భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలో ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడని అతిపెద్ద ఆర్థిక మోసం (ఫైనాన్షియల్ ఫ్రాడ్) ఆరోపణ ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర కలకలం రేపుతోంది.
బంగారు ఎగుమతుల (గోల్డ్ ఎక్స్పోర్ట్స్) రంగంలో అగ్రగామి సంస్థ అయిన ‘రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్ లిమిటెడ్’ (Rajesh Exports Ltd – REL) పై భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ అయిన సెబీ (SEBI – Securities and Exchange Board of India) తీవ్రమైన ఆరోపణలు చేసింది.
సుమారు 2,900 కోట్ల రూపాయల మార్కెట్ విలువ కలిగిన ఈ సంస్థ, గత కొన్ని సంవత్సరాలలోనే దాదాపు ₹15.15 లక్షల కోట్ల మేర ఆదాయాన్ని అబద్ధంగా (కల్పితంగా) చూపించి పెట్టుబడిదారులను మోసం చేసినట్లు సెబీ పేర్కొంది. ఈ వ్యవహారం స్టాక్ మార్కెట్ ఇన్వెస్టర్లలో తీవ్ర దిగ్భ్రాంతిని కలిగించింది.
రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్ సంస్థ బంగారం, వజ్రాల ఎగుమతులలో దేశంలోనే ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. బెంగళూరు ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేసే ఈ సంస్థ, అంతర్జాతీయంగా పలు దేశాలతో వ్యాపారాలు నిర్వహిస్తోంది. అయితే, దీని ఆర్థిక నివేదికలలో (ఫైనాన్షియల్ రిపోర్ట్స్) ఉన్న వింత వ్యత్యాసాలే ఈ వివాదానికి కారణమయ్యాయి. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY25) ఈ కంపెనీ తమకు ₹4.23 lakh crore ఆదాయం (Revenue) వచ్చినట్లు చూపించింది. కానీ, దాని నికర లాభం (Profit After Tax) మాత్రం కేవలం 95 కోట్ల రూపాయలు మాత్రమే!
దీని ప్రకారం కంపెనీ ప్రాఫిట్ మార్జిన్ కేవలం 0.02 శాతంగా చూపబడింది. అదేవిధంగా 2024 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹2.8 lakh crore ఆదాయానికి గాను కేవలం 336 కోట్ల రూపాయల లాభాన్ని చూపించింది. ఇంత భారీ ఆదాయం ఉన్నప్పుడు, ఇంత తక్కువ లాభం రావడం సాధ్యమేనా? అని స్టాక్ మార్కెట్ విశ్లేషకులు అనుమానాలు వ్యక్తం చేశారు.
సెబీ (SEBI) దర్యాప్తులో తేలిందేమిటి?
సెబీ తన మధ్యంతర నివేదికలో, “రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్ సంస్థ పెట్టుబడిదారులను మోసం చేసే ఉద్దేశ్యంతో.. తన వ్యాపారాన్ని, ఆర్థిక స్థితిని చాలా పెద్దదిగా చూపించుకోవడానికి ప్రణాళికాబద్ధంగా ఆదాయాన్ని భారీగా పెంచి చూపించింది” అని పేర్కొంది. ఈ విచారణ 2024 మార్చిలో ఒక ఇన్వెస్టర్ ఇచ్చిన ఫిర్యాదు ఆధారంగా ప్రారంభమైంది.
కంపెనీ మొత్తం ఆదాయంలో 97 నుండి 99 శాతం వరకు విదేశీ అనుబంధ సంస్థల (సబ్సిడరీస్) ద్వారానే వస్తున్నట్లు చూపించారు. ఇందులో ముఖ్య పాత్ర పోషించింది స్విట్జర్లాండ్కు చెందిన ‘వాల్క్యాంబి’ (Valcambi) అనే గోల్డ్ రిఫైనరీ ప్లాంట్. అయితే, సెబీ విచారణలో ఒక షాకింగ్ నిజం బయటపడింది. వాల్క్యాంబి సంస్థ కస్టమర్ల బంగారాన్ని కేవలం శుద్ధి చేసి ఇచ్చే కూలి పని (Job Work) మాత్రమే చేసిందని, దానికి సంబంధించిన కూలి మొత్తం గత 5 ఏళ్లలో కేవలం 3,027 కోట్ల రూపాయలు మాత్రమేనని తేలింది. బంగారం విలువను తాము ఆదాయంగా చేర్చలేదని కూడా వారు స్పష్టం చేశారు.
కానీ, రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్ ఆ బంగారం మొత్తం విలువను తన సొంత ఆదాయంగా చూపించి, లక్షల కోట్ల రూపాయల టర్నోవర్గా అబద్ధపు లెక్కలు కట్టిందని సెబీ కనుగొంది. ఇది ముందస్తుగా ప్లాన్ చేసిన భారీ మోసంగా భావిస్తున్నారు.
విచారణ సమయంలో కంపెనీ ఉన్నతాధికారులు స్పందిస్తూ.. “విదేశీ వ్యాపారాలన్నింటినీ గ్రూప్ ఛైర్మన్ రాజేష్ మెహతా మాత్రమే చూసుకునేవారు. మాకు ఆ వివరాలు తెలియవు” అని చెప్పారు. ఇంత పెద్ద వ్యాపారం మొత్తం ఒకే వ్యక్తి నియంత్రణలో ఉండటం పలు అనుమానాలకు తావిచ్చింది.
మరికొన్ని సంచలన ఆరోపణలు
అంతేకాకుండా, ‘అఫ్లుయెన్స్ షేర్స్ అండ్ స్టాక్స్’ అనే బ్రోకరేజ్ సంస్థకు కొన్ని వేల కోట్ల రూపాయల విలువైన బంగారాన్ని విక్రయించినట్లు రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్ లెక్కల్లో చూపించింది. అయితే, ఆ బ్రోకరేజ్ సంస్థ దీనిని పూర్తిగా ఖండించింది. “మేము రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్తో ఎలాంటి వ్యాపార లావాదేవీలు జరపలేదు” అని స్పష్టం చేసింది. రాజేష్ మెహతా తన వ్యక్తిగత బంగారు వ్యాపారాలను కంపెనీ వ్యాపారంగా చూపించారని, కంపెనీకి చెందిన ₹338.90 కోట్ల నిధులను తన వ్యక్తిగత ఖాతాకు మళ్లించారని కూడా సెబీ తన ఆరోపణల్లో పేర్కొంది.
సెబీ ఈ వ్యవహారంపై ‘బిడో ఇండియా సర్వీసెస్’ (BDO India Services) ను ఫోరెన్సిక్ ఆడిటింగ్కు నియమించింది. కానీ, రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్ తమ ఈఆర్పీ (ERP) సిస్టమ్ను పరిశీలించడానికి అనుమతించలేదు. స్విట్జర్లాండ్ డేటా ప్రొటెక్షన్ చట్టాలను సాకుగా చూపిస్తూ డాక్యుమెంట్లను ఇవ్వడానికి నిరాకరించింది. దీనివల్ల విచారణకు ఆటంకం ఏర్పడింది.
కంపెనీ వివరణ
రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్ సంస్థ ఈ ఆరోపణలను పూర్తిగా తోసిపుచ్చింది. “మా ఖాతాలన్నీ పక్కాగా ఉన్నాయి. సెబీ అధికారులు రెవెన్యూ (Revenue) మరియు ఎబిటా (EBITDA) ల మధ్య గందరగోళానికి గురికావడం వల్లే ఈ వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది. ఏ కంపెనీ కూడా అనవసరంగా ఆదాయాన్ని ఎక్కువగా చూపించి, తన లాభాల శాతాన్ని తగ్గించుకోదు” అని ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది.
మార్కెట్ నిపుణుల సూచన:
ఈ కేసు యొక్క తుది తీర్పు భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్పై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. ఇన్వెస్టర్లు ఈ కంపెనీ షేర్ల విషయంలో చాలా జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రాజేష్ ఎక్స్పోర్ట్స్ షేర్లు ఇప్పటికే మార్కెట్లో భారీ పతనాన్ని చవిచూస్తున్నాయి.
ఈ సంఘటన భారతీయ కార్పొరేట్ రంగంలో పారదర్శకత మరియు అకౌంటింగ్ ఆడిటింగ్ యొక్క ప్రాముఖ్యతను మరోసారి గుర్తు చేసింది. సెబీ ఈ కేసును పూర్తిగా విచారించి తగిన చర్యలు తీసుకుంటుందని పెట్టుబడిదారులు ఆశిస్తున్నారు.