న్యూయార్క్/న్యూఢిల్లీ: మధ్యప్రాచ్యంలో గత కొన్ని నెలలుగా కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు ముగింపు పలుకుతూ అమెరికా – ఇరాన్ మధ్య శాంతి ఒప్పందం కుదిరే వాతావరణం ఏర్పడింది.
ఇందులో భాగంగా అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని (Strait of Hormuz) తిరిగి తెరవడానికి మార్గం సుగమమైంది. అయితే, ఈ ఒప్పందం కుదిరిన వెంటనే చమురు మరియు సహజ వాయువు (Gas) వ్యాపారం అంతకంటే ముందున్న యథాస్థితికి రాదని ఇంధన రంగ నిపుణులు (Energy Experts) షాకింగ్ విషయాలను వెల్లడించారు.
కాల్పుల విరమణ ప్రకటన అనేది కేవలం మొదటి అడుగు మాత్రమేనని, చమురు ఉత్పత్తి పూర్తి స్థాయికి చేరుకోవడానికి చాలా నెలల సమయం పడుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. దీనివల్ల భారతదేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఇప్పుడప్పుడే తగ్గవని, అలాగే గ్యాస్ కొరత సమస్య కూడా తక్షణమే పరిష్కారం కాదని స్పష్టమవుతోంది.
భారీగా పతనమైన ముడి చమురు ధరలు:
శాంతి ఒప్పందం వార్తలతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు మరియు సహజ వాయువు ధరలు ఈరోజు భారీగా పతనమయ్యాయి.
- అమెరికాకు చెందిన WTI ముడి చమురు ధర 5.44% తగ్గి బ్యారెల్కు 80.26 డాలర్ల వద్ద ట్రేడవుతోంది.
- అంతర్జాతీయ బెంచ్మార్క్ అయిన బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర 4.97% క్షీణించి 82.99 డాలర్లకు పడిపోయింది.
- మధ్యప్రాచ్య చమురుకు కీలక సూచీ అయిన ముర్బన్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర అత్యధికంగా 6.88% క్షీణించి బ్యారెల్కు 77.31 డాలర్ల వద్ద స్థిరపడింది.
- కమోడిటీ మార్కెట్లో సహజ వాయువు (Natural Gas) ధర కూడా 2.56% తగ్గి 3.040 డాలర్ల వద్ద కొనసాగుతోంది.
అమెరికా – ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందం మరియు హార్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభం కానుండటంతో.. చమురు సరఫరాకు ఉన్న ఆటంకాలు తొలగిపోతాయనే నమ్మకం మార్కెట్లలో వ్యక్తమవడమే ఈ ధరల క్షీణతకు ప్రధాన కారణమని మార్కెట్ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
హార్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభం.. తక్షణ ఫలితాలు ఉండవు:
హార్ముజ్ జలసంధిని తెరిచినప్పటికీ, దాని ద్వారా చమురు, గ్యాస్ ఎగుమతులు రాత్రికి రాత్రే పెరిగిపోవు. మధ్యప్రాచ్య దేశాలలో ఉత్పత్తి నిలిచిపోయిన చమురు బావులను (Oil Wells) తిరిగి పునరుద్ధరించడానికి చాలా సమయం పడుతుంది. ముఖ్యంగా, కొన్ని ప్రధాన చమురు క్షేత్రాలను పూర్తి సామర్థ్యంతో నడపడానికి కొన్ని నెలల సమయం పట్టవచ్చని ఇంధన విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. అందువల్ల, అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరా వ్యవస్థ వెంటనే సాధారణ స్థితికి రావడం అసాధ్యం.
జలసంధి “తెరవడం” అంటే అర్థం ఏమిటి?
కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ‘గ్లోబల్ ఎనర్జీ పాలసీ సెంటర్’ నిపుణుడు డేనియల్ స్టెర్నోఫ్ ఈ పరిణామాలపై స్పందిస్తూ.. “హార్ముజ్ జలసంధి తెరవడం అంటే అసలు అర్థం ఏమిటి, అక్కడ నిలిచిపోయిన భారీ కార్గో ఓడలు ఎంత వేగంగా బయటకు వస్తాయి అనే అంశాలపై ఇంకా స్పష్టత లేదు” అని పేర్కొన్నారు.
అంటే, జలసంధిని తెరిచినప్పటికీ అక్కడ అప్పటికే వేచి ఉన్న ఓడల క్లియరెన్స్, ఇన్సూరెన్స్ (కారింగే/ఇన్సూరెన్స్) సమస్యలు, సరికొత్త భద్రతా ప్రోటోకాల్స్ మరియు పోర్టులలో ట్రాఫిక్ జామ్ వంటి కారణాల వల్ల అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం వెంటనే పుంజుకునే అవకాశం లేదు.
1 కోటి బ్యారెళ్ల ఉత్పత్తి నిలిపివేత:
గత మూడూన్నర నెలలుగా హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడటంతో, మధ్యప్రాచ్య దేశాలలో రోజువారీ 1 కోటి బ్యారెళ్లకు పైగా చమురు ఉత్పత్తి నిలిచిపోయింది. ఈ భారీ ఉత్పత్తిని మళ్లీ పాత స్థాయికి తీసుకురావడానికి చమురు కంపెనీలకు తగినంత సమయం పడుతుంది. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ (UAE) వంటి దేశాలు తమ మౌలిక సదుపాయాల బలం వల్ల వేగంగా ఉత్పత్తిని పునరుద్ధరించగలిగినప్పటికీ, మిగిలిన అన్ని దేశాలు ఒకే వేగంతో రికవరీ సాధించలేవు.
ఇరాక్కు తప్పని నిరీక్షణ:
ఇరాక్ దేశపు చమురు ఎగుమతులు ఎక్కువగా బస్రా (Basra) పోర్టుపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. అందువల్ల, హార్ముజ్ జలసంధి తెరిచినా కూడా ఇరాక్ చమురు ఉత్పత్తి రికవరీ చాలా నెమ్మదిగా సాగుతుంది. మిగిలిన దేశాల కంటే ఇరాక్ పెద్ద ఎత్తున ఉత్పత్తిని తగ్గించుకోవాల్సి వచ్చినందున, అక్కడి చమురు క్షేత్రాలు తిరిగి పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయడానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. కొన్ని చమురు బావులకు ఏడాది కాలం కూడా పట్టవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
నిపుణుల తుది అంచనా:
ప్రముఖ ఇంధన సలహా సంస్థ ‘వుడ్ మెకెంజీ’ (Wood Mackenzie) నివేదిక ప్రకారం.. హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత వల్ల ప్రభావితమైన చమురు క్షేత్రాలు మొదటి మూడు నెలల్లో 70 శాతం ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని, ఆరు నెలల్లో 90 శాతం సామర్థ్యాన్ని అందుకోగలవని అంచనా. అయితే, చివరి 10 లక్షల బ్యారెళ్ల ఉత్పత్తిని తిరిగి యథాస్థితికి తీసుకురావడానికి గణనీయమైన కాలయాపన పడుతుంది.
ఈ శాంతి ఒప్పందం అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్లో తక్షణ మార్పులను తీసుకురాకపోయినప్పటికీ, దీర్ఘకాలంలో ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాను స్థిరపరచడానికి మరియు ధరలను అదుపులో ఉంచడానికి ఖచ్చితంగా సహాయపడుతుంది. కానీ, ఉత్పత్తి పునరుద్ధరణ వేగం అనేది పూర్తిగా ఆయా దేశాల యొక్క అంతర్గత మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సాంకేతిక నైపుణ్యంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.
Leave a Reply