టెహ్రాన్: “ఇరాన్పై మరోసారి అత్యంత భయంకరమైన రీతిలో విరుచుకుపడతాం” అంటూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సోషల్ మీడియా వేదికగా చేసిన ఒక ప్రకటన ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర కలకలం రేపుతోంది. ఇరాన్ – అమెరికాల మధ్య శాంతి చర్చలు ప్రారంభమైన తరుణంలోనే ట్రంప్ ఈ విధమైన హెచ్చరికలు చేయడం గమనార్హం.
అమెరికా – ఇరాన్ దేశాల మధ్య యుద్ధాన్ని ముగించే తొలిదశ ప్రయత్నంలో భాగంగా ఇరు దేశాల మధ్య ఒక ప్రాథమిక ఒప్పందం కుదిరింది. 14 ప్రధానాంశాల ప్రణాళికతో రూపొందిన ఈ ఒప్పందం ఆధారంగా, శాశ్వత కాల్పుల విరమణ కోసం స్విట్జర్లాండ్లో ఉన్నత స్థాయి చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి. అమెరికా, ఇరాన్ ప్రతినిధులతో పాటు పాకిస్తాన్ ప్రతినిధులు కూడా ఈ శాంతి చర్చల్లో మధ్యవర్తులుగా పాల్గొంటున్నారు. అయితే, ఈ చర్చలు జరుగుతున్న సమయంలోనే ట్రంప్ తన ‘ట్రూత్ సోషల్’ (Truth Social) నెట్వర్క్లో పెట్టిన పోస్ట్ వాతావరణాన్ని ఒక్కసారిగా వేడెక్కించింది. లెబనాన్లోని ఇరాన్ అనుకూల ప్రాక్సీ (Proxy) గ్రూపులు అలజడులను సృష్టించడం ఆపకపోతే, ఇరాన్పై అంతకంటే భయంకరమైన దాడి చేస్తామని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
స్విట్జర్లాండ్లో శాంతి చర్చలు – నేపథ్యం:
ఇరాన్ – అమెరికా మధ్య గత ఫిబ్రవరి 28న తీవ్ర ఘర్షణ వాతావరణం నెలకొంది. ఇరాన్పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దేశాలు సంయుక్తంగా దాడులు జరపగా, ఇరాన్ కూడా గల్ఫ్ దేశాల్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని ప్రతీకార దాడులు చేసింది. అంతేకాకుండా, అంతర్జాతీయంగా అత్యంత కీలకమైన ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ని (Strait of Hormuz) ఇరాన్ మూసివేసింది. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సరఫరా నిలిచిపోయి, ముడి చమురు (క్రూడ్ ఆయిల్) ధరలు రికార్డు స్థాయికి చేరాయి.
ఈ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన సంక్షోభం తలెత్తింది. దాదాపు 100 రోజులకు పైగా సాగిన ఈ యుద్ధానికి ముగింపు పలికేందుకు ఇరు దేశాలు ప్రాథమిక అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి. ఈ క్రమంలోనే శాశ్వత శాంతి కోసం స్విట్జర్లాండ్లోని పర్వత ప్రాంతమైన ‘బర్జెన్స్టాక్’ (Bürgenstock) వేదికగా ఈరోజు కీలక చర్చలు మొదలయ్యాయి. ఈ చర్చల్లో ఇరాన్ తరఫున ఆ దేశ పార్లమెంట్ స్పీకర్ నేతృత్వంలోని బృందం పాల్గొంటోంది.
మళ్లీ సాధారణ పరిస్థితులు నెలకొంటాయా?
అమెరికా తరఫున వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వాన్స్ (JD Vance) ఈ చర్చలకు హాజరయ్యారు. పాకిస్తాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్, ఆ దేశ ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ అసిమ్ మునీర్లతో పాటు కతార్ ప్రతినిధులు కూడా ఇందులో మధ్యవర్తులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఈ చర్చలు గనుక విజయవంతమైతే పశ్చిమాసియాలో (మిడిల్ ఈస్ట్) మళ్లీ సాధారణ పరిస్థితులు నెలకొంటాయని అంతా భావిస్తున్నారు.
మార్కెట్లో నెలకొన్న అస్థిరతకు తెరపడే అవకాశం ఉండటంతో ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఈ చర్చలను ఎంతో ఉత్కంఠగా గమనిస్తున్నాయి. సరిగ్గా ఇదే సమయంలో ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు చర్చలపై నీలి నీడలు కమ్మేలా చేశాయి.
డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన పోస్ట్లో పేర్కొన్న వివరాలు:
“లెబనాన్లో అలజడులు సృష్టిస్తున్న, ఇరాన్ నుండి భారీగా నిధులు పొందుతున్న ఇరాన్ ప్రాక్సీ సంస్థలు తమ దుశ్చర్యలను తక్షణమే నిలిపివేయాలి. వారు గనుక వినకపోతే, గత వారం చేసిన దాడి కంటే అత్యంత ఘోరమైన రీతిలో ఇరాన్పై మళ్లీ విరుచుకుపడతాం!” అని ట్రంప్ హెచ్చరించారు. ఈ ప్రకటనతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు మరియు చర్చల భవితవ్యంపై మళ్లీ ఉత్కంఠ నెలకొంది.