న్యూఢిల్లీ: ఇరాన్ ముడి చమురుపై గతంలో విధించిన ఆంక్షల నుండి 60 రోజుల పాటు మినహాయింపు ఇస్తున్నట్లు అమెరికా ట్రెజరీ డిపార్ట్మెంట్ (అమెరికా ఆర్థిక శాఖ) సంచలన ప్రకటన చేసింది.
ఈ ఆంక్షల సడలింపు కారణంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు సరఫరా పెరిగి, క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. తన ముడి చమురు అవసరాల కోసం దాదాపు 85 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతున్న భారతదేశానికి ఈ నిర్ణయం ఎంతగానో లబ్ధి చేకూర్చనుంది.
ఇరాన్ – అమెరికా దేశాల మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు శాశ్వతంగా అడ్డుకట్ట వేసేందుకు స్విట్జర్లాండ్లో ప్రస్తుతం శాంతి చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఈ చర్చల కోసం ఇరుదేశాల మధ్య 14 అంశాలతో కూడిన కీలక ఒప్పందం కుదిరింది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, స్విట్జర్లాండ్లో జరుగుతున్న ఈ సమావేశంలో అమెరికా – ఇరాన్ ప్రతినిధులతో పాటు మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తున్న ఖతార్, పాకిస్తాన్ దేశాల అధినేతలు కూడా పాల్గొన్నారు.
దిగుమతులపై 60 రోజుల పాటు తాత్కాలిక మినహాయింపు:
ఇరాన్తో జరుగుతున్న దౌత్య చర్చల్లో భాగంగా అమెరికా తన విదేశాంగ విధానంలో ఒక ముఖ్యమైన మార్పును ప్రకటించింది. ఇందులో భాగంగా ఇరాన్ నుండి చమురు కొనుగోలుపై విధించిన ఆంక్షలను 60 రోజుల పాటు సడలించింది. ఇరాన్ ముడి చమురు మరియు పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ఉత్పత్తి, విక్రయం, రవాణా మరియు దిగుమతులపై ఈ తాత్కాలిక మినహాయింపు వర్తిస్తుంది. ఈ సడలింపు ఆగస్టు 21 వరకు అమలులో ఉంటుంది. ఈ కాలంలో ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులపై ఉన్న కొన్ని అమెరికా ఆంక్షలను పూర్తిగా సడలిస్తున్నట్లు అమెరికా వర్గాలు తెలిపాయి.
ఇరాన్తో సమగ్ర శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోవడంతో పాటు, అంతర్జాతీయ అణు ఇంధన సంస్థ (IAEA) ఇన్స్పెక్టర్లు మళ్లీ ఆ దేశ అణు కార్యక్రమాలను పరిశీలించేందుకు అనుమతి పొందడమే ఈ చర్య యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యంగా కనిపిస్తోంది. అమెరికా ఆంక్షలను ఎత్తివేయడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు లభ్యత పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా భారతదేశం వంటి అత్యధికంగా ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకునే దేశాలకు, ఇరాన్ నుండి తిరిగి చమురు కొనుగోలు చేసే సువర్ణావకాశం లభిస్తుందని ఇంధన రంగా నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
భారతదేశానికి ఎలా ప్రయోజనం?
భారతదేశం తన ముడి చమురు అవసరాలలో దాదాపు 85 శాతాన్ని దిగుమతుల ద్వారానే తీర్చుకుంటుంది. అందువల్ల, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు పెరిగినా లేదా సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడినా ఆ ప్రభావం నేరుగా భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడుతుంది. దేశీయ మార్కెట్లోనూ పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు భారీగా పెరిగే పరిస్థితి వస్తుంది. ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల భారత దిగుమతి వ్యయం, ద్రవ్యోల్బణం (పణవీக்கம்), ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిర్వహణ మరియు సామాన్య ప్రజలు చెల్లించే ఇంధన ధరలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత, రాయితీ (డిస్కౌంట్) ధరకే లభించిన రష్యా ముడి చమురును భారీగా కొనుగోలు చేసిన దేశాల్లో ఒకటిగా భారత్ అవతరించింది. ప్రస్తుతం భారతదేశ మొత్తం ముడి చమురు దిగుమతుల్లో దాదాపు మూడో వంతు నుండి 40 శాతం వరకు రష్యా నుండే వస్తోంది. దీని ద్వారా రష్యా నుండి అత్యధికంగా చమురు కొనుగోలు చేసే దేశంగా భారత్ నిలిచింది.
చౌక ధరకే ముడి చమురు పొందే అవకాశం:
అదే సమయంలో, సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్ మరియు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE)తో కూడిన గల్ఫ్ దేశాలపై కూడా భారత్ ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. గత 2025 గణాంకాల ప్రకారం.. భారతదేశ ముడి చమురు దిగుమతుల్లో దాదాపు 50 శాతం ఒపెక్ (OPEC) దేశాల నుండే వచ్చినట్లు అంచనా. ముడి చమురు కోసం భారత్ పూర్తిగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడటం వల్ల, పశ్చిమ ఆసియాలో (మిడిల్ ఈస్ట్) ఉద్రిక్తతలు పెరిగినప్పుడల్లా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి.
అందువల్ల, ఇరాన్ చమురు మార్కెట్లోకి తిరిగి అందుబాటులోకి వస్తే.. అది భారతదేశానికి అదనపు సరఫరా వనరుగా మారుతుంది. దీనివల్ల భారత్ మరింత చౌక ధరకే ముడి చమురును పొందే అవకాశం లభిస్తుంది.