ఢిల్లీ: భారతదేశం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అత్యంత కీలకమైన శక్తిగా ఎదిగింది. భారత్లో జరుగుతున్న ప్రతి మార్పు ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.
ఈ నేపథ్యంలో, భారతదేశంలో జననాల రేటు (Birth Rate) పడిపోతుండటంపై ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త, ప్రపంచ శతకోటీశ్వరులలో ఒకరైన ఎలోన్ మస్క్ తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయంగా జనాభా తగ్గుదల అనేది ఒక పెద్ద సమస్యగా మారుతోంది. గత శతాబ్దంలో జనాభా పెరుగుదలను ఒక సమస్యగా భావించిన ప్రపంచ దేశాలు దానిని నియంత్రించడానికి వివిధ చర్యలు తీసుకున్నాయి. కానీ, ఈ శతాబ్దంలో జనాభా పడిపోవడం పెద్ద సమస్యగా మారింది. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే చాలా దేశాలు భూమ్మీద నుంచి పూర్తిగా తుడిచిపెట్టుకుపోయే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
జననాల రేటు క్షీణత
ఇటీవల భారతదేశ జననాల రేటుకు సంబంధించిన ఒక ముఖ్యమైన నివేదిక (డేటా) విడుదలైంది. అందులో భారతదేశపు మొత్తం జననాల రేటు (Total Fertility Rate – TFR) 1.9 కి పడిపోయినట్లు పేర్కొన్నారు. గత పదేళ్ల క్రితం ఈ రేటు 2.3 గా ఉండేది. ప్రస్తుతం ఇది చరిత్రలోనే మొదటిసారిగా, జనాభాను స్థిరంగా ఉంచడానికి అవసరమైన 2.1 ప్రమాణం కంటే కిందకు పడిపోయింది.
రాష్ట్రాల వారీగా చూస్తే, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి కొన్ని ఉత్తర భారత రాష్ట్రాలు మాత్రమే ఇంకా 2.1 కంటే ఎక్కువ రేటును కలిగి ఉన్నాయి. మిగిలిన మెజారిటీ రాష్ట్రాలు ఈ ప్రమాణం కంటే కిందకు పడిపోయాయి. అందులోనూ ముఖ్యంగా రాజధాని ఢిల్లీ జననాల రేటు కేవలం 1.2 గా నమోదైంది. ఇది యూరప్ దేశమైన ఫిన్లాండ్ జననాల రేటు కంటే కూడా చాలా తక్కువ కావడం గమనార్హం!
అసలు ముప్పు ఏమిటి?
ఒక దేశపు జనాభా తర్వాతి తరాలకు తగ్గకుండా, పెరగకుండా స్థిరంగా ఉండాలంటే, సగటున ఒక మహిళ తన జీవితకాలంలో కనే పిల్లల సంఖ్య 2.1 గా ఉండాలి. దీనినే ‘రీప్లేస్మెంట్ లెవెల్’ (Replacement Level) అంటారు. ఈ రేటు సుదీర్ఘకాలం పాటు 2.1 కంటే తక్కువగా కొనసాగితే, ఆ దేశ జనాభా వృద్ధి వేగం క్రమంగా తగ్గుతుంది. కాలక్రమేణా దేశంలోని మొత్తం జనాభా కుంచించుకుపోవడమే కాకుండా, వృద్ధుల సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగిపోతుంది. ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థతో పాటు అనేక రంగాలపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
ఉత్తరాది వర్సెస్ దక్షిణాది
ఈ జననాల రేటు తగ్గుదల అనేది భారతదేశం అంతటా ఒకేలా లేదు. ఇందులో ప్రాంతాల వారీగా పెద్ద వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి. బీహార్ వంటి ఉత్తర రాష్ట్రాల్లో ఇప్పటికీ జననాల రేటు ఎక్కువగా ఉంది. కానీ, ఆర్థికంగా బాగా అభివృద్ధి చెందిన దక్షిణ రాష్ట్రాలలో, పట్టణ ప్రాంతాలలో ఈ క్షీణత చాలా వేగంగా జరుగుతోంది. ఢిల్లీ, తమిళనాడు వంటి ప్రాంతాల్లో భారతదేశంలోనే అత్యంత తక్కువ జననాల రేటు నమోదైంది. ఇది అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాలకు, వెనుకబడిన ప్రాంతాలకు మధ్య ఉన్న భారీ జనాభా వ్యత్యాసాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది.
ఎలోన్ మస్క్ స్పందన
ఐక్యరాజ్యసమితి జనాభా నిధి (UNFPA) విడుదల చేసిన నివేదిక కూడా భారతదేశ జననాల రేటు ‘రీప్లేస్మెంట్ లెవెల్’ కంటే కిందకు పడిపోయిందని ధృవీకరించింది. దీనిపైనే ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త, ప్రపంచ సంపన్న వ్యక్తి ఎలోన్ మస్క్ హెచ్చరించారు. ఆయన తన ఎక్స్ (ట్విట్టర్) ఖాతాలో స్పందిస్తూ.. “భారతదేశంలో జననాల రేటు జనాభాను స్థిరంగా నిర్వహించడానికి కావలసిన ప్రమాణం కంటే కిందకు పడిపోయింది. ముఖ్యంగా, బాగా చదువుకున్న వారిలో ఈ జననాల రేటు తగ్గుదల చాలా ఏళ్ల క్రితమే ప్రారంభమైంది!” అని పేర్కొన్నారు.
భవిష్యత్తులో ఏం జరగనుంది?
పిల్లల పుట్టుక తగ్గినా.. ‘పాపులేషన్ మొమెంటం’ (Population Momentum) కారణంగా భారతదేశ జనాభా రాబోయే కొన్ని దశాబ్దాల పాటు పెరుగుతూనే ఉంటుందని ఈ రంగంలోని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అంటే, మునుపటి తరం ఫలితంగా ప్రస్తుతం భారతదేశంలో పిల్లలను కనే వయసులో ఉన్న యువతీ యువకుల సంఖ్య చాలా ఎక్కువగా ఉంది. వారి ద్వారా జనాభా తాత్కాలికంగా పెరిగినప్పటికీ, ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే మరికొన్ని ఏళ్లలో ఈ వృద్ధి పూర్తిగా ఆగిపోయి, జనాభా తలకిందులుగా కుంచించుకుపోవడం ప్రారంభమవుతుంది.
భారతదేశంలో వస్తున్న ఈ కొత్త జనాభా మార్పు, భవిష్యత్తులో దేశంలోని శ్రామిక శక్తి (వర్కింగ్ క్లాస్) సంఖ్య, మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు సామాజిక నిర్మాణాలపై అత్యంత తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపడం ఖాయమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.