విమానం కాక్‌పిట్‌లో గొడ్డలి.. ఎందుకో తెలుసా? భారత పైలట్‌పై దాడి.. ఫ్లైదుబాయ్ ఘటనలో వెలుగుచూసిన షాకింగ్ విషయాలు!

దుబాయ్ నుండి ఇజ్రాయెల్‌లోని టెల్ అవీవ్‌కు వెళ్తున్న ఫ్లైదుబాయ్ విమానంలో భారతీయ పైలట్ కెప్టెన్ స్మిత్‌పై కో-పైలట్ గొడ్డలితో దాడి చేసినట్లు ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు తెలిపారు.

విమానాన్ని హైజాక్ చేయడానికి ప్రయత్నించారని కూడా చెబుతున్న ఈ ఘటనపై ఫ్లైదుబాయ్ ఎయిర్‌లైన్స్ దర్యాప్తు చేస్తోంది. ఈ ఘటనకు దారితీసిన పూర్తి కారణాలు, పరిస్థితులను ఇంకా పరిశీలిస్తున్నందున, ఇప్పుడే ఒక నిర్ధారణకు రావడం సరైనది కాదు. ఈ క్రమంలో అసలు విమానం కాక్‌పిట్‌లో గొడ్డలిని ఎందుకు ఉంచుతారు అనే ప్రశ్న తలెత్తింది.

విమానంలో ఉండే ఈ గొడ్డలిని ‘క్రాష్ యాక్స్’ (Crash Axe) లేదా ‘ఫైర్ యాక్స్’ (Fire Axe) అని పిలుస్తారు. ఇది దాడి చేయడానికి కాదు; అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సహాయక చర్యల కోసం ఉంచే సాధనం. ప్రమాదం జరిగినప్పుడు విమానం తలుపు లేదా ఇతర భాగాలు దెబ్బతిని తెరవలేకపోతే, వాటిని పగలగొట్టి బయటకు రావడానికి ఇది సహాయపడుతుంది. అంతేకాకుండా, లోపలి గోడలు లేదా ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ ప్యానెల్స్ వెనుక మంటలు లేదా పొగ వస్తే, ఆ భాగాలను తెరిచి మంటలను ఆర్పే ప్రయత్నాలకు కూడా దీనిని ఉపయోగించవచ్చు. సాధారణంగా, పైలట్ సీటు దగ్గర లేదా కాక్‌పిట్‌లో ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశంలో దీనిని ఉంచుతారు. ఏ విమానంలో ఎన్ని గొడ్డళ్లు ఉంటాయి, వాటిని ఎక్కడ ఉంచుతారు అనేది విమానం రకాన్ని బట్టి ఉంటుంది.

పెద్ద ప్యాసింజర్ విమానాల్లో సాధారణంగా కెప్టెన్ మరియు కో-పైలట్ అని ఇద్దరు విధుల్లో ఉంటారు. విమానాన్ని నడిపే బాధ్యతను ఒకరు తీసుకుంటే, మరొకరు పరికరాలను పర్యవేక్షించడం, రేడియో ద్వారా సమాచారాన్ని మార్పిడి చేయడం, చెక్‌లిస్ట్‌లను పాటించడం వంటి పనులు చేస్తారు. ఇద్దరూ ముఖ్యమైన పనులను ఒకరికొకరు నిర్ధారించుకుంటారు. దీనిని ‘క్రాస్ చెకింగ్’ (Cross checking) అంటారు. అవసరానికి తగినట్లుగా ఇద్దరూ విమానాన్ని నడిపే పనిని మార్చుకుంటారు. ఒకరు అకస్మాత్తుగా పనిచేయలేని పరిస్థితి ఏర్పడితే, మరొకరు విమానం నియంత్రణను తీసుకుని, అవసరమైతే అత్యవసరంగా ల్యాండింగ్ చేస్తారు. విమానానికి సంబంధించిన తుది నిర్ణయాలు తీసుకునే అధికారం కెప్టెన్ వద్దే ఉంటుంది.

కాక్‌పిట్‌లో కనీసం ఇద్దరు అధీకృత వ్యక్తులు ఉండాలనే ఉద్దేశ్యంతో పాటించే విధానాన్ని ‘టూ-పర్సన్ రూల్’ (Two-Person Rule) అంటారు. ఒక పైలట్ వాష్‌రూమ్‌కి వెళ్లడం వంటి కారణాలతో బయటకు వెళితే, అతను తిరిగి వచ్చే వరకు క్యాబిన్ సిబ్బందిలో ఒకరు కాక్‌పిట్‌లో ఉంటారు. ఒకరు మాత్రమే ఒంటరిగా విమానాన్ని ప్రమాదంలో పడేసే చర్యలకు పాల్పడకుండా నిరోధించడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. అయితే, కాక్‌పిట్‌లో ఉన్న ఇద్దరు పైలట్లలో ఒకరు మరొకరిపై దాడి చేస్తే, కేవలం ఈ నిబంధన మాత్రమే ఆ ప్రమాదాన్ని నివారించలేదు. అటువంటి పరిస్థితిలో ఇతర విమాన సిబ్బంది సహాయం మరియు అత్యవసర విధానాలు కీలకం అవుతాయి.