సింధు జలాల ఒప్పందం వార్తలు (Indus Water Treaty News): దశాబ్దాలుగా పాకిస్థాన్ సింధు నది ద్వారా తన దాహాన్ని తీర్చుకుంటోంది. సింధు జలాల ఒప్పందం ద్వారా లబ్ధి పొందుతోంది. కానీ, అది తన హద్దులు మరిచింది. సింధు జల ఒప్పందం తాళంచెవి భారత్ చేతిలో ఉందన్న విషయాన్ని మర్చిపోయింది.
పహల్గామ్ దాడికి పాల్పడి పాకిస్థాన్ పెద్ద తప్పు చేసింది. ఆ తర్వాత భారత్ పాకిస్థాన్పై రెండు వైపులా దెబ్బ కొట్టింది. ముందుగా ఆపరేషన్ సిందూర్ ద్వారా పాకిస్థాన్కు కోలుకోలేని గాయం చేసింది. ఆ తర్వాత సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని పక్కనపెట్టి పాకిస్థాన్కు బుద్ధి వచ్చేలా చేసింది. భారత్ సింధు నీటిని నిలిపివేసినప్పటి నుంచి పాకిస్థాన్ పరిస్థితి దారుణంగా తయారైంది. నీటి కోసం అల్లాడిపోతోంది. పాకిస్థాన్ నాయకుల మాటల్లో సింధు జలాల గురించిన ఆవేదన పదేపదే కనిపిస్తోంది. వివిధ వేదికలపై సింధు రాగమే ఆలాపిస్తున్నారు. ఇవన్నీ చేసినా భారత్పై ఎలాంటి ప్రభావం పడకపోవడంతో, ఇప్పుడు పాకిస్థాన్ చైనా చాటున దాక్కునే ప్రయత్నం చేస్తోంది. సింధు జలాల వివాదంలోకి ఇప్పుడు నేరుగా చైనాను లాగింది.
వాస్తవానికి, సింధు నదీ జలాలకు సంబంధించి భారత్, పాకిస్థాన్ మధ్య వివాదం పాతదే. కానీ, ఆపరేషన్ సిందూర్ తర్వాత, సరిహద్దు ఆవల నుంచి ఉగ్రవాదం కొనసాగుతున్నంత కాలం సింధు జలాల ఒప్పందంపై మునుపటిలా వ్యవహరించలేమని భారత్ స్పష్టం చేసింది. దీంతో అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత్పై ఒత్తిడి తెచ్చేందుకు పాకిస్థాన్ నిరంతరం ప్రయత్నిస్తోంది. ఇప్పుడు ఈ వివాదంలో చైనా పేరును కూడా చేర్చింది. హిమాలయాల నుంచి పుట్టే నదులు కేవలం భారత్, పాకిస్థాన్లకే చెందినవి కావని, చైనాకు కూడా ఇందులో భాగస్వామ్యం ఉందని పాకిస్థాన్ అంటోంది. అసలు పాకిస్థాన్ అకస్మాత్తుగా చైనాను ఈ వివాదంలోకి ఎందుకు లాగింది అనేది ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్న.
పాకిస్థాన్ కొత్త వ్యూహం ఏమిటి?
ముందుగా పాకిస్థాన్ ఇప్పుడు చైనా పేరును ఎలా, ఎందుకు ప్రస్తావించిందో తెలుసుకుందాం. పాకిస్థాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి తాహిర్ అంద్రాబీ మాట్లాడుతూ.. హిమాలయాల నుంచి పుట్టే నదులు ప్రకృతి ప్రసాదించిన వరం అన్నారు. ఈ నదులు సింధు నుంచి మెకాంగ్ వరకు ఎన్నో దేశాలకు నీటిని అందిస్తున్నాయని తెలిపారు. చైనా నుంచి కూడా పలు పెద్ద నదులు పుడుతున్నాయని, కాబట్టి నీటి సమస్య యావత్ మానవాళికి సంబంధించినదని, ఇందులో చైనా పాత్ర కూడా కీలకమని ఆయన అన్నారు. అంటే ఇది కేవలం భారత్-పాక్ వ్యవహారం మాత్రమే కాదని, మొత్తం ప్రాంతానికి సంబంధించిన సమస్య అని పాకిస్థాన్ సందేశం ఇచ్చే ప్రయత్నం చేస్తోంది.
పాకిస్థాన్ పూర్తి ప్రకటన ఏమిటి?
పాకిస్థాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి తాహిర్ అంద్రాబీ ఈ విధంగా అన్నారు:
“చైనా గురించి రెండు విషయాలు ఉన్నాయి. మొదటిది, హిమాలయ ప్రాంతం నుంచి పుట్టే నదుల నీరు ప్రకృతి ప్రసాదించిన గొప్ప వరం. హిమాలయ నదీ వ్యవస్థ అనేది అల్లాహ్ ఇచ్చిన బహుమతి, ఇది సింధు నుంచి మెకాంగ్ వరకు అనేక దేశాలకు నీటిని అందిస్తుంది. చైనా నదులు కూడా అక్కడి నుంచే పుడతాయి. కాబట్టి, ఇది మొత్తం మానవాళి ఉమ్మడి వారసత్వం. నీటికి సంబంధించిన పెద్ద సమస్యలపై చైనా వైఖరి ఎల్లప్పుడూ సానుకూలంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే దక్షిణ ఆసియా (భారత్, పాకిస్థాన్)లో ప్రవహించే నదుల విషయంలోనే కాకుండా, హిమాలయాల నుంచి చైనా మరియు సుదూర తూర్పు ఆసియా దేశాల వైపు ప్రవహించే భారీ నదీ వ్యవస్థల విషయంలో కూడా చైనా ఒక ముఖ్యమైన భాగస్వామి.”
చైనా పేరును ఎందుకు తీసుకుంది?
పాకిస్థాన్ చైనా పేరు ఎందుకు తీసుకుంది? దీనికి సమాధానం చాలా సులభం- ఒత్తిడి (Pressure) తీసుకురావడానికే. సింధు జలాల కోసం పాకిస్థాన్ అల్లాడుతోంది. భారత్ నీటిని ఆపేసినప్పటి నుంచి విలవిలలాడుతోంది. ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా ఒక్క చుక్క నీరు కూడా దొరకడం లేదు. ముందు ఉగ్రవాదాన్ని ఆపండి, అప్పుడే నీరు అందుతుందని భారత్ స్పష్టం చేసింది. అందుకే పాకిస్థాన్ ప్రస్తుతం దౌత్యపరమైన ఒత్తిడిలో ఉంది. ఉగ్రవాద అంశంపై భారత్ పలు వేదికలపై పాకిస్థాన్ను నిలదీసింది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో చైనా బహిరంగంగా తమ పక్షాన మాట్లాడి భారత్పై ఒత్తిడి తేవాలని పాకిస్థాన్ కోరుకుంటోంది.
చైనా నుంచి పాకిస్థాన్ ఏం ఆశిస్తోంది?
చైనా చాలా కాలంగా పాకిస్థాన్కు అత్యంత సన్నిహిత మిత్రదేశం అనేది వాస్తవం. ఇరు దేశాల మధ్య చైనా-పాకిస్థాన్ ఎకనామిక్ కారిడార్ (CPEC) వంటి భారీ ప్రాజెక్టులు నడుస్తున్నాయి. కాబట్టి చైనా తమకు మద్దతుగా గొంతు పెంచుతుందని పాకిస్థాన్ ఆశిస్తోంది. అయితే గత కొంతకాలంగా భారత్-చైనా సంబంధాలు కూడా మెరుగుపడ్డాయి. అమెరికా టారిఫ్ విధానం కారణంగా భారత్, చైనాల మధ్య సాన్నిహిత్యం పెరిగింది. ఇలాంటి తరుణంలో చైనా బహిరంగంగా పాకిస్థాన్కు మద్దతు ఇచ్చి భారత్ను వ్యతిరేకించే అవకాశాలు చాలా తక్కువ. కాబట్టి పాకిస్థాన్ పప్పులు ఇక్కడ ఉడికేలా కనిపించడం లేదు.
చైనా ఎందుకు జోక్యం చేసుకోదు?
ఈ సింధు జలాల వ్యవహారంలో చైనా జోక్యం చేసుకోకపోవడానికి మరో కారణం కూడా ఉంది. భారత్, పాకిస్థాన్ మధ్య సింధు జలాల వివాదానికి ‘సింధు జలాల ఒప్పందం’ ఆధారంగా నిలుస్తుంది. ఈ ఒప్పందం కేవలం భారత్, పాకిస్థాన్ల మధ్య మాత్రమే జరిగింది. ఇందులో చైనా ఏ విధంగానూ భాగస్వామి కాదు. కాబట్టి చైనా ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఈ రెండు దేశాల వ్యవహారంలో జోక్యం చేసుకోదు. చట్టపరంగా చూసినా సింధు జలాల ఒప్పందంలో చైనాకు ఎలాంటి పాత్ర లేదు.
పాకిస్థాన్కు ఉన్న భయం ఏమిటి?
పాకిస్థాన్కు సింధు నది జలాలు ప్రాణాధారంతో సమానం. ఆ దేశం సింధు జలాలపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడి జీవిస్తోంది. పాకిస్థాన్ వ్యవసాయం, తాగునీటిలో ఎక్కువ భాగం సింధు నదీ వ్యవస్థపైనే ఆధారపడి ఉంది. ఒప్పందం కింద పొందిన హక్కులను భారత్ గరిష్టంగా ఉపయోగిస్తే లేదా ప్రాజెక్టులను వేగంగా ముందుకు తీసుకువెళితే, భవిష్యత్తులో నీటి లభ్యత గురించి పాకిస్థాన్ తీవ్రంగా ఆందోళన చెందాల్సి ఉంటుంది. ఈసారికి వరదలు పాకిస్థాన్ను రక్షించాయి. ఒకవేళ వరదలు రాకపోతే పాకిస్థాన్లో నీటి కోసం ఇప్పుడు హాహాకారాలు చెలరేగేవి.
సింధు జలాలపై భారత్ వైఖరి ఏమిటి?
సింధు జలాల ఒప్పందంపై భారత్ వైఖరి చాలా స్పష్టంగా ఉంది. ఉగ్రవాదం, చర్చలు ఒకేసారి జరగవని భారత్ చెబుతోంది. పాకిస్థాన్ ఉగ్రవాద మార్గాన్ని వీడేంత వరకు దానికి ఒక్క చుక్క సింధు జలాలు కూడా లభించవు. సరిహద్దు ఆవల నుంచి జరుగుతున్న ఉగ్రవాదంపై పాకిస్థాన్ సమర్థవంతమైన చర్యలు తీసుకోనంత వరకు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు సాధారణ స్థితికి రాలేవని భారత్ వాదిస్తోంది. జాతీయ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని సమీక్షించే పూర్తి హక్కు తనకు ఉందని భారత్ ఇప్పటికే స్పష్టం చేసింది.