ఢిల్లీ: మధ్యప్రాచ్యంలో (మిడిల్ ఈస్ట్) పెరుగుతున్న రాజకీయ మరియు సైనిక ఘర్షణల కారణంగా ముడి చమురు (క్రూడ్ ఆయిల్) ధరలు విపరీతంగా పెరిగాయి. దీనివల్ల అంతర్జాతీయ ఆర్థిక మార్కెట్లలో మళ్లీ ఉద్రిక్త వాతావరణం ఏర్పడింది. అదే సమయంలో బంగారం ధరలు నిరంతరం క్షీణిస్తూ రావడం పెట్టుబడిదారులలో అదనపు ఆందోళనను కలిగిస్తోంది.
గత కొన్ని వారాలుగా ప్రపంచ మార్కెట్లలో బంగారం ధరలు సరికొత్త రికార్డులను తాకినప్పటికీ, ఇప్పుడు అందులో అకస్మాత్తుగా మార్పు వచ్చింది. అమెరికాలో విడుదలైన ఉపాధి గణాంకాలు (జాబ్ డేటా) అంచనాల కంటే బలంగా ఉండటమే దీనికి కారణం.
దీనివల్ల, అమెరికా సెంట్రల్ బ్యాంక్ (ఫెడరల్ రిజర్వ్) వడ్డీ రేట్లను మళ్లీ పెంచే అవకాశం ఉందని పెట్టుబడిదారులు భావిస్తున్నారు. ఈ ప్రభావంతో బంగారంపై పెట్టుబడులు తగ్గి, దాని ధరలు పతనమవుతున్నాయి.
బంగారం ధర
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో స్పాట్ గోల్డ్ ధర ప్రతి ఔన్స్కు 4,321 డాలర్ల మేర తగ్గింది. గత శుక్రవారం ఒక్కరోజే బంగారం ధరలో సుమారు 3 శాతం క్షీణత నమోదైంది. గత మార్చి నెల తర్వాత నమోదైన అతిపెద్ద పతనాలలో ఇది ఒకటిగా పరిగణించబడుతోంది. కేవలం బంగారమే కాకుండా, వెండి ధరలు కూడా గత వారం తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యాయి. అయినప్పటికీ వారం ప్రారంభంలో వెండి ధరల్లో స్వల్ప రికవరీ కనిపించింది. అదేవిధంగా ప్లాటినం మరియు పల్లాడియం వంటి విలువైన లోహాల ధరలు కూడా స్వల్పంగా పెరిగాయి.
ముడి చమురు (క్రూడ్ ఆయిల్) ధర
మరోవైపు, ముడి చమురు మార్కెట్లో తద్భిన్నమైన వాతావరణం నెలకొంది. ఇజ్రాయెల్ – లెబనాన్ మధ్య మళ్లీ దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి. ఇప్పటికే కాల్పుల విరమణ అమలులో ఉన్నప్పటికీ, ఈ కొత్త దాడులు ప్రపంచ మార్కెట్లో ఆందోళనను పెంచాయి. దీనివల్ల మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతం నుండి ప్రపంచ దేశాలకు ముడి చమురు సరఫరా నిలిచిపోతుందేమోననే భయం పట్టుకుంది.
హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz)
ప్రపంచంలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన చమురు రవాణా మార్గాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడే ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ ద్వారా చమురు ఎగుమతులు తగ్గే అవకాశం ఉందనే భయం పెట్టుబడిదారులను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. ఈ పరిస్థితుల మధ్య అమెరికన్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర ఒక బ్యారెల్కు 92 డాలర్లు దాటింది. అలాగే బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర కూడా 95 డాలర్లకు పైగా పెరిగింది. ఒక్కరోజులోనే 2 డాలర్లకు పైగా ధర పెరగడం మార్కెట్లలోని ఉద్రిక్తతకు అద్దం పడుతోందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.
చమురు దిగుమతులు
ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల ప్రభావం ప్రపంచ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై కూడా పడే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా భారతదేశం లాంటి చమురు దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే దేశాలకు ఇది అదనపు భారంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. ముడి చమురు ధరలు పెరిగితే పెట్రోల్, డీజిల్, వంటగ్యాస్ వంటి ఇంధనాల ధరలు కూడా పెరుగుతాయి. తద్వారా రవాణా ఖర్చులు పెరిగి, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలపై కూడా ఆ ప్రభావం పడుతుంది.
డాలర్ విలువ
ఇదే సమయంలో అమెరికన్ డాలర్ విలువ కూడా నిరంతరం బలపడుతోంది. అమెరికా ఉపాధి డేటా సానుకూలంగా ఉండటంతో, గత రెండు నెలల్లో ఎన్నడూ లేనంత గరిష్ట స్థాయికి డాలర్ ఇండెక్స్ చేరుకుంది. డాలర్ బలోపేతం కావడం అనేది బంగారం లాంటి సురక్షిత పెట్టుబడులపై ఒత్తిడిని పెంచుతుంది. యూరో మరియు బ్రిటీష్ పౌండ్ వంటి ప్రధాన కరెన్సీలు డాలర్తో పోలిస్తే బలహీనపడ్డాయి. యూరో విలువ గత రెండు నెలల కనిష్ట స్థాయికి పడిపోగా, బ్రిటీష్ పౌండ్ విలువ కూడా క్షీణించింది.
ముగింపు
మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలు, అమెరికా వడ్డీ రేట్ల పెంపు అంచనాలు, డాలర్ బలం.. ఈ మూడు ముఖ్యమైన అంశాలే ప్రస్తుతం ప్రపంచ ఆర్థిక మార్కెట్లను శాసిస్తున్నాయి. దీనివల్ల ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల, బంగారం ధరల క్షీణత ఒకే సమయంలో జరగడం ప్రపంచ పెట్టుబడిదారుల ఆందోళనను రెట్టింపు చేసింది. రాబోయే రోజుల్లో మధ్యప్రాచ్య పరిస్థితులు ఎలా మారతాయనే దానిపైనే ప్రపంచ వాణిజ్యం ఆధారపడి ఉంటుందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.