భారతదేశం తన నదీ జలాల నిర్వహణలో భాగంగా చేపట్టిన ఒక భారీ ప్రాజెక్ట్ ఇప్పుడు పాకిస్థాన్లో ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఎప్పటిలాగే ఆ దేశం అంతర్జాతీయ వేదికలపై ‘మోసం జరుగుతోందని’ గగ్గోలు పెడుతోంది. అసలు ఈ ప్రాజెక్ట్ ఏమిటి? ఎందుకు పాకిస్థాన్ ఇంతలా భయపడుతోంది?
ఏమిటీ ‘లింక్-3 ప్రాజెక్ట్’? ఆగస్టు 1, 2026 నుండి హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాల్లో భారతదేశం ఒక వ్యూహాత్మక ప్రాజెక్ట్ను ప్రారంభించనుంది. దీనినే ‘లింక్-3 ప్రాజెక్ట్’ (చీనాబ్-బియాస్ లింక్ టన్నెల్) అని పిలుస్తారు. దీని ద్వారా చీనాబ్ నది యొక్క అదనపు (సర్ప్లస్) నీటిని మళ్లించి, బియాస్ నది బేసిన్లోకి తీసుకురావాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఈ ప్రాజెక్ట్ వల్ల పాకిస్థాన్ ఎందుకు భయపడుతోంది?
- భారీ నీటి మళ్లింపు: ఈ టన్నెల్ ద్వారా ప్రతి ఏటా దాదాపు 1.9 మిలియన్ ఎకరాల అడుగుల (Acre Feet) నీటిని భారత్ మళ్లిస్తుంది. ఈ నీరు పాకిస్థాన్కు వెళ్లకుండా, భారతదేశంలోని బియాస్ నదీ వ్యవస్థలోకి చేరుతుంది. దీనివల్ల భారత వ్యవసాయ, విద్యుత్ రంగాలు ఎంతో లాభపడతాయి.
- భారీ పెట్టుబడి: ఈ ప్రాజెక్ట్ అమలు కోసం భారత్ సుమారు రూ. 26.2 బిలియన్లు (రూ. 2,620 కోట్లు) ఖర్చు చేస్తోంది.
- వ్యూహాత్మక ప్రయోజనం: చీనాబ్ నీటిపై భారత్ పట్టు సాధిస్తే, పాకిస్థాన్లోని పంజాబ్, సింధ్ ప్రాంతాలు ఎండిపోయే ప్రమాదం ఉందని ఆ దేశం ఆందోళన చెందుతోంది.
పాకిస్థాన్ ఆరోపణలు: భారత్ ‘సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని’ (Indus Waters Treaty) ఉల్లంఘిస్తోందని, నీటిని ఒక ఆయుధంగా వాడుతోందని పాకిస్థాన్ విదేశాంగ శాఖ ఆరోపిస్తోంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ గురించి భారత్ ఎటువంటి సమాచారం ఇవ్వడం లేదని, ఇది తమ ఆర్థిక వ్యవస్థను, 25 కోట్ల మంది ప్రజల జీవితాలను దెబ్బతీస్తుందని పాకిస్థాన్ పేర్కొంది. అంతేకాకుండా, ఈ విషయంలో అంతర్జాతీయ కోర్టుకు వెళ్తామని హెచ్చరించింది.
భారత్ వాదన ఏంటి?
- ఒప్పందం పరిధిలోనే: 1960 నాటి సింధు జలాల ఒప్పందం ప్రకారం, పశ్చిమ నదుల (సింధు, జీలం, చీనాబ్) నీటిని పరిమితంగా వాడుకునే హక్కు భారత్కు ఉంది.
- అదనపు నీటి వినియోగం: తాము కేవలం వరదల సమయంలో వృథాగా పోయే అదనపు నీటిని మాత్రమే మళ్లిస్తున్నామని భారత్ స్పష్టం చేస్తోంది.
- వ్యూహాత్మక వైఖరి: ఉరీ, పుల్వామా దాడుల తర్వాత ‘రక్తం, నీరు ఒకేసారి ప్రవహించలేవు’ అని భారత్ తీసుకున్న నిర్ణయానికి అనుగుణంగానే, ఒప్పందాన్ని అతిక్రమించకుండా చట్టపరమైన మార్గాల్లోనే ఈ పనులు చేపడుతోంది.
సరిహద్దుల్లో భారత అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను ఆపలేమని, తన సొంత భూభాగంలో ప్రాజెక్టులు చేపట్టే పూర్తి స్వేచ్ఛ భారత్కు ఉందని ఢిల్లీ ఇప్పటికే స్పష్టం చేసింది.