భారతదేశాన్ని కమ్మేసిన ఆర్థిక మందగమనం.. పరిస్థితి చాలా ఆందోళనకరం.. ఇదిలాగే కొనసాగితే ప్రమాదమే!

న్యూఢిల్లీ: భారతదేశంలో గత మే నెలలో ఒక ఊహించని మార్పు చోటుచేసుకుంది. మన దేశంలో ఇంధన వినియోగం గత మే నెలతో పోలిస్తే 6.5% మేర భారీ క్షీణతను నమోదు చేసింది.

అంతర్జాతీయ రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా ఈరాన్ మరియు అమెరికా దేశాల మధ్య నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణం భారతదేశంలోని సామాన్య ప్రజలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. దీనివల్ల దేశంలో ఇంధన డిమాండ్ గణనీయంగా తగ్గింది. కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని PPAC (పెట్రోలియం ప్లానింగ్ అండ్ అనాలసిస్ సెల్) అనే సంస్థ దీనికి సంబంధించిన సమగ్ర గణాంకాలను విడుదల చేసింది. భారతదేశంలో పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల డిమాండ్ గత ఏడాది మే నెలలో 21.3 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులుగా ఉండగా.. ఈ ఏడాది మే నెలలో అది 19.93 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులకు పడిపోయింది.

భారీ క్షీణత: ముఖ్యంగా వంటగ్యాస్ (ఎల్పీజీ సిలిండర్) వినియోగం 20.5% మేర అత్యంత భారీ పతనాన్ని చూసింది. ఇది 2.13 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులకు తగ్గింది. అదేవిధంగా ‘నాఫ్తా’ (Naphtha) డిమాండ్ కూడా 29.5% పడిపోయింది. సాధారణంగా వంటగ్యాస్ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి నాఫ్తాను ఉపయోగిస్తారు, అయితే గ్యాస్ వినియోగం తగ్గడంతో దీని విక్రయాలు కూడా క్షీణించాయి.

పెట్రోల్ – డీజిల్ పరిస్థితి: పెట్రోల్, డీజిల్ అమ్మకాలు తగ్గనప్పటికీ, వాటి వృద్ధి రేటు మాత్రం చాలా నెమ్మదించింది. పెట్రోల్ అమ్మకాలు 3.3%, డీజిల్ అమ్మకాలు 1.5% మేర చాలా తక్కువ వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. ఇది సాధారణంగా ఉండే వృద్ధి రేటు కంటే చాలా తక్కువ. విమానయాన సంస్థలు తమ సర్వీసులను తగ్గించుకోవడంతో, ఏవియేషన్ ఫ్యూయల్ (విమాన ఇంధనం) డిమాండ్ 7.83 లక్షల టన్నుల వద్ద ఎలాంటి మార్పు లేకుండా స్థిరంగా ఉండిపోయింది.

ఈ ఇంధన కొరతకు మరియు ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణం పశ్చిమ ఆసియా (మధ్యప్రాచ్యం) లో నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణమే. గత ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ మరియు ఈరాన్ మధ్య యుద్ధం మొదలైంది. ఇరుపక్షాలు ఒకరిపై ఒకరు వైమానిక దాడులు చేసుకున్నాయి. ప్రస్తుతం నేరుగా దాడులు తగ్గినప్పటికీ, యుద్ధం మాత్రం పూర్తిగా ముగియలేదు.

మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు: అక్కడ అప్పుడప్పుడు దాడులు జరుగుతూనే ఉన్నాయి, దీంతో ఉద్రిక్త వాతావరణం కొనసాగుతోంది. ఈ యుద్ధం కారణంగా, అంతర్జాతీయ ముడి చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz) ఫిబ్రవరి చివరి వారంలో మూతపడింది. దీనివల్ల చమురు మోసుకెళ్లే ట్యాంకర్ల రాకపోకలు పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి. ప్రస్తుతం రవాణా నెమ్మదిగా ప్రారంభమైనప్పటికీ, ఆ ప్రభావం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది.

దీని కారణంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడి చమురు (Crude Oil) ధరలు గత రెండు నెలలుగా తీవ్ర హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతున్నాయి. ప్రపంచ ముడి చమురు మార్కెట్ చరిత్రలోనే ఇది అతిపెద్ద సరఫరా అంతరాయం అని అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అభివర్ణించింది. ఈ పరిణామాల వల్ల ‘బ్రెండ్ క్రూడ్’ (Brent Crude) ధర ఒక దశలో ఒక బ్యారెల్‌కు 120 డాలర్ల పైకి చేరింది. ప్రస్తుతం చమురు ధరలు కొంత స్థిరపడి, బ్యారెల్ 91.38 డాలర్ల వద్ద ట్రేడవుతోంది.

ముందున్న సవాళ్లు ఏమిటి?: ముడి చమురు ధరలు పెరగడంతో దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు భారీగా పెరిగాయి. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల కంటే ప్రైవేట్ పెట్రోల్ బంకుల్లో ధరలు ఎక్కువగా ఉండటంతో, ప్రజలు ఇంధనం కొనడం తగ్గించారు. పరిశ్రమలు మరియు రవాణా సంస్థలకు సరఫరా చేసే ‘బల్క్ డీజిల్’ (Bulk Diesel) ధరలు కూడా పెరగడం వినియోగాన్ని నియంత్రించింది.

ఈరాన్ యుద్ధం మరియు హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు పెద్ద సవాలుగా మారాయి. దీని ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని భారతదేశం తన ఇంధన వినియోగం తగ్గడం ద్వారా రుచి చూసింది. యుద్ధ వాతావరణం పూర్తిగా ముగిసి, గ్లోబల్ సప్లై చైన్ (సరఫరా వ్యవస్థ) పునరుద్ధరించబడితేనే ఇంధన మార్కెట్ మళ్లీ పాత స్థితికి చేరుకుంటుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.