ఈ రోజుల్లో ప్యాకెట్ స్నాక్స్ మన జీవితంలో ఒక భాగమైపోయాయి. ఆఫీసులో ఆకలి వేస్తే చిప్స్, టీతో బిస్కెట్లు లేదా హడావిడిలో ఇన్స్టంట్ నూడుల్స్.. ఇలా ఇవన్నీ మన దైనందిన జీవితంలో కలిసిపోయాయి.
అప్పుడప్పుడు ఇలాంటి ప్యాకెట్ స్నాక్స్ తింటే ఏమీ కాదని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ, తాజా పరిశోధనలు మాత్రం భిన్నమైన, ఆందోళనకరమైన విషయాలను వెల్లడిస్తున్నాయి.
ఇటీవల వెలువడిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం.. చిప్స్, సాఫ్ట్ డ్రింక్స్ మరియు ప్యాకెట్ స్నాక్స్ వంటి ‘అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్’ (Ultra-Processed Foods) తినడం వల్ల మెదడు ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది. ప్రతిరోజూ అధిక మొత్తంలో ప్యాకెట్ స్నాక్స్ తీసుకోవడం వల్ల జ్ఞాపకశక్తి బలహీనపడటమే కాకుండా, ఏకాగ్రతపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది. అంతేకాదు, ఇది ‘డిమెన్షియా’ (జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోవడం) ప్రమాదాన్ని కూడా పెంచుతుంది. అంటే మీ చిన్న చిన్న ఆహారపు అలవాట్లు భవిష్యత్తులో మీ మెదడు ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీసే అవకాశం ఉంది.
అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్ అంటే ఏమిటి?
అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ పదార్థాలను ఫ్యాక్టరీలలో అనేక రకాల ప్రక్రియల తర్వాత తయారు చేస్తారు. వీటి రుచిని పెంచడానికి అధిక మొత్తంలో ఉప్పు, చక్కెర, ప్రిజర్వేటివ్స్ (నిల్వ ఉంచే పదార్థాలు) మరియు కృత్రిమ ఫ్లేవర్లను కలుపుతారు. చిప్స్, బిస్కెట్లు, ఇన్స్టంట్ నూడుల్స్, చక్కెరతో కూడిన తృణధాన్యాలు, ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం మరియు సాఫ్ట్ డ్రింక్స్ దీనికి ప్రధాన ఉదాహరణలు. ఇవి రుచిగా అనిపించినప్పటికీ, శరీరం మరియు మెదడుపై నెమ్మదిగా ప్రభావం చూపుతాయి.
అధ్యయనంలో తేలిన విషయాలేమిటి?
తాజా అధ్యయనం ప్రకారం, ఎవరి ఆహారంలో అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్ ఎక్కువగా ఉంటాయో, వారిలో జ్ఞాపకశక్తి మరియు ఆలోచనా శక్తి తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. ఒక వ్యక్తి రోజువారీ ఆహారంలో ఇలాంటి పదార్థాలు కేవలం 10% ఉన్నా (అంటే సుమారు ఒక చిప్స్ ప్యాకెట్ అంత), అది స్మృతి భ్రంశం (Dementia) ప్రమాదాన్ని పెంచుతుందని పరిశోధనలో తేలింది. జంక్ ఫుడ్ ఎంత ఎక్కువగా తీసుకుంటే ప్రమాదం అంత ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఆస్ట్రేలియాలోని మోనాష్ యూనివర్సిటీ పరిశోధకులు ఈ అధ్యయనాన్ని నిర్వహించారు. ఇది ‘అల్జీమర్స్ అండ్ డిమెన్షియా’ జర్నల్లో ప్రచురితమైంది.
మెదడుపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
పరిశోధకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్ శరీరంలో వాపును (Inflammation) పెంచుతాయి, దీని ప్రభావం నేరుగా మెదడుపై పడుతుంది. ఇలాంటి పదార్థాలలో పోషకాలు తక్కువగా, అనారోగ్యకరమైన కొవ్వులు (Unhealthy Fats) ఎక్కువగా ఉంటాయి. ప్యాకెట్ ఫుడ్స్ అతిగా తినేవారిలో మానసిక ప్రతిచర్యలు నెమ్మదించడం, ఏకాగ్రత దెబ్బతినడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఇవి ప్రారంభంలో చిన్నవిగా అనిపించినా, భవిష్యత్తులో తీవ్రమైన నరాల సంబంధిత సమస్యలకు (Neurological problems) దారితీయవచ్చు.
పండ్లు, కూరగాయలు తినడం మాత్రమే సరిపోదు…
ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకుంటూనే ప్యాకెట్ స్నాక్స్ క్రమం తప్పకుండా తినే వారిలో కూడా ఈ ప్రమాదం కనిపిస్తుందని పరిశోధనలో తేలింది. అంటే కేవలం పండ్లు, కూరగాయలు తింటే సరిపోదు, జంక్ మరియు ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్ తీసుకోవడం తగ్గించడం చాలా అవసరం.
మంచి ప్రత్యామ్నాయాలు ఏవి?
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, జంక్ ఫుడ్ను పూర్తిగా మానేయడం అందరికీ సాధ్యం కాకపోవచ్చు, కానీ దాని పరిమాణాన్ని తగ్గించవచ్చు.
చిప్స్కు బదులుగా పండ్లు.
వేయించిన స్నాక్స్కు బదులుగా డ్రై ఫ్రూట్స్.
ఇన్స్టంట్ ఫుడ్కు బదులుగా ఇంట్లో వండిన తాజా ఆహారం తీసుకోవడం ఉత్తమం.
మెదడు ఆరోగ్యం అకస్మాత్తుగా పాడవదు, రోజువారీ అలవాట్ల వల్ల నెమ్మదిగా దెబ్బతింటుంది. ఒక్క చిప్స్ ప్యాకెట్ ఆ సమయంలో హానికరం అనిపించకపోవచ్చు, కానీ ఏళ్ల తరబడి ఈ అలవాటు ఉంటే భవిష్యత్తులో అది పెద్ద సమస్యగా మారుతుంది.