న్యూయార్క్: ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థల్లో ఒకటిగా పరిగణించబడుతున్న ఎలోన్ మస్క్కు చెందిన ‘స్పేస్ఎక్స్’ (SpaceX), స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్ట్ అయిన కొన్ని రోజులకే భారీ పతనాన్ని చవిచూసింది.
ఎలోన్ మస్క్ నేతృత్వంలోని స్పేస్ఎక్స్ కంపెనీ షేర్లు వరుసగా మూడో రోజు కూడా నష్టాల బాట పట్టాయి. ఈ భారీ పతనానికి ప్రధాన కారణం ఏంటంటే.. స్పేస్ఎక్స్ సంస్థ చరిత్రలోనే మొదటిసారిగా బాండ్లను (బాండ్ పత్రాలను) విక్రయించి నిధులు సేకరించాలని ప్లాన్ చేయడమే. దీంతో ఆందోళనకు గురైన ఇన్వెస్టర్లు భయంతో తమ షేర్లను విక్రయించడం ప్రారంభించారు.
సోమవారం నాటి ట్రేడింగ్లో స్పేస్ఎక్స్ షేర్లు 16 శాతం క్షీణించి 154.60 డాలర్ల వద్ద ముగిశాయి. కంపెనీ ఐపీఓ (IPO) వచ్చిన తర్వాత నమోదైన అత్యల్ప ధర ఇదే కావడం గమనార్హం. గత మూడు రోజుల్లోనే స్పేస్ఎక్స్ షేర్లు దాదాపు 23 శాతం మేర పతనమై, సుమారు 600 బిలియన్ డాలర్ల మార్కెట్ విలువను (మార్కెట్ క్యాప్) కోల్పోయాయి.
దీంతో ఈ సంస్థ మొత్తం మార్కెట్ విలువ ప్రస్తుతం 2 ట్రిలియన్ డాలర్ల కంటే కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉంది. అయినప్పటికీ, ఐపీఓ ప్రారంభ ధర అయిన 135 డాలర్లతో పోలిస్తే ఇది ఇంకా 15 శాతం ఎక్కువగానే ఉంది. కాగా జూన్ 16వ తేదీన ఈ షేరు విలువ గరిష్టంగా 225.64 డాలర్ల వరకు పెరిగింది.
అసలు ఎందుకీ పతనం?
స్పేస్ఎక్స్ సంస్థ తన ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ప్రాజెక్టుల కోసం నిధులు సేకరించడానికి, మొదటిసారిగా ‘ఇన్వెస్ట్మెంట్ గ్రేడ్ బాండ్ల’ను విక్రయించాలని యోచిస్తోంది. ఇది సంస్థ భారీగా అప్పులు చేయడానికి ఆరంభం కానుందని మార్కెట్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
కొత్తగా ఐపీఓ వచ్చే కంపెనీల షేర్లలో సాధారణంగానే ఇటువంటి హెచ్చుతగ్గులు (వోలటాలిటీ) సహజమే అయినప్పటికీ.. ఏఐ ప్రాజెక్టుల కోసం ఇంత పెద్ద మొత్తంలో అప్పులు చేయాల్సి రావడంపై ఇన్వెస్టర్లు తీవ్ర ఆందోళన చెందుతున్నారు. ఐపీఓ ద్వారా భారీగా నిధులు సేకరించిన కేవలం ఒక వారంలోనే, మళ్లీ బాండ్ల ద్వారా నిధుల సేకరణకు సిద్ధమవ్వడం ఇన్వెస్టర్లలో స్పేస్ఎక్స్ సంస్థపై ఉన్న నమ్మకాన్ని కాస్త తగ్గించింది. స్పేస్ఎక్స్ తన ఐపీఓ ద్వారా సుమారు 75 బిలియన్ డాలర్ల నిధిని సేకరించడం ఇక్కడ గమనార్హం.
ఈ భారీ పతనం తర్వాత కూడా, స్పేస్ఎక్స్ ప్రపంచంలోనే ఆరో అతిపెద్ద కంపెనీగా కొనసాగుతోంది. ఐపీఓ మొదటి రోజు కేవలం 4.2 శాతం షేర్లు మాత్రమే ట్రేడింగ్కు అందుబాటులోకి రావడంతో, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు దీనిపై విపరీతమైన ఆసక్తిని కనబరిచారు.
ఎలోన్ మస్క్ ఏఐ (AI) రంగంలో పెద్ద ఎత్తున ప్రాజెక్టులను అమలు చేయాలని భావిస్తున్నందున, ఈ రుణ సేకరణ అత్యంత అవసరమని కంపెనీ వర్గాలు సమర్థించుకుంటున్నాయి. అయితే రాబోయే రోజుల్లో మార్కెట్ దీనిని ఎలా స్వీకరిస్తుందో వేచి చూడాలి.
ఇన్వెస్టర్లకు అందిన సంకేతం ఏంటి?
పెద్ద కంపెనీల ఐపీఓ (IPO) అంటే మార్కెట్లోకి వచ్చిన తర్వాత కేవలం లాభాల బాటలోనే పయనిస్తుందనే నమ్మకాన్ని స్పేస్ఎక్స్ షేరు తొలి కొన్ని రోజుల్లోనే బద్దలు కొట్టింది. అధిక వాల్యుయేషన్ (ఎక్కువ అంచనా విలువ), తక్కువ ట్రేడింగ్ షేర్లు మరియు కొత్త రుణ సేకరణ ప్రణాళికలు అన్నీ ఒకేసారి తోడైతే.. ప్రపంచంలోనే అత్యంత భారీ కంపెనీల షేర్లు సైతం తీవ్రమైన హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతాయనే విషయాన్ని ఈ ఉదంతం మార్కెట్ వర్గాలకు మరోసారి గుర్తుచేసింది.