దాదాపు 200 ఏళ్ల క్రితం జీవించిన ప్రష్యా దేశపు సైనిక వ్యూహకర్త కార్ల్ వాన్ క్లాస్విట్జ్ (Carl von Clausewitz) రాసిన ‘ఆన్ వార్’ (On War) పుస్తకంలోని సూత్రాలు, ప్రస్తుత ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్-అమెరికా ఉద్రిక్తతలకు ఎలా సరిపోలుతాయో విశ్లేషించే కథనం ఇది.
క్లాస్విట్జ్ సిద్ధాంతం ఎందుకు ప్రత్యేకం?
క్లాస్విట్జ్ యుద్ధాన్ని కేవలం ఆయుధాల ప్రదర్శనగానో లేదా కేవలం వీరత్వంగానో చూడలేదు. యుద్ధాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఆయన కొన్ని కీలక సూత్రాలను అందించారు:
- యుద్ధం అంటే రాజకీయాల కొనసాగింపు: “యుద్ధం అనేది ఇతర మార్గాల ద్వారా రాజకీయాల కొనసాగింపు మాత్రమే” (War is the continuation of politics by other means) అనేది ఆయన చెప్పిన అత్యంత ప్రసిద్ధ సూత్రం. యుద్ధం వెనుక ఎప్పుడూ ఒక స్పష్టమైన రాజకీయ లక్ష్యం ఉండాలని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
- పచ్చబొమ్మ (Chameleon) వంటి యుద్ధం: యుద్ధం ఒక పచ్చబొమ్మలాంటిది. అది ఎదురయ్యే పరిస్థితులు, రాజకీయ వాతావరణం మరియు దేశాల సామర్థ్యాలకు అనుగుణంగా తన రూపాన్ని మార్చుకుంటుంది. కాబట్టి యుద్ధం మధ్యలో కూడా లక్ష్యాలను మార్చుకోవాల్సి రావచ్చు.
- త్రిమూర్తులు (The Trinity): యుద్ధం ప్రధానంగా మూడు అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది:
- ప్రజల కోపం (Hatred): ప్రజల భావోద్వేగాలు.
- అదృష్టం/வாய்ப்பு (Chance): యుద్ధరంగంలో ఎదురయ్యే ఊహించని పరిణామాలు, సైనిక వ్యూహాలు.
- రాజకీయ లక్ష్యం (Politics): ప్రభుత్వాలు మరియు నాయకుల వ్యూహాత్మక ఆలోచనలు.
నేటి ఆధునిక యుద్ధాల్లో ఈ సూత్రాల పాత్ర:
- వ్యూహం లేని యుద్ధం: ప్రస్తుత ఇరాన్ సంక్షోభంలో, అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ దేశాల వద్ద స్పష్టమైన “వ్యూహం” (Strategy) లేదని విశ్లేషకులు విమర్శిస్తున్నారు. యుద్ధం చేస్తున్నామని చెబుతున్నప్పటికీ, దాని ద్వారా అంతిమంగా సాధించాల్సిన రాజకీయ లక్ష్యం ఏమిటో తెలియకపోవడమే దానికి కారణం.
- అనిశ్చితి: యుద్ధం అనేది చాలా క్లిష్టమైనది. పైన పేర్కొన్న మూడు అంశాలు (ప్రజలు, సైన్యం, ప్రభుత్వం) నిరంతరం మారుతుంటాయి. కాబట్టి ఒక యుద్ధం ఎప్పుడు, ఎలా ముగుస్తుందో ఎవరూ ఊహించలేరు.
- లక్ష్యాల మార్పు: క్లాస్విట్జ్ ప్రకారం, యుద్ధం ప్రారంభంలో ఉన్న లక్ష్యాలే చివరి వరకు ఉండక్కర్లేదు. యుద్ధంలో ఎదురయ్యే పరిణామాలను బట్టి, రాజకీయ నాయకులు తమ లక్ష్యాలను సమయానుకూలంగా మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ముగింపు:
నేటి ఆధునిక క్షిపణులు, డ్రోన్లు ఉన్నప్పటికీ, యుద్ధం యొక్క మూల స్వభావం మారలేదు. ఒక యుద్ధాన్ని ప్రారంభించే ముందు, ఆ యుద్ధం ద్వారా మీరు ఏమి సాధించాలనుకుంటున్నారు, దాని పరిణామాలు ఎలా ఉంటాయి అనే దానిపై నాయకులకు స్పష్టత ఉండాలి. లేనిపక్షంలో, ఎంతటి శక్తివంతమైన దేశమైనా సరే ఒక “వ్యూహం లేని యుద్ధం”లో చిక్కుకుపోతుందని క్లాస్విట్జ్ సిద్ధాంతం హెచ్చరిస్తోంది.