అమెరికా మరియు ఇరాన్ దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడంలో భారతదేశం దీర్ఘకాలికంగా కీలకమైన దౌత్యపరమైన పాత్రను పోషించగలదని రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లావ్రోవ్ శుక్రవారం అన్నారు. అదే సమయంలో, ప్రస్తుతం ఇరుపక్షాల మధ్య తక్షణ చర్చల ప్రక్రియకు పాకిస్తాన్ సహాయం చేస్తోందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
న్యూఢిల్లీలో జరిగిన బ్రిక్స్ (BRICS) విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం అనంతరం లావ్రోవ్ మాట్లాడారు. పశ్చిమ ఆసియా (మిడిల్ ఈస్ట్) లో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో.. భారతదేశానికి ఉన్న దౌత్యపరమైన అనుభవాన్ని, అంతర్జాతీయంగా పెరుగుతున్న దేశ ప్రభావాన్ని ఆయన ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. ప్రస్తుతం అక్కడ జరుగుతున్న ఘర్షణలు ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలు మరియు ముఖ్యమైన సముద్ర రవాణా మార్గాలపై ఆందోళనలను పెంచాయి.
“అత్యవసర సమస్యలను పరిష్కరించడానికి అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చర్చలు జరపడానికి పాకిస్తాన్ సహాయం చేస్తోంది. ఒకవేళ ఇరాన్ మరియు దాని అరబ్ మిత్రదేశాల మధ్య దీర్ఘకాలిక మధ్యవర్తిని (Mediator) కోరుకుంటే.. భారతదేశానికి ఉన్న విస్తృత దౌత్య అనుభవాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని, ఆ పాత్రను భారత్ పోషించవచ్చు” అని ఆయన అన్నారు.
సుదీర్ఘ ప్రాంతీయ ఘర్షణల భయాలు, పెరుగుతున్న ముడిచమురు ధరలు మరియు ప్రపంచంలోనే అత్యంత కీలకమైన ఇంధన రవాణా మార్గాలలో ఒకటైన ‘స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్’ (Strait of Hormuz) లో రాకపోకలకు అంతరాయం కలిగే అవకాశం ఉన్న తరుణంలో.. గల్ఫ్ దేశాలతో భారత్ తన చర్చలను వేగవంతం చేసిన నేపథ్యంలో లావ్రోవ్ వ్యాఖ్యలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. చమురు దిగుమతుల కోసం భారతదేశం ఇప్పటికీ ఈ ప్రాంతంపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది.
పశ్చిమ ఆసియాలో స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడంలో భారతదేశానికి ప్రత్యక్ష ప్రయోజనం ఉందని, ముఖ్యంగా బ్రిక్స్ (BRICS) ప్రస్తుత అధ్యక్ష దేశంగా మరియు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఇంధన వినియోగదారులలో ఒకటిగా భారత్కు ఇందులో కీలక పాత్ర ఉందని రష్యా మంత్రి నొక్కి చెప్పారు.
భారతదేశం పోషించగల దౌత్య పాత్రను ప్రస్తావిస్తూ లావ్రోవ్ ఇలా అన్నారు, “బ్రిక్స్ అధ్యక్ష దేశమైన భారతదేశానికి ఈ ప్రాంతం నుండి చమురును పొందడంలో ప్రత్యక్ష ఆసక్తి ఉంది. ప్రస్తుతం బ్రిక్స్కు నాయకత్వం వహిస్తున్న దేశంగా, ఇరాన్ మరియు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) లను ఒకచోటకు చేర్చి.. ఇరు దేశాల మధ్య ఎలాంటి శత్రుత్వాలు రాకుండా ఎలా అంగీకారానికి రావాలో చర్చించుకోవడానికి భారత్ ఎందుకు చొరవ తీసుకోకూడదు?”
మీడియా సమావేశంలో లావ్రోవ్ మాట్లాడుతూ.. బ్రిక్స్ ఒక సంస్థగా ఇలాంటి ఘర్షణల్లో అధికారికంగా మధ్యవర్తిత్వం వహించకూడదని, అయితే సభ్య దేశాలు వ్యక్తిగతంగా చర్చలు మరియు దౌత్యం ద్వారా ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడానికి సహాయపడవచ్చని చెప్పారు.
“అన్నింటికంటే ముఖ్యమైన విషయం ఈ ఘర్షణలకు ముగింపు పలకడం. బ్రిక్స్ మధ్యవర్తిత్వం వహించే సంస్థ కాదని నేను భావిస్తున్నాను, కానీ వ్యక్తిగత బ్రిక్స్ సభ్య దేశాలు, ముఖ్యంగా స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్లో నౌకల రాకపోకలకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు కలగకూడదని ఆశించే దేశాలు ఇందుకు సహాయపడవచ్చు” అని ఆయన అనువాదకుడి (Translator) ద్వారా తెలిపారు.
ఏ దేశం పేరును నేరుగా ప్రస్తావించకుండా, ఇరాన్ మరియు అరబ్ దేశాల మధ్య శత్రుత్వాన్ని పెంచడానికి కొన్ని దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయని లావ్రోవ్ ఆరోపించారు. రష్యా మాత్రం ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడానికి మరియు ఆ ప్రాంతంలో చర్చలను ప్రోత్సహించడానికి కృషి చేస్తోందని ఆయన చెప్పారు.
“ఇతర దేశాలు ఈ సంబంధాలలో దూకుడును, శత్రుత్వాన్ని నూరిపోయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఇరాన్కు మరియు దాని అరబ్ పొరుగు దేశాలకు మధ్య వైరాన్ని సృష్టించడమే లక్ష్యంగా ఇరాన్పై ఈ శత్రుత్వం, దూకుడు ప్రేరేపించబడిందని నేను నమ్ముతున్నాను” అని ఆయన అన్నారు. “మనం ప్రతి సంఘర్షణ యొక్క మూల కారణాలను అర్థం చేసుకోవాలి, ఇక్కడ అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ దేశాల ఉద్దేశపూర్వక దూకుడే దీనికి కారణం” అని లావ్రోవ్ జోడించారు.
గల్ఫ్ మరియు యూరప్ దేశాలతో భారతదేశ వ్యూహాత్మక, ఆర్థిక మరియు ఇంధన భాగస్వామ్యాలను బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఐదు దేశాల పర్యటనలో భాగంగా యూఏఈ (UAE) ని సందర్శించిన సమయంలోనే ఈ వ్యాఖ్యలు రావడం గమనార్హం.
ఈ ఏడాది చివర్లో రష్యాలో జరిగే బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి ప్రధాని మోదీ హాజరవుతారని లావ్రోవ్ ధృవీకరించారు. “మేము బ్రిక్స్ సదస్సుకు సిద్ధమవుతున్నాము. ఈ ఏడాది రష్యా సమాఖ్యలో పర్యటించే వంతు తనదేనని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నిన్న పునరుద్ఘాటించారు. ఈ ఉన్నత స్థాయి సదస్సు కోసం మేము ఏర్పాట్లు చేస్తున్నాము” అని లావ్రోవ్ తెలిపారు.