వాషింగ్టన్: పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సంభవిస్తున్న అసాధారణమైన వాతావరణ మార్పుల కారణంగా ప్రపంచం మరో భారీ విపత్తును ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఈ ఏడాది (2026) ప్రపంచంలో ఒక ‘సూపర్ ఎల్ నినో’ (Super El Niño) లేదా ‘మెగా ఎల్ నినో’ ఏర్పడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందని కొత్త అంచనాలు చెబుతున్నాయి. సుమారు 150 ఏళ్ల క్రితం, అంటే 1877-78 కాలంలో భారతదేశం మరియు చైనాతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఐదు కోట్ల మంది మరణానికి కారణమైన అత్యంత భయంకరమైన కరువుకు దారితీసిన ‘ఎల్ నినో’ పరిస్థితులే మళ్ళీ పునరావృతమవుతున్నాయని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
యూరోపియన్ సెంటర్ ఫర్ మీడియం-రేంజ్ వెదర్ ఫోర్కాస్ట్స్ (ECMWF) తాజా నివేదికల ప్రకారం, పసిఫిక్ సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే 3 డిగ్రీల సెల్సియస్ పెరిగే అవకాశం ఉంది. సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత సగటు కంటే 2 డిగ్రీల సెల్సియస్ దాటితే దానిని ‘సూపర్ ఎల్ నినో’గా పిలుస్తారు. ఆగస్టు నాటికి ఈ ప్రభావం మరింత శక్తివంతం అవుతుందని అంచనా.
ఈ సూపర్ ఎల్ నినో వల్ల ప్రపంచవ్యాప్త ఉష్ణోగ్రతలు రికార్డు స్థాయిలో పెరిగి, వాతావరణ వ్యవస్థ పూర్తిగా అస్తవ్యస్తమవుతుంది. ఇది భారత్లోని రుతుపవనాలను (Monsoon) తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు భయపడుతున్నారు. దీనివల్ల సాధారణ వర్షపాతం 92 శాతానికి పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
వర్షాలు తగ్గడం వల్ల ఆసియా, ఆఫ్రికా, ఆస్ట్రేలియా మరియు బ్రెజిల్ వంటి దేశాల్లో తీవ్రమైన కరువు, పంట నష్టం సంభవిస్తుంది. ఇది అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఆహార కొరతకు, ధరల పెరుగుదలకు మరియు వ్యవసాయ రంగం కుప్పకూలడానికి దారితీస్తుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అదే సమయంలో, అమెరికాలోని దక్షిణ ప్రాంతాలలో భారీ వర్షాలు మరియు వరదలు సంభవించే అవకాశం ఉంది.
1877-1878 కాలంలో సంభవించిన సూపర్ ఎల్ నినో మానవ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద ప్రకృతి వైపరీత్యాలలో ఒకటి. అప్పుడు ఆకలి, వ్యాధుల వల్ల ప్రపంచ జనాభాలో సుమారు 3 నుండి 4 శాతం మంది మరణించారు. నేటి జనాభాతో పోలిస్తే ఇది సుమారు 25 కోట్లకు పైగా మరణాలతో సమానం. ఆనాడు భారత్, చైనాల్లోనే అత్యధిక ప్రాణనష్టం జరిగింది.
గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాల వల్ల జరుగుతున్న ఆధునిక వాతావరణ మార్పుల కారణంగా, ఈ ఏడాది ఎల్ నినో ప్రభావం గతంలో కంటే ఊహించలేనంతగా మరియు ప్రమాదకరంగా ఉండవచ్చని శాస్త్రవేత్త రయాన్ మావ్ హెచ్చరిస్తున్నారు. ఏదేమైనా, 19వ శతాబ్దంతో పోలిస్తే నేటి సాంకేతికత, విపత్తు నిర్వహణ వ్యవస్థలు ఎంతో మెరుగుపడ్డాయి కాబట్టి, ఆ కాలం నాటి భారీ ప్రాణనష్టం జరగకపోవచ్చు. అయినప్పటికీ, రాబోయే నెలల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలు, కరువు పరిస్థితులు ఎదురవుతాయని, ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని అంతర్జాతీయ వాతావరణ సంస్థలు (WMO) కోరుతున్నాయి.