మన తల్లిదండ్రులు లేదా తాతయ్య-నానమ్మ/అమ్మమ్మల మరణం కుటుంబానికి పెద్ద షాక్. ఇటువంటి కష్టకాలంలో ఆర్థిక విషయాలపై దృష్టి పెట్టడానికి ఎవరూ ఇష్టపడరు, కానీ భవిష్యత్తులో వచ్చే ఇబ్బందులను నివారించడానికి బ్యాంకుల్లోని ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్ల (FD) సమస్యను పరిష్కరించడం అనివార్యం అవుతుంది.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో డబ్బును తిరిగి పొందడానికి అసలు ప్రక్రియ ఏమిటో అర్థం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
ముందుగా ‘నామినీ’ వివరాలను తనిఖీ చేయండి ◼️ సదరు ఎఫ్డీ (FD) పై ఎవరైనా నామినీ ఉంటే, మరణ ధృవీకరణ పత్రం (Death Certificate) మరియు గుర్తింపు కార్డులను పరిశీలించిన తర్వాత బ్యాంక్ వెంటనే డబ్బును అప్పగిస్తుంది. ◼️ గుర్తుంచుకోండి, నామినీ అనే వ్యక్తి ఆ డబ్బుకు ‘యజమాని’ కాదు, కేవలం ఒక ‘ట్రస్టీ’ (విశ్వసనీయుడు) మాత్రమే. ◼️ చట్టపరమైన వారసుల మధ్య ఈ డబ్బు పంపిణీ తర్వాత జరగవచ్చు.
వారసుడు (నామినీ) లేకపోతే పరిస్థితి ఏమిటి? ◼️ ఎఫ్డీపై ఎవరి పేరూ నమోదు కాకపోతే, బ్యాంక్ చట్టపరమైన వారసత్వ ధృవీకరణ పత్రాన్ని (Legal Heir Certificate) అడుగుతుంది. ◼️ వారసులను నిర్ణయించేటప్పుడు, హిందూ వారసత్వ చట్టం ప్రకారం మరణించిన వ్యక్తి యొక్క భార్య, పిల్లలు మరియు తల్లికి మొదటి హక్కు ఉంటుంది.
ఏయే పత్రాలు అవసరమవుతాయి? ◼️ మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఒరిజినల్ మరణ ధృవీకరణ పత్రం. ◼️ ఎఫ్డీ ఒరిజినల్ రసీదులు లేదా వాటి వివరాలు. ◼️ బతికి ఉన్న చట్టపరమైన వారసులందరి గుర్తింపు కార్డులు మరియు చిరునామా పత్రాలు. ◼️ డబ్బును ఒకే వ్యక్తి తీసుకోవాలనుకుంటే, మిగిలిన వారసుల నుండి ‘నో అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్’ (NOC – నా హరకత్ ప్రమాణపత్రం).
కోర్టు ప్రక్రియ మరియు సమయం ◼️ డిపాజిట్ మొత్తం పెద్దదిగా ఉండి, కుటుంబంలో వివాదాలు ఉంటే గనుక, కోర్టు నుండి ‘సక్సెషన్ సర్టిఫికేట్’ (Succession Certificate – వారసత్వ పత్రం) తీసుకురావాలని బ్యాంక్ కోరుతుంది. ◼️ ఇది న్యాయపరమైన ప్రక్రియ కాబట్టి సమయం పట్టవచ్చు. అయితే, చిన్న మొత్తాల డబ్బు కొరకు బ్యాంకులు కొన్ని హామీ పత్రాల (Indemnity Bond) ఆధారంగా ప్రక్రియను సులభతరం చేయవచ్చు.
ముఖ్యమైన సలహా ◼️ పత్రాలను సిద్ధం చేసుకునే ముందే నేరుగా బ్యాంకుకు వెళ్లి వారి నిబంధనలను అర్థం చేసుకోండి. ◼️ కుటుంబంలో పరస్పర అవగాహన ఉంటే ప్రక్రియ వేగంగా జరుగుతుంది. కుటుంబంలో సయోధ్య లేకపోతే మాత్రం విషయాలు క్లిష్టంగా మారతాయి. కోర్టుల చుట్టూ తిరగాల్సి వస్తుంది. ◼️ ఈ నేపథ్యంలో నిపుణులు సూచించేదేమిటంటే, ఈ ఇబ్బందులన్నింటినీ నివారించడానికి మన అన్ని పెట్టుబడులపై ‘నామినీ’ పేరును నమోదు చేయడం ఒక్కటే అత్యంత ఉత్తమమైన మరియు సులభమైన మార్గం.