న్యూఢిల్లీ: ప్రజలు ఏడాది పాటు బంగారం కొనవద్దని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఇటీవల చేసిన అప్పీల్ అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. దేశంలో బంగారం వినియోగం పెరగడం వల్ల దిగుమతి బిల్లు భారీగా పెరిగి, విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలపై ఒత్తిడి పడుతోందని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.
ఈ అప్పీల్ వల్ల ఎంత ప్రభావం ఉంటుందో తెలియదు కానీ, బంగారం దిగుమతి భారాన్ని తగ్గించుకోవడానికి ప్రభుత్వం మరో ప్రణాళిక సిద్ధం చేసింది. దేశంలోని ఇళ్లలో, దేవాలయాల్లో నిల్వ ఉన్న సుమారు 32 వేల టన్నుల బంగారంపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది. ఇందులో ప్రతి ఏటా కనీసం 1 శాతం బంగారం మార్కెట్లోకి వచ్చినా, దిగుమతి బిల్లును మూడింట ఒక వంతు కంటే ఎక్కువ తగ్గించవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
భారతదేశంలో బంగారం కొనుగోలు అనేది పెట్టుబడి కంటే ఒక అవసరంగానే కనిపిస్తుంది. పండుగలు, పెళ్లిళ్లు లేదా ఇతర సందర్భాల్లో బంగారం కొనడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది. అయితే, ఏటా జరిగే ఈ కొనుగోళ్లు దీర్ఘకాలంలో వినియోగం లేని బంగారు నిల్వలను పెంచుతున్నాయి. విదేశాల నుండి కొత్త బంగారాన్ని దిగుమతి చేసుకోవడానికి బదులుగా, ఇళ్లలో ఉన్న బంగారాన్ని బయటకు తెచ్చి రీసైకిల్ చేయాలని ప్రధాని మోదీ తన అప్పీల్లో సూచించారు.
దేశంలో ఎంత బంగారం ఉంది? భారతీయ ఇళ్లలో సుమారు 30 నుండి 32 వేల టన్నుల బంగారం నిల్వ ఉందని గోల్డ్ ఇండస్ట్రీ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. దీని విలువ సుమారు 3.8 ట్రిలియన్ డాలర్లు. ఇది చాలా దేశాల జీడీపీ (GDP) కంటే ఎక్కువ. కొందరు నిపుణులైతే ఈ సంఖ్య 35,000 టన్నుల వరకు ఉండవచ్చని చెబుతున్నారు. ఇందులో ఎక్కువ భాగం బ్యాంక్ లాకర్లు, అల్మారాలు, బీరువాల్లోనే ఉండిపోయాయి. ఇందులో చిన్న భాగం ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి తిరిగి వచ్చినా పెద్ద ప్రభావం చూపుతుంది. ఈ బంగారాన్ని తిరిగి వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడమే ప్రభుత్వ ఉద్దేశ్యం.
గోల్డ్ రీసైక్లింగ్ అంటే ఏమిటి? ప్రభుత్వం గోల్డ్ రీసైక్లింగ్ చేయాలనుకోవడం మంచిదే, కానీ ఇది ఎలా జరుగుతుంది? దీనివల్ల లాభం ఏమిటి? పాత లేదా విరిగిన నగలు, నాణేలు, బిస్కెట్లు, పారిశ్రామిక స్క్రాప్ మరియు ఎలక్ట్రానిక్ ఉత్పత్తుల్లో వాడిన బంగారాన్ని తిరిగి రిఫైన్ చేసి స్వచ్ఛమైన బంగారంగా మార్చడమే గోల్డ్ రీసైక్లింగ్. మొదట వీటి స్వచ్ఛతను కొలిచి, ఆపై కరిగించి రిఫైన్ చేస్తారు. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా 99.9 శాతం స్వచ్ఛత కలిగిన బంగారం లభిస్తుంది. దీన్ని నగలు, నాణేలు లేదా ఇతర బులియన్ ఉత్పత్తుల తయారీకి ఉపయోగిస్తారు.
రీసైక్లింగ్ వల్ల కలిగే లాభం ఏమిటి? 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో బంగారం డిమాండ్ను తీర్చడానికి భారతదేశం 72.4 బిలియన్ డాలర్లు (రూ. 6.87 లక్షల కోట్లు) దిగుమతులపై ఖర్చు చేసింది. దేశంలోని నిల్వలలో 1 శాతం మార్కెట్లోకి వచ్చినా, దిగుమతులను 30 శాతం కంటే ఎక్కువ తగ్గించవచ్చని మార్కెట్ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ చర్య ద్వారా ఏటా 300 టన్నుల బంగారం తిరిగి వ్యవస్థలోకి వస్తుంది, ఇది దిగుమతి బిల్లు భారాన్ని దాదాపు రూ. 2.29 లక్షల కోట్ల వరకు తగ్గించగలదు.