అమెరికా మరియు ఇరాన్ దేశాల మధ్య జెనీవాలో జరిగిన 12 గంటల సుదీర్ఘ చర్చలలో.. రాబోయే 60 రోజుల్లో తుది శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోవడానికి ఒక మైలురాయి (రోడ్మ్యాప్) పై ఇరుపక్షాల మధ్య ప్రాథమిక అంగీకారం కుదిరింది.
అయితే, దక్షిణ లెబనాన్ నుండి తన సైన్యాన్ని పూర్తిగా ఉపసంహరించుకోవడానికి ఇజ్రాయెల్ నిరాకరించడం వల్ల.. ఈ 60 రోజుల శాంతి ప్రక్రియ ఇంకా ప్రారంభం కాలేదని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి ‘అబ్బాస్ అరాక్చీ’ స్పష్టం చేశారు. ఈ చర్చలు విజయవంతం కావాలన్నా, గల్ఫ్ రీజియన్లో శాశ్వత శాంతి నెలకొనాలన్నా ప్రధానంగా కొన్ని కీలక పరిణామాలు జరగాల్సి ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అమెరికా నెరవేర్చిన ఆ 4 పాయింట్లు/హామీలు:
అమెరికా – ఇరాన్ అధికారిక చర్చలకు ముందే, అమెరికా తమకు ఇచ్చిన కొన్ని ముఖ్యమైన హామీలను నెరవేర్చడం ప్రారంభించిందని అబ్బాస్ అరాక్చీ వెల్లడించారు. ఆ 4 కీలక పరిణామాలు ఇవే:
- రూ.300 బిలియన్ డాలర్ల ప్యాకేజీ: ఇరాన్ పునర్నిర్మాణం కోసం అమెరికా సుమారు 300 బిలియన్ డాలర్ల భారీ ఆర్థిక ప్రణాళికను ప్రారంభించింది.
- ఆంక్షల ఎత్తివేత: ఇరాన్ ఆయిల్ (చమురు) మరియు పెట్రోకెమికల్ ఎగుమతులపై ఉన్న కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలను అమెరికా తొలగించింది.
- నౌకాదళ దిగ్బంధం ముగింపు: ఇరాన్ సముద్ర మార్గాలపై విధించిన నావికాదళ ముట్టడిని (Naval Blockade) అమెరికా ఉపసంహరించుకుంది.
- ఆస్తుల విడుదల: అంతర్జాతీయ బ్యాంకుల్లో ఇరాన్కు సంబంధించి ముసలిపోయిన (స్తంభింపజేసిన) కొన్ని కీలక ఆస్తులను అమెరికా విడుదల చేసింది.
ట్రంప్ ఇచ్చిన ఒక వివాదాస్పద ప్రకటన/బెదిరింపు కారణంగా ఇరాన్ ప్రతినిధులు సమావేశం నుండి వాకౌట్ చేయడానికి ముందే అమెరికా ఈ చర్యలను చేపట్టిందని అరాక్చీ తెలిపారు.
ఇజ్రాయెల్ వెనక్కి తగ్గాల్సిందే – ఎల్డీసీ (LDC) పాత్ర:
ఈ 60 రోజుల కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం విజయవంతం కావాలంటే.. ఇజ్రాయెల్ దక్షిణ లెబనాన్ నుండి తన సైన్యాన్ని పూర్తిగా ఉపసంహరించుకోవాలని, అక్కడ సాగిస్తున్న అన్ని రకాల సైనిక దాడులను తక్షణమే నిలిపివేయాలని ఇరాన్ పట్టుబడుతోంది.
దీనికోసమే కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన ‘లెబనాన్ డి-కాన్ఫ్లిక్షన్ సెల్’ (Lebanon Deconfliction Cell – LDC) ఈ 60 రోజుల ఒప్పంద చర్చలకు మొదటి నిజమైన పరీక్ష అని అరాక్చీ నొక్కి చెప్పారు. ఈ పరిణామంతో ఇప్పుడు ‘లెబనాన్ డి-కాన్ఫ్లిక్షన్ సెల్’ మొత్తం గల్ఫ్ ప్రాంతానికి కేంద్ర బిందువుగా మారింది.
ఒక్క ఇంచ్ కూడా కదిలేది లేదు – ఇజ్రాయెల్ మొండి చేయి:
మరోవైపు ఇజ్రాయెల్ రక్షణ మంత్రి ‘కాట్జ్’ మాట్లాడుతూ.. “లెబనాన్లో ఇజ్రాయెల్ సైన్యం స్వాధీనం చేసుకుని తమ ఆధీనంలో ఉంచుకున్న ప్రాంతాల నుండి సైన్యం వెనక్కి తగ్గే ప్రసక్తే లేదు” అని ప్రకటించారు. అలాగే అక్కడి మరో కీలక మంత్రి బెన్-గ్విర్.. “మేము ఒక్క అంగుళం (ఇంచ్) కూడా వెనక్కి జరగం” అని తేల్చి చెప్పారు.
ఇజ్రాయెల్ యొక్క ఈ వైఖరి.. అమెరికా – ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక ఒప్పందంలోని మొదటి నియమాన్ని నేరుగా ఉల్లంఘించడమేనని, 60 రోజుల శాంతి రోడ్మ్యాప్ ప్రారంభం కాకముందే దానికి అడ్డుకట్ట వేయడమేనని ఇరాన్ తీవ్రంగా విమర్శిస్తోంది. ఇజ్రాయెల్ తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకోకపోతే ఈ ఒప్పందం ముందుకు సాగదని ఇరాన్ స్పష్టం చేయడంతో ప్రపంచ దేశాలు ఈ పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి.
శాశ్వత పరిష్కారానికి కావాల్సిన 2 విషయాలు:
గల్ఫ్ రీజియన్లో శాంతి పూర్తిగా పునరుద్ధరించబడాలంటే రెండు విషయాలు జరగాలని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది.
- మొదటిది: ఇజ్రాయెల్ లెబనాన్ భూభాగం నుండి పూర్తిగా వెనక్కి వెళ్లి, దాడులను శాశ్వతంగా ఆపేయాలి.
- రెండవది: ఈ 60 రోజుల చర్చలు ముగిసి తుది శాంతి ఒప్పందం కుదిరే వరకు.. డోనాల్డ్ ట్రంప్ తన సోషల్ మీడియా ఖాతాలలో ఇరాన్ గురించి గానీ, ఇరాన్ నాయకుల గురించి గానీ ఎలాంటి వివాదాస్పద పోస్టులు పెట్టకూడదు.
ఈ రెండు జరిగితేనే అమెరికా – ఇరాన్ వివాదానికి శాశ్వత పరిష్కారం లభిస్తుందని అరాక్చీ స్పష్టం చేశారు.