అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఇంధన ఎగుమతి సుంకాల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం శుక్రవారం కొత్త మార్పులను ప్రకటించింది. ఇందులో భాగంగా పెట్రోల్ ఎగుమతులపై లీటరుకు రూ. 3 చొప్పున ‘విండ్ఫాల్ ప్రాఫిట్స్ టాక్స్’ (Windfall Profits Tax – అయాచిత లాభాల పన్ను) విధించింది.
ఇరాన్ యుద్ధ ఉద్రిక్తతల మధ్య దేశీయ మార్కెట్లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను లీటరుకు రూ. 3 చొప్పున పెంచిన కొద్ది గంటల్లోనే కేంద్రం ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం గమనార్హం. అదే సమయంలో డీజిల్ మరియు విమాన ఇంధనం (ATF) ఎగుమతి సుంకాలను గణనీయంగా తగ్గిస్తూ ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఒక నోటిఫికేషన్ను విడుదల చేసింది. ఈ కొత్త ధరలు మే 16 నుండి అమల్లోకి వచ్చాయి.
గమనిక: అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో వస్తువుల ధరలు హఠాత్తుగా పెరగడం వంటి అసాధారణ పరిస్థితుల వల్ల కంపెనీలు ఊహించని విధంగా భారీ లాభాలను (Abnormally high profits) ఆర్జించినప్పుడు ప్రభుత్వం ఈ ‘విండ్ఫాల్ టాక్స్’ను విధిస్తుంది.
పీటీఐ (PTI) నివేదిక ప్రకారం.. ప్రస్తుత నిర్ణయంతో పెట్రోల్ ఎగుమతులపై లీటరుకు రూ. 3 చొప్పున ప్రత్యేక అదనపు ఎక్సైజ్ సుంకం (SAED) వర్తిస్తుంది. అదే సమయంలో డీజిల్ ఎగుమతి సుంకాన్ని లీటరుకు రూ. 23 నుండి రూ. 16.5 కి తగ్గించారు. అలాగే విమాన ఇంధనం (ATF) పై ఉన్న పన్నును కూడా లీటరుకు రూ. 33 నుండి రూ. 16 కి తగ్గించడం జరిగింది.
దేశీయంగా (భారతదేశంలో) విక్రయించే పెట్రోల్, డీజిల్ పన్నుల్లో ఎలాంటి మార్పు ఉండబోదని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది. అలాగే పెట్రోల్, డీజిల్ ఎగుమతులపై రోడ్డు మరియు మౌలిక సదుపాయాల సెస్ (Road and infrastructure cess) ఉండబోదని తెలిపింది.
ముడి చమురు ధరల పెరుగుదలతో ఎగుమతుల్లో మార్పులు
పశ్చిమాసియా (West Asia) లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల కారణంగా అంతర్జాతీయ ముడి చమురు మార్కెట్లో తీవ్రమైన అస్థిరత కొనసాగుతోంది. యుద్ధం ప్రారంభం కావడానికి ముందు బ్యారెల్కు సుమారు USD 73 గా ఉన్న ముడి చమురు ధర, గత కొన్ని రోజులుగా ఏకంగా USD 100 మార్కును దాటేసింది.
చమురు ధరలు ఇంతలా పెరుగుతున్న సమయంలో, దేశంలో ఇంధన కొరత లేకుండా చూసేందుకు మరియు పరిమితికి మించి విదేశాలకు ఎగుమతి చేయడాన్ని నిరుత్సాహపరచడానికే ఈ ఎగుమతి సుంకాల్లో మార్పులు చేసినట్లు ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ సైనిక దాడులు ప్రారంభించడం, దానికి ప్రతిగా టెహ్రాన్ (ఇరాన్) కూడా ఎదురుదాడులకు దిగడంతో ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థకు ఆటంకం కలుగుతుందనే భయాల మధ్య చమురు ధరలు మరింతగా పెరిగాయి.
ఇది దేశీయ ఇంధన ధరలపై ప్రభావం చూపుతుందా?
ప్రస్తుతం చేసిన మార్పులు కేవలం విదేశాలకు చేసే ఎగుమతులకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. దేశీయ ఇంధన విక్రయాలపై ఎలాంటి పన్నులు మార్చలేదు కాబట్టి, సాధారణ వినియోగదారులు కొనే రిటైల్ పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై ఇది నేరుగా ఎలాంటి ప్రభావం చూపదు.
అయితే, ఇటీవల దేశీయంగా ఇంధన ధరలను పెంచడానికి ముందు.. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలైన ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC), భారత్ పెట్రోలియం (BPCL), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం (HPCL) లు అన్నీ కలిసి రోజుకు దాదాపు రూ. 1,000 కోట్ల మేర నష్టపోతున్నట్లు పీటీఐ (PTI) తెలిపింది.
దేశీయంగా రిటైల్ ధరల పెంపు మరియు ఎగుమతి సుంకాల సవరణలు ప్రభుత్వ చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలకు కొంత ఉపశమనం కలిగిస్తాయని, అయితే అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల వారి లాభాలపై ఒత్తిడి కొనసాగుతుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
“ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముడి చమురు ధరలు నిరంతరం పెరుగుతుండటం మరియు దేశీయ చమురు రిటైలర్లపై పడుతున్న ఆర్థిక భారాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ప్రభుత్వం నుండి ఈ విధమైన చర్యను ముందే ఊహించాం” అని డీబీఎస్ బ్యాంక్ (DBS Bank) సీనియర్ ఎకనామిస్ట్ మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ రాధికా రావు పీటీఐతో పేర్కొన్నారు.