భారతదేశం డిజిటల్ విప్లవానికి కేంద్రంగా మారుతోంది. 2026 నాటికి మన దేశ డేటా సెంటర్ సామర్థ్యం 2 గిగావాట్లకు చేరుకుంది, ఇది 2030 నాటికి 10 గిగావాట్లకు చేరుతుందని అంచనా. అయితే, ఈ వృద్ధి వెనుక విద్యుత్ మరియు నీటి వినియోగం రూపంలో భారీ సవాళ్లు పొంచి ఉన్నాయి.
డేటా సెంటర్లు ఎంత విద్యుత్ తింటున్నాయి?
డేటా సెంటర్లు సెకను కూడా ఆగకుండా 24/7 నడుస్తూనే ఉంటాయి.
- సాధారణ లెక్క: ఒక భారీ హైపర్‌స్కేల్ డేటా సెంటర్ (100 MW) రోజుకు 24 లక్షల యూనిట్ల (kWh) విద్యుత్తును ఖర్చు చేస్తుంది.
- పోలిక: ఇది సుమారు 5.4 నుండి 6 లక్షల భారతీయ ఇళ్లకు ఒక రోజుకు సరిపోయే విద్యుత్ శక్తితో సమానం.
- భవిష్యత్తు: ప్రస్తుతం దేశ విద్యుత్ వినియోగంలో వీటి వాటా 0.8% ఉండగా, 2030 నాటికి ఇది 3%కి పెరగవచ్చు. మన దేశంలో 70% విద్యుత్ బొగ్గు ద్వారానే ఉత్పత్తి అవుతున్నందున, ఇది పర్యావరణంపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది.
నీటి వినియోగం – మరో గండం
డేటా సెంటర్లలోని వేలాది సర్వర్లు వేడెక్కకుండా చూడటానికి ‘కూలింగ్’ కోసం భారీగా నీరు అవసరం.
- వినియోగం: 100 MW సామర్థ్యం గల ఒక AI డేటా సెంటర్ రోజుకు సగటున 20 లక్షల లీటర్ల నీటిని వినియోగిస్తుంది.
- సంక్షోభం: ముంబై, హైదరాబాద్, బెంగళూరు వంటి నగరాల్లోనే 60-80% డేటా సెంటర్లు ఉన్నాయి. ఈ నగరాలు ఇప్పటికే తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. 2030 నాటికి ఈ సెంటర్ల నీటి అవసరం 350 బిలియన్ లీటర్లకు చేరవచ్చు.
భారతదేశంలో పెట్టుబడుల జోరు
డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థను $1 ట్రిలియన్ మార్కుకు చేర్చే లక్ష్యంతో దిగ్గజ సంస్థలు భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి:
- అదానీ గ్రూప్: $100 బిలియన్లు
- రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్: $110 బిలియన్లు
- ఇతర సంస్థలు: గూగుల్, మైక్రోసాఫ్ట్, అమెజాన్ (AWS), టాటా గ్రూప్ వంటి సంస్థలు కూడా వేల కోట్ల రూపాయలను డేటా సెంటర్ల నిర్మాణంలో ఇన్వెస్ట్ చేస్తున్నాయి.
పరిష్కార మార్గాలు ఏమిటి?
ఈ సవాలును అధిగమించడానికి నిపుణులు కొన్ని సూచనలు చేస్తున్నారు:
- పునరుత్పాదక ఇంధనం: సోలార్ మరియు విండ్ పవర్ ద్వారా డేటా సెంటర్లను నడపడం.
- లిక్విడ్ కూలింగ్: నీటి వినియోగాన్ని 60-70% తగ్గించే ఆధునిక సాంకేతికతలను వాడటం.
- రీసైక్లింగ్: శుద్ధి చేసిన మురుగు నీటిని (Treated Wastewater) కూలింగ్ కోసం ఉపయోగించడం.