పిల్లలను భయపెడుతున్న ‘వర్చువల్ ఆటిజం’ అనే నిశ్శబ్ద విపత్తు.. తల బాదుకుంటారు.. మొబైల్ మోహం ఇచ్చిన దారుణమైన బహుమతి.. షాకింగ్ నిజాలు.!

కరోనా లాక్‌డౌన్ సమయంలో పిల్లలు ఏడుస్తున్నప్పుడు వారిని సముదాయించడానికి తల్లిదండ్రులు చేతికిచ్చిన మొబైల్ ఫోన్లు, నేడు చాలా ఇళ్లలో తీవ్ర విషాదాన్ని నింపాయి.

అన్నం తినడానికి మారాం చేస్తే వీడియోలు పెట్టడం, తల్లిదండ్రులు బిజీగా ఉన్నప్పుడు ఫోన్ చేతికివ్వడం లాంటి అలవాట్లు.. ప్రస్తుతం కోట్ల మంది పిల్లలను అత్యంత ప్రమాదకరమైన దశకు నెట్టేశాయి.

మాటలు ఆలస్యంగా రావడం, కళ్లలో కళ్లు పెట్టి చూడకపోవడం (ఐ కాంటాక్ట్ లేకపోవడం), ఇతరులతో కలవలేకపోవడం, అతి చురుకుదనం (హైపర్‌యాక్టివిటీ) లాంటి లక్షణాలతో వైద్యుల వద్దకు వెళ్లే పిల్లల సంఖ్య రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. మితిమీరిన ‘స్క్రీన్ టైమ్’ కారణంగా పిల్లల్లో తలెత్తే ఈ పరిస్థితినే వైద్యులు, థెరపిస్టులు ‘వర్చువల్ ఆటిజం’ (Virtual Autism) అని పిలుస్తున్నారు.

ఈ వర్చువల్ ఆటిజం బాధితులకు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో ఎలాంటి చికిత్సలు అందిస్తున్నారో తెలుసుకునేందుకు ఒక క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన చేపట్టారు. కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ 2025 డేటా ప్రకారం, దేశంలో దీనికోసం 451 జిల్లా కేంద్రాలు ఉన్నాయి. ఈ కేంద్రాలు 32 రకాల ఆరోగ్య సమస్యలకు చికిత్స అందిస్తున్నట్లు చెబుతున్నప్పటికీ, అందులో ‘వర్చువల్ ఆటిజం’ అధికారికంగా చేర్చబడలేదు.

ఢిల్లీతో పాటు దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల రాజధానుల్లో ఉన్న ఈ కేంద్రాల పరిస్థితి దయనీయంగా ఉంది. ఆ వివరాలు:

• భోపాల్ (మధ్యప్రదేశ్): జయప్రకాష్ జిల్లా ఆసుపత్రిలోని కేంద్రంలో గత కొద్ది నెలలుగా పెద్ద సంఖ్యలో ఆటిజం కేసులు నమోదయ్యాయి. కానీ, వర్చువల్ ఆటిజంను గుర్తించడానికి అవసరమైన మూల్యాంకన పరికరాలు గానీ, పూర్తిస్థాయి సిబ్బంది గానీ గత ఏడాది కాలంగా లేరు. చాలా గదులు తాళం వేసే ఉంటున్నాయి.
• జైపూర్ (రాజస్థాన్): జే.కే. లోన్ ఆసుపత్రిలో DEIC (డిస్ట్రిక్ట్ ఎర్లీ ఇంటర్వెన్షన్ సెంటర్) కేంద్రం కాగితాలకే పరిమితమైంది; క్షేత్రస్థాయిలో దానికి సంబంధించిన ఆనవాళ్లు కూడా లేవు.
• పాట్నా (బీహార్): గురు గోవింద్ సింగ్ ఆసుపత్రిలోని కేంద్రం కేవలం రెండు గదుల్లోనే నడుస్తోంది. కనీస సౌకర్యాలు లేవు, సరైన థెరపిస్టుల నియామకం జరగలేదు.
• లక్నో (ఉత్తరప్రదేశ్) & గాంధీనగర్ (గుజరాత్): ఇక్కడ కొంతమేర సౌకర్యాలు ఉన్నప్పటికీ, రోజూ వేలాది మంది పిల్లలు వచ్చే ఓపీడీ (OPD)లో వర్చువల్ ఆటిజంతో బాధపడుతున్న వారి సంఖ్య గణనీయంగా పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా, ముంబైలో సరైన DEIC కేంద్రం లేకపోయినప్పటికీ, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ నిర్వహిస్తున్న కేంద్రాల్లో ప్రతి 10 మంది పిల్లల్లో ఒకరికి వర్చువల్ ఆటిజం ముప్పు ఉందని షాకింగ్ నిజాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.

ప్రైవేట్ కేంద్రాల్లో పరిస్థితి మరీ దారుణంగా ఉంది. భోపాల్‌లో ఒక థెరపీ సెంటర్‌ను నిర్వహిస్తున్న తృప్తి మంగళ్ కథనం ప్రకారం, లాక్‌డౌన్‌కు ముందు ఏడాదికి 8 నుంచి 15 వరకు మాత్రమే ఉన్న వర్చువల్ ఆటిజం కేసులు, ప్రస్తుతం నెలకు 30 నుంచి 40 కేసులకు పెరిగాయి. చేతిలో నుంచి మొబైల్ ఫోన్ లాక్కుంటే తమను తాము కొట్టుకునేంత తీవ్ర మానసిక పరిస్థితికి చేరుకున్న పిల్లలు కూడా ఇందులో ఉన్నారు.

పుట్టగానే తల్లిని కోల్పోయిన 8 ఏళ్ల బాలిక మైరా, అలాగే రెండేళ్ల వయసులో మాట్లాడటం ప్రారంభించి ఆ తర్వాత మొబైల్‌కు బానిసై మాటలు కోల్పోయిన సోనా లాంటి వారి కథలు, నేటి ఆధునిక డిజిటల్ యుగం పిల్లలకు ఇస్తున్న దారుణమైన బహుమతులకు సాక్ష్యంగా నిలుస్తున్నాయి. సాధారణ ఆటిజంలా కాకుండా, సరైన సమయంలో చికిత్స, పర్యవేక్షణ అందిస్తే వర్చువల్ ఆటిజం బారిన పడిన పిల్లలు పూర్తిగా కోలుకునే అవకాశం ఉందని నిపుణులు నమ్ముతున్నారు.

ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్ (IAP) మార్గదర్శకాల ప్రకారం, పిల్లలకు రెండేళ్ల వయసు వచ్చే వరకు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మొబైల్ ఫోన్ లేదా మరే ఇతర డిజిటల్ స్క్రీన్‌లను చూపించకూడదని నిపుణులు ముక్తకంఠంతో సూచిస్తున్నారు.