మన శరీరంలోని అత్యంత నిశ్శబ్ద అవయవాలు మూత్రపిండాలు. చాలా తరచుగా మూత్రపిండాల పనితీరు 60 శాతం కంటే ఎక్కువ దెబ్బతిన్నప్పుడు మాత్రమే బయటకు లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
అయితే మనం కొంచెం జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, పడుకునే సమయంలో లేదా రాత్రి వేళల్లో శరీరం ఇచ్చే కొన్ని ముఖ్యమైన సంకేతాల ద్వారా కిడ్నీ వ్యాధులను ముందుగానే గుర్తించవచ్చు. ప్రాణాంతకమయ్యే అవకాశం ఉన్న కిడ్నీ వైఫల్యం యొక్క ప్రారంభ లక్షణాలు ఏమిటో ఇప్పుడు వివరంగా పరిశీలిద్దాం.
నిద్రలేమి మరియు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
మూత్రపిండాల ఆరోగ్యం దెబ్బతిన్నప్పుడు మొదటగా కనిపించే మార్పు నిద్రపై ప్రభావం చూపడం. రాత్రిపూట ప్రశాంతంగా నిద్ర పట్టకపోవడం లేదా ‘స్లీప్ అప్నియా’ దీనికి ఒక లక్షణం కావచ్చు. కిడ్నీలు రక్తంలోని విషతుల్యాలను సరిగ్గా వడపోయలేనప్పుడు, ఆ వ్యర్థాలు రక్తంలోనే ఉండిపోతాయి. ఇది శరీరంలోని ఆక్సిజన్ స్థాయిలను ప్రభావితం చేసి శ్వాస ప్రక్రియలో అడ్డంకులు కలిగిస్తుంది. నిద్రపోయేటప్పుడు శ్వాస తీసుకోవడం ఇబ్బందిగా అనిపించినా లేదా మాటిమాటికి నిద్రకు ఆటంకం కలిగినా అది కిడ్నీ సమస్య కావచ్చు.
పాదాల వాపు (ఎడెమా)
రాత్రి పడుకునే ముందు మీ పాదాలను గమనిస్తున్నారా? పాదాలు మరియు చీలమండల వద్ద వాపు రావడం కిడ్నీ వ్యాధికి మరో ప్రధాన సంకేతం. శరీరంలోని అదనపు ద్రవాలను మరియు సోడియంను కిడ్నీలు బయటకు పంపలేనప్పుడు ఇలా వాపులు వస్తాయి. రోజంతా నడవడం వల్ల ఈ ద్రవాలు పాదాల్లో పేరుకుపోయి రాత్రివేళ స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. పాదాలపై వేలితో నొక్కినప్పుడు అక్కడ చిన్న గుంతలా పడితే, అది కిడ్నీ పనితీరు తగ్గడం వల్ల వచ్చే ‘ఎడెమా’ అనే స్థితి కావచ్చు.
మూత్రవిసర్జనలో మార్పులు
రాత్రివేళ మాటిమాటికి మూత్ర విసర్జనకు వెళ్లాల్సి రావడాన్ని గమనించాలి. సాధారణం కంటే ఎక్కువ సార్లు రాత్రి నిద్రలో లేవాల్సి రావడం కిడ్నీలోని ఫిల్టర్లు దెబ్బతిన్నాయని చెప్పడానికి ఒక సంకేతం. ఫిల్టర్లు పాడైనప్పుడు మూత్రం అధికంగా ఉత్పత్తి అయ్యి నిద్రను పాడు చేస్తుంది. దీనితో పాటు మూత్రం రంగు మారడం, మూత్రంలో అధికంగా నురుగు రావడం వంటివి సీరియస్గా తీసుకోవాలి. మూత్రంలో నురుగు వస్తుందంటే శరీరానికి అవసరమైన ప్రోటీన్ మూత్రం ద్వారా బయటకు పోతుందని అర్థం.
చర్మం దురద మరియు పొడిబారడం
రాత్రి పడుకున్నప్పుడు చర్మంపై విపరీతమైన దురద మరియు పొడిబారడాన్ని చాలామంది నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. రక్తంలోని ఖనిజాలు మరియు పోషకాల సమతుల్యత దెబ్బతినడమే దీనికి కారణం. కిడ్నీలు రక్తంలోని ఫాస్పరస్ వంటి పదార్థాలను సరిగ్గా క్రమబద్ధీకరించలేనప్పుడు చర్మం పొడిబారి విపరీతమైన దురద కలుగుతుంది. లోషన్లు వాడినా తగ్గని ఇటువంటి దురద కిడ్నీ వైఫల్యానికి ప్రారంభ సూచన కావచ్చు.
కండరాలు పట్టేయడం (మజిల్ క్రాంప్స్)
నిద్రలో కండరాలు పట్టేయడం వల్ల చాలామంది ఇబ్బంది పడుతుంటారు. శరీరంలోని కాల్షియం, ఫాస్పరస్ స్థాయిలలో వచ్చే మార్పులే దీనికి కారణం. కిడ్నీల పనితీరు మందగించినప్పుడు ఎలక్ట్రోలైట్ల సమతుల్యత దెబ్బతిని కండరాల పనితీరును ప్రభావితం చేస్తుంది. ముఖ్యంగా రాత్రివేళ కాళ్ల కండరాలు పట్టేయడాన్ని మీరు గమనించాలి.
వీటితో పాటు ఉదయం నిద్రలేవగానే కళ్ల చుట్టూ వాపు, అకారణంగా అలసట, ఆకలి తగ్గడం వంటివి కూడా కిడ్నీ వ్యాధి లక్షణాలే. కిడ్నీ వైఫల్యాన్ని ప్రారంభంలోనే గుర్తిస్తే సరైన చికిత్స మరియు ఆహార నియమాల ద్వారా నియంత్రించవచ్చు. మధుమేహం (డయాబెటిస్), రక్తపోటు (బీపీ) ఉన్నవారు కనీసం ఏడాదికి ఒకసారైనా కిడ్నీ పనితీరును పరీక్షించే ‘KFT’ టెస్ట్ చేయించుకోవడం చాలా అవసరం.