ఒక కప్పు కాఫీ కోసం రూ.500 లేదా రూ.1000 ఖర్చు చేయడానికి వెనకాడని నేటి తరం యువత.. సొంత ఇల్లు కొనడం, దీర్ఘకాలిక రుణాలు (లోన్లు) తీసుకోవడం, కుటుంబ ఆస్తులను సృష్టించడం వంటి కీలకమైన ఆర్థిక లక్ష్యాలపై ఎందుకు అంతగా ఆసక్తి చూపించడం లేదు?
ఇది కేవలం వారి జీవనశైలిలో వచ్చిన మార్పా, లేక ఆర్థిక వ్యవస్థలో చోటుచేసుకున్న ఒక పెద్ద మార్పుకు సంకేతమా?
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారిన ‘జెన్ జీ’ (Gen Z – 1997 నుండి 2012 మధ్య జన్మించిన వారు) తరం యొక్క ఖర్చుల అలవాట్లు.. భవిష్యత్తు వినియోగదారుల మార్కెట్ను, రియల్ ఎస్టేట్ రంగాన్ని మరియు పెట్టుబడి సంస్కృతిని పూర్తిగా మార్చేసే శక్తిగా ఎదుగుతున్నాయి.
జెన్ జీ (Gen Z) తరం
భారతదేశంలోని జెన్ జీ యువత చిన్న చిన్న విలాసాల కోసం డబ్బును ధారాళంగా ఖర్చు చేస్తున్నారని, కానీ ఇల్లు కొనడం వంటి దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక ప్రణాళికలపై దృష్టి పెట్టడం లేదని చాలామంది అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ వ్యవహారంపై ప్రముఖ పాడ్కాస్టర్ మరియు యువ పారిశ్రామికవేత్త రాజ్ షామాని వ్యక్తపరిచిన అభిప్రాయాలు ప్రస్తుతం ఇంటర్నెట్లో ఒక పెద్ద చర్చకు దారితీశాయి.
చిన్న చిన్న విలాసాలకే ఎందుకు మొగ్గు చూపుతున్నారు?
రాజ్ షామాని విశ్లేషణ ప్రకారం.. జెన్ జీ యువత దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక లక్ష్యాలను చేరుకోవడం ప్రస్తుత రోజుల్లో చాలా కష్టమని భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా, సొంత ఇల్లు కొనడం వంటి కీలక నిర్ణయాలు, గత తరాల వారితో పోలిస్తే తమకు చాలా దూరంగా (అసాధ్యంగా) అనిపిస్తున్నాయని వారు నమ్ముతున్నారు. దానికి ప్రధాన కారణం.. మెట్రో నగరాల్లో రాకెట్ వేగంతో దూసుకుపోతున్న రియల్ ఎస్టేట్ ధరలు.
అందువల్ల, ఎలాగూ తాము చేరుకోలేమని భావించే పెద్ద పెద్ద లక్ష్యాల కోసం వర్తమానంలో ఆశలను చంపుకుంటూ, తమను తాము నియంత్రించుకుంటూ మానసిక ప్రశాంతతను కోల్పోవడం కంటే.. రోజువారీ జీవితాన్ని ఆనందమయం చేసే చిన్న చిన్న ఖర్చులతో జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరుచుకోవడానికే వారు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారని ఆయన తెలిపారు.
“సొంత ఇల్లు కొనడం వంటి దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు ప్రస్తుత ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో తమకు పూర్తిగా అసాధ్యమైనవిగా అనిపించడం వల్లే, జెన్ జీ యువత తక్షణ సంతోషాన్ని మరియు జీవిత నాణ్యతను పెంచే విషయాలకే తొలి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు” అని రాజ్ షామాని తన సోషల్ మీడియా పోస్ట్లో పేర్కొన్నారు.
ఇల్లు కొనడం ఒక కలగానే మిగిలిపోతుందా?
రాజ్ షామాని ఇంకా మాట్లాడుతూ.. ఒకవైపు రియల్ ఎస్టేట్ ధరలు విపరీతంగా పెరిగిపోతుంటే, దానికి అనుగుణంగా యువత జీతాలు (సాలరీలు) మాత్రం పెరగడం లేదు. దీనివల్ల చాలామంది యువతీ యువకులు పెద్ద పెద్ద ఆర్థిక లక్ష్యాలను సాధించడం తమ వల్ల కాదని ముందే ఫిక్స్ అయిపోతున్నారు.
దీని ఫలితంగా, వారు భవిష్యత్తు కోసం పైసా పైసా కూడబెట్టడం కంటే.. ప్రస్తుత జీవితాన్ని ఆహ్లాదకరంగా మార్చే చిన్న చిన్న ఖర్చులకే మొగ్గు చూపుతున్నారని ఆయన వివరించారు.
నెట్లో భిన్నాభిప్రాయాలు
రాజ్ షామాని చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు ఇంటర్నెట్లో పెద్ద చర్చకు తెరలేపాయి. కొందరు నెటిజన్లు ఈ అభిప్రాయంతో విభేదిస్తూ.. జెన్ జీ తరం వారు తమ పూర్వీకుల కంటే చాలా ముందే, అంటే కెరీర్ ప్రారంభంలోనే పెట్టుబడులు (ఇన్వెస్ట్మెంట్స్) పెట్టడం ప్రారంభిస్తున్నారని, ఆర్థిక విషయాలపై వారికి అవగాహన ఎక్కువేనని కామెంట్లు చేస్తున్నారు.
మరికొందరు వాదిస్తూ.. జెన్ జీ యువత బ్రాండెడ్ కాఫీలు, విలాసవంతమైన వస్తువులపై డబ్బు ఖర్చు చేయడానికి కారణం వారి వ్యక్తిగత అభిరుచులు మరియు సామాజిక మార్పులేనని, అంతేకానీ కేవలం ఆర్థిక అభద్రతాభావం (ఆర్థిక భయం) వల్ల మాత్రమే కాదని అభిప్రాయపడ్డారు.
జీవనశైలి ఎంపికా లేక ఆర్థిక పరిస్థితా?
ఈ విషయంలో కొందరు ఇది ప్రస్తుత ఆర్థిక వ్యవస్థ సృష్టించిన పరిస్థితి అని అంటుంటే.. మరికొందరు ఇది వారి సొంత జీవనశైలి ఎంపిక (Life Style Choice) అని పేర్కొంటున్నారు.
ఏదేమైనప్పటికీ, ఈ చర్చ భారతదేశంలోని జెన్ జీ యువతతో పాటు కార్పొరేట్ కంపెనీలకు కూడా చాలా కీలకంగా మారింది. ఎందుకంటే, రాబోయే రోజుల్లో మార్కెట్ గమనాన్ని శాసించేది ఈ తరమే కాబట్టి, వారు దేనికి ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తున్నారనే అంశాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకునే కంపెనీలు తమ వ్యాపార వ్యూహాలను (Business Plans) సిద్ధం చేసుకుంటున్నాయి.