శాస్త్రవేత్తలు ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి అణు వ్యర్థాల నిల్వ కేంద్రం (న్యూక్లియర్ డస్ట్బిన్)ను సిద్ధం చేసే దిశగా అడుగులు వేశారు. ఇందులో అణు వ్యర్థాలను వేసి, దాదాపు లక్ష సంవత్సరాల వరకు భద్రంగా సీల్ చేయనున్నారు. ఈ సుదీర్ఘ కాలంలో, రేడియోధార్మిక పదార్థం భూమిలో సహజంగా ఉండే యురేనియం ఖనిజం స్థాయికి చేరుకుంటుంది.
ఎక్కడ ఉంది? ఈ అణు వ్యర్థాల కేంద్రం నైరుతి ఫిన్లాండ్లోని ‘యురాజోకి’ అడవుల్లో భూమికి 433 మీటర్ల లోతులో నిర్మించబడింది. బిలియన్ల సంవత్సరాల నాటి పురాతన రాతి పొరలలో సొరంగాలు తవ్వి దీనిని ఏర్పాటు చేశారు. దశాబ్దాలుగా అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి తర్వాత మిగిలిపోయిన రేడియోధార్మిక వ్యర్థాలను ఇక్కడ పాతిపెట్టడానికి ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి.
అణు వ్యర్థాలు ఎక్కడి నుండి వస్తాయి? ప్రతి అణు విద్యుత్ కేంద్రం నుండి వేల సంవత్సరాల పాటు రేడియోధార్మికతను విడుదల చేసే వ్యర్థాలు వస్తాయి. గత దశాబ్దాలుగా చాలా దేశాలు ఈ వ్యర్థాలను తాత్కాలికంగా నీటి కుంటలలో చల్లబరుస్తూ భద్రపరుస్తున్నాయి, కానీ ఇది తాత్కాలిక పరిష్కారం మాత్రమే.
ఫిన్లాండ్ శాశ్వత పరిష్కారం: 1.9 బిలియన్ సంవత్సరాల నాటి రాతి పొరలలో సొరంగాలు తవ్వి నిర్మించిన ‘ఓంకోలో’ (Onkalo) ప్రపంచంలోనే మొదటి శాశ్వత డస్ట్బిన్గా నిలవనుంది. ఫిన్లాండ్ అణు భద్రతా సంస్థ ఈ నెలాఖరులో దీనికి తుది అనుమతి ఇవ్వనుంది. అణు విద్యుత్ కేంద్రం నిర్వహణ సంస్థ TVO సీఈఓ ఫిలిప్ బోర్డారియర్ మాట్లాడుతూ, ఈ ఏడాది చివరికి లేదా వచ్చే ఏడాది ప్రారంభంలో వ్యర్థాలను తరలించే ప్రక్రియ మొదలవుతుందని తెలిపారు.
భద్రపరిచే విధానం:
- అణు వ్యర్థాల కడ్డీలను రాగి (Copper)తో చేసిన మందపాటి, తుప్పు పట్టని పెట్టెలలో ఉంచుతారు.
- వీటిని 433 మీటర్ల లోతుకు తీసుకెళ్లి, సొరంగం నేలలోని రంధ్రాలలో వేస్తారు.
- ఈ రంధ్రాలను ‘బెంట్నైట్’ (Bentonite) అనే జిగురు మట్టితో నింపుతారు. ఇది తేమను పీల్చుకున్నప్పుడు ఉబ్బి, బలమైన సీలులా పనిచేస్తుంది.
- ఈ డస్ట్బిన్లో 6,500 టన్నుల యురేనియం వ్యర్థాలను దాచే సామర్థ్యం ఉంది. 100 సంవత్సరాల పాటు వ్యర్థాలను సేకరించిన తర్వాత, దీనిని శాశ్వతంగా సీల్ చేస్తారు.