన జీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగమైపోయింది. మన వ్యక్తిగత సమాచారం, బ్యాంక్ వివరాలు, ఫోటోలు అన్నీ మొబైల్లోనే నిక్షిప్తమై ఉంటాయి. హ్యాకింగ్ మరియు స్పైయింగ్ వంటి ప్రమాదాలు పెరుగుతున్న ఈ కాలంలో, మన సమాచారం దొంగిలించబడే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా యూపీఐ (UPI), బ్యాంకింగ్ యాప్లను పర్యవేక్షించి మన డబ్బును కాజేసే ప్రమాదం ఉంది. ఒకవేళ మీ మొబైల్ను ఎవరైనా కనిపెడుతున్నారని మీకు అనుమానం ఉంటే, ఈ క్రింది లక్షణాల ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు:
గమనించవలసిన ముఖ్యమైన సంకేతాలు:
- బ్యాటరీ వేగంగా అయిపోవడం: సాధారణం కంటే మీ మొబైల్ బ్యాటరీ చాలా వేగంగా డిశ్చార్జ్ అవుతుంటే, బ్యాక్గ్రౌండ్లో మీకు తెలియని యాప్లు నడుస్తున్నాయని అర్థం. ఇది స్పై సాఫ్ట్వేర్ కావచ్చు. ఫోన్ కొన్న ఏడాది లోపే ఇలా జరిగితే మీరు జాగ్రత్త పడాలి.
- డేటా వినియోగం పెరగడం: మీరు ఎక్కువగా ఇంటర్నెట్ వాడకపోయినా డేటా త్వరగా అయిపోతుంటే, మీ ఫోన్లోని సమాచారం రహస్యంగా ఇతరులకు పంపబడుతోందని అర్థం.
- అపరిచిత యాప్లు & నోటిఫికేషన్లు: మీరు ఇన్స్టాల్ చేయని యాప్లు ఫోన్లో కనిపించినా లేదా వింత నోటిఫికేషన్లు, మెసేజ్లు వస్తున్నా మీ ఫోన్ హ్యాక్ అయిందని అనుమానించాలి.
- ఫోన్ కాల్స్లో వింత శబ్దాలు: మీరు కాల్ మాట్లాడేటప్పుడు వింత శబ్దాలు రావడం లేదా మీ మాటలు మీకే ప్రతిధ్వనించడం (Echo) జరిగితే, మీ కాల్స్ పర్యవేక్షణలో ఉన్నాయని అర్థం కావచ్చు.
- ఫోన్ వేడెక్కడం: మీరు ఫోన్ ఉపయోగించనప్పుడు కూడా అది వేడిగా ఉంటే, లోపల కొన్ని యాప్లు నిరంతరం పని చేస్తున్నాయని అర్థం.
పైన చెప్పిన వాటిలో కనీసం 3 లక్షణాలు మీ ఫోన్లో కనిపిస్తే, మీ ఫోన్ ఇతరుల నిఘాలో ఉందని భావించవచ్చు.
సురక్షితంగా ఉండటం ఎలా?
- అనవసర యాప్ల తొలగింపు: మీరు వాడని లేదా అనుమానాస్పదంగా ఉన్న యాప్లను వెంటనే డిలీట్ చేయండి.
- ఎయిర్ప్లేన్ మోడ్: అప్పుడప్పుడు ఫోన్ను ఎయిర్ప్లేన్ మోడ్లో ఉంచడం వల్ల బయటి వ్యక్తులు మీ ఫోన్ను యాక్సెస్ చేసే అవకాశం తగ్గుతుంది.
- పాస్వర్డ్ మార్పు: ఇన్స్టాగ్రామ్, ఫేస్బుక్ వంటి సోషల్ మీడియా యాప్ల పాస్వర్డ్లను తరచుగా మారుస్తూ ఉండండి.
- సాఫ్ట్వేర్ అప్డేట్: మొబైల్ సాఫ్ట్వేర్ అప్డేట్ చేయకపోతే భద్రతా లోపాలు ఏర్పడతాయి. కాబట్టి ఫోన్ను ఎప్పటికప్పుడు అప్డేట్ చేయండి.
- యాంటీ వైరస్: ఫోన్లో మంచి యాంటీ వైరస్ యాప్ను ఇన్స్టాల్ చేసి తరచుగా స్కాన్ చేయండి.
- సమాచార గోప్యత: పాన్ (PAN), ఓటీపీ (OTP) వంటి వ్యక్తిగత వివరాలను ఎవరితోనూ పంచుకోవద్దు.