సాధారణ మొబైల్ ఫోన్లు టవర్ల మీద ఆధారపడి పనిచేస్తే, శాటిలైట్ ఫోన్లు నేరుగా ఉపగ్రహాలతో (Satellites) కనెక్ట్ అవుతాయి. అందుకే మొబైల్ నెట్వర్క్ లేని మారుమూల అడవులు, ఎడారులు, సముద్రాలు మరియు పర్వత ప్రాంతాల్లో ఇవి అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. అయితే, వీటి వినియోగంపై ప్రభుత్వం కఠినమైన నిబంధనలను అమలు చేస్తోంది.
భారతదేశంలో నిబంధనలు ఏమిటి?
చట్టం: భారతదేశంలో శాటిలైట్ ఫోన్ల వినియోగం ‘టెలికమ్యూనికేషన్స్ యాక్ట్, 2023’ మరియు ‘ఇండియన్ వైర్లెస్ టెలిగ్రఫీ యాక్ట్, 1933’ ప్రకారం నియంత్రించబడుతుంది.
లైసెన్స్ తప్పనిసరి: ఏ వ్యక్తి అయినా శాటిలైట్ ఫోన్ను కలిగి ఉండాలన్నా లేదా ఉపయోగించాలన్నా, ముందుగా టెలికమ్యూనికేషన్ విభాగం (DoT) నుండి అధికారిక లైసెన్స్ లేదా ‘నో అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్’ (NOC) పొందడం తప్పనిసరి.
అనుమతి లేని వినియోగం: అనుమతి లేకుండా శాటిలైట్ ఫోన్లను భారత్లోకి తీసుకురావడం లేదా వాడటం నేరం. ఇలాంటి సందర్భాల్లో ఫోన్ను జప్తు చేయడమే కాకుండా, భారీ జరిమానాలు మరియు జైలు శిక్ష కూడా పడవచ్చు. ఈ నిబంధనలు భారతీయులకే కాకుండా, విదేశీ పర్యాటకులకు కూడా వర్తిస్తాయి.
ఏ నెట్వర్క్లకు అనుమతి ఉంది?
ప్రస్తుతం భారతదేశంలో BSNL ద్వారా అందించే Inmarsat నెట్వర్క్ ఆధారిత శాటిలైట్ సేవలకు మాత్రమే నిర్దేశిత షరతులతో అనుమతి ఉంది.
Thuraya, Iridium వంటి ఇతర విదేశీ శాటిలైట్ నెట్వర్క్లకు భారతదేశంలో అనుమతి లేదు. ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా వీటిని ఉపయోగించడం చట్టవిరుద్ధం.
ఈ నిబంధనలు ఎందుకు అంత కఠినంగా ఉన్నాయి?
జాతీయ భద్రత: శాటిలైట్ ఫోన్లు టవర్లతో పని చేయకుండా నేరుగా ఉపగ్రహాలతో కనెక్ట్ అవ్వడం వల్ల, వీటిని ట్రాక్ చేయడం లేదా పర్యవేక్షించడం సాధారణ టెలికాం నెట్వర్క్ల కంటే చాలా కష్టం.
నేపథ్యం: 2008 ముంబై ఉగ్రదాడిలో ఉగ్రవాదులు ‘Thuraya’ శాటిలైట్ ఫోన్లను ఉపయోగించడంతో, అప్పటి నుండి ప్రభుత్వం ఈ నిబంధనలను మరింత కఠినతరం చేసింది.
ముఖ్య గమనిక: మీరు శాటిలైట్ ఫోన్ను ఉపయోగించాలనుకుంటే, కేవలం BSNL ద్వారా లభించే అధికారిక సేవలను మాత్రమే ఎంచుకోవాలి మరియు DoT నుండి అనుమతి పొందిన తర్వాతే వాటిని వినియోగించాలి.