పాత ఫోన్ల వెనుక దాగి ఉన్న అంతర్జాతీయ కుంభకోణం
1. ఎలా బయటపడింది? ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు బీహార్ పోలీసులు నిర్వహించిన జాయింట్ ఆపరేషన్‌లో ఈ భారీ డేటా చోరీ ముఠా గుట్టు రట్టయింది. మీర్జాపూర్‌లో పోలీసులు ఒక అనుమానాస్పద ట్రక్కును తనిఖీ చేయగా, అందులో దాదాపు 11,605 పాత మొబైల్ ఫోన్లు దొరికాయి. వీటి విలువ సుమారు కోటి రూపాయల వరకు ఉంటుందని అంచనా.
2. సూత్రధారి ఎవరు? ఈ ముఠాకు బీహార్‌లోని కటిహార్‌కు చెందిన ఇస్తార్ అలం ప్రధాన సూత్రధారి. బయటకు ఒక చిన్న మొబైల్ రిపేర్ షాప్ నడుపుతున్నట్లు నటించినా, తెర వెనుక అంతర్జాతీయ సైబర్ నేరగాళ్లకు ఇతడు కీలక సమాచారం అందిస్తున్నాడు.
3. మోసం చేసే విధానం:
- ఏజెంట్లు: హైదరాబాద్, ఢిల్లీ, తమిళనాడు వంటి ప్రధాన నగరాల్లో ఇతడు తన ఏజెంట్లను పాత సామాన్లు కొనేవారిలా రంగంలోకి దింపాడు.
- ఆశ చూపడం: వీరు వీధుల్లో తిరుగుతూ ముఖ్యంగా మహిళలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటారు. పనికిరాని పాత ఫోన్లకు బదులుగా మెరిసిపోయే కొత్త స్టీల్ పాత్రలు లేదా ప్లాస్టిక్ డబ్బాలను ఇస్తామని ఆశ చూపిస్తారు.
- మదర్ బోర్డ్ రవాణా: సేకరించిన ఫోన్ల నుండి మదర్ బోర్డులను వేరు చేసి, వాటిని చైనా, బంగ్లాదేశ్, కంబోడియా, మలేషియా మరియు మయన్మార్ వంటి దేశాలకు అక్రమంగా తరలిస్తారు.
4. ప్రమాదం ఏమిటి? మొబైల్ ఫోన్ పాడైపోయినా లేదా విరిగిపోయినా, దానిలోని మదర్ బోర్డులో ఉండే ఆర్.ఓ.ఎమ్ (ROM) సురక్షితంగా ఉంటుంది. అందులో మన ఫోటోలు, పాస్ వర్డ్ లు, బ్యాంకు వివరాలు దాగి ఉంటాయి. విదేశీ హ్యాకర్లు అత్యున్నత సాఫ్ట్‌వేర్‌లను ఉపయోగించి మీరు డిలీట్ చేసిన డేటాను కూడా రికవరీ చేసి బ్యాంక్ ఖాతాలను ఖాళీ చేస్తున్నారు. ఇది కేవలం మీ వ్యక్తిగత భద్రతకే కాదు, దేశ భద్రతకు కూడా ముప్పుగా మారుతోంది.
మీరు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు:
మీ పాత ఫోన్ మీకే ముప్పుగా మారకూడదంటే ఈ క్రింది జాగ్రత్తలు పాటించండి:
- వీధి వ్యాపారులకు ఇవ్వకండి: పాత్రల కోసం లేదా తక్కువ డబ్బు కోసం వీధుల్లో తిరిగే గుర్తు తెలియని వ్యక్తులకు పాత ఫోన్లను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అమ్మవద్దు.
- గుర్తింపు కార్డు: ఒకవేళ ఫోన్ అమ్మాల్సి వస్తే, కొనే వ్యక్తి ఆధార్ కార్డు లేదా ప్రభుత్వ గుర్తింపు కార్డును తనిఖీ చేయండి.
- రశీదు తప్పనిసరి: ఫోన్ అమ్మినప్పుడు ఐ.ఎమ్.ఇ.ఐ (IMEI) నంబర్‌తో కూడిన రశీదును తప్పనిసరిగా తీసుకోండి. భవిష్యత్తులో ఆ ఫోన్ ఏదైనా నేరంలో దొరికితే ఆ రశీదే మిమ్మల్ని కాపాడుతుంది.
- ఫ్యాక్టరీ రీసెట్: ఫోన్ ఇచ్చే ముందు డేటాను పూర్తిగా డిలీట్ చేసి ‘ఫ్యాక్టరీ రీసెట్’ (Factory Reset) చేయాలి.
- అధికృత కేంద్రాలు: వీలైతే కేవలం ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన లేదా కంపెనీకి చెందిన అధికారిక రీసైక్లింగ్ సెంటర్లలో మాత్రమే పాత ఫోన్లను అప్పగించండి.