పశ్చిమ ఆసియాలో అనిశ్చితి మరియు ఇంధన సరఫరాలో అంతరాయాల కారణంగా ఈ రోజుల్లో మీరు PNG, CNG, LPG, LNG అనే పదాలను తరచుగా వినే ఉంటారు. అసలు ఇన్ని రకాల గ్యాస్‌లు ఎందుకు? ఇవన్నీ ఒకే రకమైనవి కావా? వీటి గురించి సరళంగా అర్థం చేసుకుందాం.
భారతదేశం ప్రధానంగా నాలుగు రకాల ఇంధన గ్యాస్‌లను ఉపయోగిస్తుంది:
- LPG (లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్):ఇది సాధారణంగా వంట కోసం సిలిండర్ల ద్వారా ఇళ్లకు సరఫరా చేయబడే గ్యాస్. ఇది ప్రోపేన్ మరియు బ్యూటేన్ల మిశ్రమం.
- PNG (పైప్డ్ నేచురల్ గ్యాస్):ఇది పైప్‌లైన్ల ద్వారా నేరుగా ఇళ్లకు సరఫరా చేయబడే సహజ వాయువు.
- CNG (కంప్రెస్డ్ నేచురల్ గ్యాస్):సహజ వాయువును అధిక పీడనం (High Pressure) వద్ద కుదించడం ద్వారా దీనిని తయారు చేస్తారు. దీనిని ఎక్కువగా వాహనాల్లో ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు.
- LNG (లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్):సహజ వాయువును చాలా తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవీకరిస్తారు. దీనివల్ల ఒక దేశం నుండి మరో దేశానికి ఓడల ద్వారా సులభంగా రవాణా చేయవచ్చు.
| ఇంధనం | స్థితి | దేనికి ఉపయోగిస్తారు | ఎలా నిల్వ చేస్తారు |
| LPG | ద్రవం (నిల్వ), గ్యాస్ (వాడకం) | వంట, వేడి చేయడం | సిలిండర్లు |
| PNG | గ్యాస్ | గృహ అవసరాలు | పైప్‌లైన్లు |
| CNG | గ్యాస్ (కుదించిన) | వాహన ఇంధనం | హై-ప్రెషర్ సిలిండర్లు |
| LNG | ద్రవం (క్రయోజెనిక్) | రవాణా, పరిశ్రమలు | క్రయోజెనిక్ ట్యాంకులు |
మనం ఇప్పుడు వీటి గురించి ఎందుకు మాట్లాడుకుంటున్నాం?
పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధం కారణంగా భారత్‌కు సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వద్ద అంతరాయాల వల్ల మన ముడిచమురు మరియు పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల దిగుమతులపై ప్రభావం పడింది. భారత్ ఎక్కువగా LPG మరియు LNGలను దిగుమతి చేసుకుంటుంది, అందుకే ప్రస్తుతం సిలిండర్ గ్యాస్ (LPG) కొరత ఏర్పడింది.
దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రభుత్వం మరియు ప్రజలు PNG (పైప్డ్ నేచురల్ గ్యాస్) వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఎందుకంటే పైప్‌లైన్ ద్వారా వచ్చే సరఫరా యుద్ధం వల్ల ప్రభావితం కాదు. పైగా LPG సిలిండర్లలా కాకుండా, PNG నిరంతరాయంగా (24/7) అందుబాటులో ఉంటుంది. గాలి కంటే తేలికైనది కావడం వల్ల PNG లీక్ అయినా గాలిలో త్వరగా కలిసిపోతుంది, తద్వారా పేలుడు ముప్పు తక్కువ.