ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లో వివక్షను అంతం చేయడానికి UGC నోటిఫై చేసిన “ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఈక్విటీ ఇన్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్ రెగ్యులేషన్స్, 2026” ఇప్పుడు దేశవ్యాప్త చర్చకు దారితీసింది.
ఏమిటా కొత్త నిబంధనలు?
జనవరి 13న UGC జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ ప్రకారం:
- సమాన అవకాశాల కేంద్రం (EOC): ప్రతి కాలేజీ మరియు యూనివర్సిటీలో ‘సమాన అవకాశాల కేంద్రాలు’ మరియు ‘సమానత్వ కమిటీలను’ ఏర్పాటు చేయడం తప్పనిసరి.
- ప్రాతినిధ్యం: ఈ కమిటీల్లో ఓబీసీ, ఎస్సీ, ఎస్టీ, దివ్యాంగులు మరియు మహిళలకు తప్పనిసరిగా ప్రాతినిధ్యం ఉండాలి.
- ఈక్విటీ స్క్వాడ్: హాస్టళ్లు, క్యాంటీన్లు మరియు విభాగాల్లో వివక్షను పర్యవేక్షించడానికి ‘ఈక్విటీ స్క్వాడ్’లను, విద్యార్థుల నుండి ‘ఈక్విటీ అంబాసిడర్లను’ నియమిస్తారు.
- కఠిన చర్యలు: ఫిర్యాదు అందిన 24 గంటల్లోగా కమిటీ సమావేశం కావాలి. నిబంధనలు పాటించని సంస్థలకు UGC ఫండింగ్ నిలిపివేస్తుంది.
వివాదానికి అసలు కారణం ఏమిటి?
ఈ నిబంధనల్లోని సెక్షన్ 3(సి) పై ప్రధానంగా అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి:
- రాజ్యాంగ విరుద్ధమని ఆరోపణ: ఈ నిబంధనలు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వ హక్కు) కు వ్యతిరేకంగా ఉన్నాయని, సమానత్వం పేరుతో జనరల్ కేటగిరీ విద్యార్థుల హక్కులను బలహీనపరుస్తున్నారని కొన్ని సంస్థలు సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ వేశాయి.
- విద్యా విభజన: ఇది విద్యా సంస్థల్లో కొత్త రకమైన విభజనను సృష్టిస్తుందని, అకడమిక్ బ్యాలెన్స్ దెబ్బతింటుందని కొందరు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
- నేపథ్యం: రోహిత్ వేముల మరియు పాయల్ తాడ్వి మరణాల తర్వాత, విద్యా సంస్థల్లో కుల వివక్షను నిర్మూలించడానికి ఉన్న యంత్రాంగంపై సుప్రీంకోర్టు అడిగిన ప్రశ్నల నేపథ్యంలో UGC ఈ చర్య తీసుకుంది.