సాధారణంగా భార్య గర్భవతి అయినప్పుడు భర్త ఆమెను ఎంతో ప్రేమగా చూసుకుంటాడు. కానీ, భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మాత్రం పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. భార్య గర్భవతి కాగానే ఆమెను పట్టించుకోవడం మానేసి, మరో పెళ్లికి భర్తలు సిద్ధమవుతుంటారు. ఇది వినడానికి వింతగా ఉన్నా, రాజస్థాన్లోని బార్మేర్ జిల్లాలో ఉన్న ‘దేరాసర్’ వంటి కొన్ని గ్రామాల్లో దశాబ్దాలుగా జరుగుతున్న చేదు నిజం.
ఎందుకు ఈ వింత ఆచారం? రాజస్థాన్లోని కొన్ని గ్రామాల్లో పురుషులు తండ్రి కాకముందే రెండో పెళ్లి చేసుకునే ఆచారం ఉంది. దీని వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణం – తీవ్రమైన ‘నీటి కొరత’. ఈ ప్రాంతాల్లో నీటి కోసం మహిళలు ఎంతో కష్టపడాల్సి ఉంటుంది. భయంకరమైన ఎండల్లో, చలిలో కూడా మైళ్ల దూరం నడిచి నీటిని తీసుకురావాలి. అమ్మాయిలకు చిన్నతనం నుండే తల మీద బిందెలు మోయడంలో శిక్షణ ఇస్తారు.
భార్య గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు ఆమెకు నీటిని తీసుకురావడం కష్టమవుతుంది. ఇంటి పనులు, నీటి అవసరాల కోసం గర్భవతి అయిన భార్యకు తోడుగా, నీటిని తీసుకురావడానికి భర్త మరో స్త్రీని రెండో వివాహం చేసుకుంటాడు. దీనివల్ల మొదటి భార్యకు విశ్రాంతి దొరుకుతుందని, ఇంటి పనులు సజావుగా సాగుతాయని వారు భావిస్తారు.
‘వాటర్ వైవ్స్’ (Water Wives): ఇదే తరహా పరిస్థితి మహారాష్ట్రలోని కొన్ని గ్రామాల్లో కూడా కనిపిస్తుంది. అక్కడ నీటి కోసం 10 నుండి 12 గంటల సమయం కేటాయించాల్సి వస్తుంది. దీనికోసం పురుషులు చేసుకునే రెండో భార్యలను ‘వాటర్ వైవ్స్’ అని పిలుస్తారు. మహారాష్ట్రలో ఇలాంటి గ్రామాలు సుమారు 19,000 వరకు ఉన్నాయి.
ముగ్గురు భార్యలతో సంసారం: మహారాష్ట్రలోని ‘దేంగన్మల్’ వంటి గ్రామాల్లో పురుషులు ముగ్గురు భార్యలను కూడా చేసుకుంటారు. ఇందులో ఒక భార్య పిల్లలు, ఇంటి బాధ్యతలు చూసుకుంటే, మిగిలిన ఇద్దరు భార్యలు నీటిని తీసుకురావడానికి వెళ్తారు. ఈ గ్రామాల్లో రెండో పెళ్లి చేసుకునే స్త్రీలు ఎక్కువగా వితంతువులు లేదా మొదటి భర్త విడిచిపెట్టిన వారు అయి ఉంటారు. ఇక్కడ విచారకరమైన విషయం ఏంటంటే, వయసు మళ్లిన పురుషులు తమకంటే సగం వయసున్న యువతులను వివాహం చేసుకుంటారు. ఎందుకంటే వయసు పైబడిన వారికంటే, యువతులు నీటిని మోయడంలో ఎక్కువ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటారని వారి నమ్మకం.
అధికారుల నిస్సహాయత: ఈ గ్రామాల్లో ఈ బహుభార్యాత్వం (Polygamy) మొదటి లేదా రెండో భార్యల అనుమతితోనే జరుగుతుండటంతో, అధికారులు కూడా దీనిని అడ్డుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఏళ్ల తరబడి కొనసాగుతున్న ఈ ఆచారం వెనుక ఉన్న నీటి సమస్యను పరిష్కరిస్తేనే, ఇలాంటి అమానవీయ ఆచారాలకు స్వస్తి పలికే అవకాశం ఉంటుందని సామాజికవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.