గాయాలైనప్పుడు వాటిని సురక్షితంగా కప్పి ఉంచడమే కాకుండా, అత్యంత వేగంగా మానేలా చేసే సరికొత్త సాంకేతికతను ఐఐటీ రూర్కీ (IIT Roorkee), మొహాలీలోని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ నానో సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (INST) పరిశోధకులు అభివృద్ధి చేశారు.
‘3D-MIDAS’ పేరిట రూపొందించిన ఈ ఎలక్ట్రానిక్ బ్యాండేజ్.. ప్రత్యేకంగా ఎలాంటి బ్యాటరీలు, విద్యుత్ వైర్లు లేదా బాహ్య విద్యుత్ వనరుల ప్రమేయం లేకుండా పనిచేసేలా రూపొందించబడింది. వ్యక్తి నడిచినప్పుడు లేదా శరీరాన్ని కదిలించినప్పుడు ఈ బ్యాండేజ్ సాగుతుంది; ఆ శారీరక కదలికల నుంచే ఇది స్వయంగా విద్యుత్ సంకేతాలను (ఎలక్ట్రికల్ సిగ్నల్స్) ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
శరీరానికి గాయమైన తర్వాత కణాలు పునర్నిర్మితమయ్యే సహజ విద్యుత్ సంకేతాల్లో మార్పులు రావచ్చు. ఈ సరికొత్త బ్యాండేజ్ శరీర కదలికల ద్వారా వెలువడే విద్యుత్ సంకేతాలను సద్వినియోగం చేసుకుని గాయాలు వేగంగా మానే ప్రక్రియను వేగవంతం చేస్తుంది. దీని తయారీలో అత్యంత సూక్ష్మమైన ఫైబర్లు, అయాన్లను ప్రవహింపజేసే పదార్థాలను వినియోగించారు. పైగా దీనిలోని మెష్ (జాలీ) తరహా నిర్మాణం గాయానికి నిరంతరం గాలి తగిలేలా చూడటంతో పాటు లోపల ద్రవాలు పేరుకుపోకుండా నిరోధిస్తుంది. ఈ బ్యాండేజ్ తన సాధారణ పొడవు కంటే సుమారు 8 రెట్లు ఎక్కువగా సాగే గుణాన్ని కలిగి ఉండటం విశేషం.
ప్రయోగశాలలో కణాలపై జరిపిన పరీక్షల్లో.. ఈ సాంకేతికత సాధారణ పరిస్థితులతో పోలిస్తే కణాల పెరుగుదలను సుమారు 3 రెట్లు, వాటి కదలికలను 2.5 రెట్లు వేగవంతం చేసినట్లు శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. ఎలుకలపై నిర్వహించిన పరిశోధనల్లోనూ.. ఈ స్మార్ట్ బ్యాండేజ్ వాడినప్పుడు కేవలం 13 నుండి 15 రోజుల్లోనే గాయాలు 90 నుండి 95 శాతం వరకు తగ్గినట్లు తేలింది. అంతేకాకుండా కొత్త రక్తనాళాలు, చర్మ కణజాలాలు మరియు కొల్లాజెన్ వృద్ధిలోనూ గణనీయమైన పురోగతి కనిపించిందని పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు.
ఈ బ్యాండేజ్‌ను 500 సార్లు సాగదీసి పరీక్షించినప్పటికీ దీని పనితీరు చెక్కుచెదరలేదని, మూడు నెలల పరిశోధన వ్యవధిలోనూ సామర్థ్యం తగ్గలేదని వెల్లడించారు. బ్యాటరీలను వెంట తీసుకెళ్లడం లేదా ఛార్జింగ్ చేయడం కష్టతరమైన సుదూర మారుమూల ప్రాంతాలు, అత్యవసర వైద్య సేవలు మరియు యుద్ధ క్షేత్రాల్లో భవిష్యత్తులో ఈ పరిజ్ఞానం విశేషంగా ఉపయోగపడుతుందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. ఈ పరిశోధన వివరాలు ప్రతిష్టాత్మక ‘నానో ఎనర్జీ’ (Nano Energy) సైన్స్ జర్నల్‌లో ప్రచురితమయ్యాయి. అయితే ఇది సాధారణ ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చే పూర్తి స్థాయి వైద్య పరికరంగా మారేందుకు ఇంకా మానవులపై క్లినికల్ ట్రయల్స్ జరగాల్సి ఉంది.